Thông tin về một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm mở cửa trở lại eo biển Hormuz đang thắp lên hy vọng hạ nhiệt giá phân bón cũng như các chi phí đầu vào khác cho ngành nông nghiệp.

Ngành nông nghiệp Nam Phi chịu áp lực nặng nề kể từ khi cuộc chiến ở Iran bùng phát, khiến giá dầu thô và phân bón tăng vọt. Ảnh: Alamy

Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, chuyên gia kinh tế trưởng tại Phòng Kinh doanh nông nghiệp Nam Phi (Agbiz), ông Wandile Sihlobo cho biết ngành nông nghiệp nước này phải chịu áp lực rất lớn kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát vào cuối tháng 2 năm nay do eo biển Hormuz bị phong tỏa, khiến giá dầu thô Brent và giá phân bón tăng vọt.

Chuyên gia trên cũng chỉ ra rằng một trong những mối quan ngại lớn nhất trong vài tuần qua là giá nhiên liệu và phân bón tăng cao trước thềm vụ mùa 2026-2027. Cụ thể, giá phân bón hiện đã tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu do ảnh hưởng từ cuộc xung đột ở khu vực Trung Đông, do đó khả năng giá phân bón hạ nhiệt nhờ lệnh ngừng bắn và việc khôi phục giao thương sẽ là một tín hiệu rất đáng mừng đối với nông dân Nam Phi.

Theo chuyên gia này, phân bón chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí đầu vào của các loại cây trồng như ngũ cốc, hạt có dầu và mía - dao động từ 20% đến 35% tùy loại. Trong khi đó, nhiên liệu chiếm khoảng 10-15% chi phí. Dù vẫn còn một số yếu tố khó đoán định, song những thông báo chính thức từ phía Mỹ và Iran về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz đang mang lại sự an tâm cho thị trường trước thềm mùa gieo hạt mới.

Trong một diễn biến khác liên quan, báo cáo mới nhất của tổ chức nông nghiệp Nam Phi (AgriSA) cho biết căng thẳng địa chính trị và dịch lở mồm long móng đang tiếp tục cản trở hoạt động xuất khẩu vật nuôi của nước này. Cụ thể, xuất khẩu thịt bò của Nam Phi đã giảm 56,6%, trong khi các kênh xuất khẩu sang khu vực Trung Đông lao dốc từ 65-95% so với cùng kỳ năm ngoái. Tình trạng này khiến doanh thu hàng năm của quốc gia trên sụt giảm hơn 81 triệu USD. Bên cạnh đó, xuất khẩu của Nam Phi sang Mỹ cũng ghi nhận mức giảm 39,9%, đánh dấu mức suy giảm lớn nhất tại một thị trường đơn lẻ trong quý I/2026.

Bộ trưởng Tài nguyên Khoáng sản và Dầu khí Nam Phi Gwede Mantashe cho hay giá dầu mỏ toàn cầu đã bị ảnh hưởng tiêu cực do xung đột, khiến các thị trường, bao gồm cả châu Phi, trở nên dễ bị tổn thương trước sự biến động về giá cả.

Ông Mantashe nhấn mạnh Nam Phi cần phải khơi thông tiềm năng khai thác dầu khí thượng nguồn trong nước, coi đây là một trong những giải pháp tối ưu để bảo vệ quốc gia trước các cuộc khủng hoảng về giá dầu trên thế giới.

ĐẶNG HUYỀN