Theo PGS.TS Trần Thu Hương, Giảng viên Khoa Tâm lý học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, thói quen đi ngủ sau 23 giờ và dậy muộn kéo dài, gây ra những hệ lụy nặng nề cho cơ thể.

Thức khuya kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Thiếu ngủ làm suy giảm chức năng vùng vỏ não trước trán, khiến khả năng kiểm soát cảm xúc và điều tiết hành vi suy yếu, dễ dẫn đến trầm cảm, rối loạn lo âu hay hoang tưởng nhẹ. Quá trình dọn dẹp chất chuyển hóa có hại của hệ bạch huyết não bị ngưng trệ, làm tích tụ protein beta-amyloid, là yếu tố hàng đầu gây suy giảm trí nhớ và bệnh Alzheimer. Từ đó kéo theo các cơn đau đầu căng cơ, chóng mặt do rối loạn hệ tiền đình và suy giảm tuần hoàn máu não.

Thiếu ngủ còn tàn phá hệ miễn dịch và chức năng chuyển hóa. Việc không sản sinh đủ cytokine chống viêm khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng, vết thương lâu lành. Hệ nội tiết bị gián đoạn gây rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản. Việc suy giảm hormone leptin và tăng ghrelin kích thích cảm giác thèm ăn đêm, kết hợp với tình trạng kháng insulin dẫn đến tích mỡ nội tạng, tăng cân và nguy cơ đái tháo đường tuýp 2. Sự tăng cao hormone cortisol cũng hủy hoại collagen, làm làn da xỉn màu, khô ráp và nhanh lão hóa.

Để phục hồi nhịp sinh học tự nhiên, mỗi người cần duy trì khung giờ đi ngủ và thức dậy cố định hằng ngày, kể cả cuối tuần. Trước khi ngủ ít nhất 1 giờ, nên ngừng tiếp xúc với ánh sáng xanh từ màn hình điện tử, giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ. Tránh dùng caffeine vào buổi chiều, không ăn muộn và hạn chế vận động mạnh về đêm. Việc đọc sách, ngâm chân nước ấm hay thiền sẽ hỗ trợ cơ thể dễ dàng đi vào giấc ngủ. Trường hợp mất ngủ, mệt mỏi kéo dài hơn 2 tuần kèm rối loạn cảm xúc, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

THU SƯƠNG