Hôm 22-5, Ủy ban điều tra về đánh cắp sản phẩm trí tuệ (CTAIP) của Mỹ cho rằng các vụ đánh cắp bí mật thương mại, mà họ cho là phần lớn do Trung Quốc gây ra, đã làm thất thoát kinh tế Mỹ lên đến 300 tỉ USD mỗi năm. Một số biện pháp đối phó cứng rắn hơn giống như đối với chủ nghĩa khủng bố và buôn lậu ma túy cũng đã được CTAIP vạch ra.

Ứớc tính có khoảng 70% tài sản của các tập đoàn Mỹ gắn liền với "tài sản vô hình" như sản phẩm trí tuệ và khoảng 6% trong số đó đã bị đánh cắp mỗi năm, báo cáo dài 89 trang được soạn thảo bởi cựu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Jon Huntsman, cựu Giám đốc Tình báo Quốc gia Dennis Blair và cựu Chủ tịch tập đoàn điện tử Intel Craig Barrett, nêu rõ.

Jon Huntsman cho rằng “quy mô tội phạm đánh cắp IP của Mỹ là không lường trước được”. Ảnh: Telegraph

Theo Jon Huntsman, ngoài việc kinh tế Mỹ mất 300 tỉ USD- tương đương giá trị kim ngạch xuất khẩu của Mỹ sang châu Á, Washington còn mất đi khoảng 2,1 triệu việc làm hàng năm do nạn đánh cắp địa chỉ IP. Dựa trên số liệu thương mại và các vụ bắt giữ của hải quan, báo cáo cho biết trong khi Trung Quốc chịu trách nhiệm từ 50-80% các vụ đánh cắp sản phẩm trí tuệ, thì Ấn Độ, Nga cùng các quốc gia khác cũng có tên trong danh sách trên.

Theo ủy ban, cho đến nay phản ứng của Mỹ đối với nạn đánh cắp bí mật thương mại chỉ dừng lại ở việc sử dụng các cuộc đàm phán của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và chính phủ, cũng như không thể kiềm chế sự phát triển chóng mặt của nạn đánh cắp IP bằng các phương thức truyền thống và an ninh mạng. Do vậy, 24 biện pháp khắt khe cũng đã được ủy ban này đề xuất nhằm ngăn chặn tình trạng đánh cắp IP, trong đó đẩy mạnh biện pháp lập pháp.

Cụ thể, ủy ban cho biết tội phạm đánh cắp IP phải bị trừng phạt bằng sự phối hợp của các lệnh cấm vận ngân hàng, cấm nhập khẩu và liệt vào danh sách đen trên thị trường tài chính. Ngoài ra, phải xem đánh cắp IP là vấn đề an ninh quốc gia và những số liệu của các công ty nước ngoài phải được kiểm soát khi quyết định cho phép các nhà đầu tư nước ngoài hoạt động trên đất Mỹ và sử dụng các dịch vụ tài chính ngân hàng tại quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới này.

Bên cạnh đó, các biện pháp khác được đề xuất bao gồm cả việc tịch thu ngay lập tức hàng hóa sử dụng IP đánh cắp và tôn trọng những quyền lợi IP như là điều kiện cho phép đầu tư hay đưa vào danh sách cổ phiếu ở Mỹ.

Báo cáo cũng thúc giục Quốc hội Mỹ cần xem xét thay đổi qui định để tiến hành "cuộc phản công mạng"- tức lần theo các tin tặc nước ngoài để thu lại các thông tin bị đánh cắp hoặc thậm chí vô hiệu hóa máy tính của bọn tội phạm. Báo cáo còn đề xuất thay đổi cơ cấu, trong đó giao cho cố vấn an ninh quốc gia hợp tác với lực lượng phản ứng của Mỹ đối với nạn đánh cắp IP.

Báo cáo của Ủy ban điều tra về đánh cắp IP được công bố ngay trước thềm cuộc gặp cấp cao của Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại California vào đầu tháng tới. Vấn đề an ninh mạng được kỳ vọng sẽ là chủ đề nóng trong chương trình nghị sự của lãnh đạo hai nước, giữa lúc xuất hiện ngày càng nhiều những cáo buộc tố Bắc Kinh phát động chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào các công ty và cơ quan của Chính phủ Mỹ, làm tổn hại đến mối quan hệ giữa hai nước.

THANH BÌNH (Theo Reuters, The Register, AFP)