Thủ tướng Nhật Taro Aso ngày mai (29-4) sẽ bắt đầu chuyến thăm chính thức Trung Quốc theo lời mời của người đồng cấp nước chủ nhà Ôn Gia Bảo. Theo Tân Hoa Xã, Bắc Kinh hy vọng chuyến thăm 2 ngày của ông Aso sẽ thúc đẩy toàn diện các mối quan hệ song phương giữa hai nước láng giềng Đông Á.

Quan hệ Trung- Nhật trải qua giai đoạn rất căng thẳng dưới trào Thủ tướng Junichiro Koizumi, người nhiều lần viếng thăm Đền Yasukuni (nơi thờ tự 2,5 triệu người Nhật chết trận, trong đó có 14 tên tội phạm chiến tranh) bất chấp sự phản đối quyết liệt của các lân bang từng là nạn nhân của quân phiệt Nhật. Mãi đến tháng 10-2006, Thủ tướng Nhật khi đó là Shinzo Abe mới thực hiện sứ mạng “phá băng” tại Trung Quốc và giúp hai bên cam kết cùng tồn tại hòa bình, phát triển tình hữu nghị cho thế hệ tương lai. Tháng 4-2007, chuyến thăm đáp lễ tới Nhật Bản của Thủ tướng Ôn Gia Bảo được mô tả là làm “tan băng” quan hệ giữa hai nước. Tháng 12 năm đó, Thủ tướng Nhật Yasuo Fukuda lại đến Bắc Kinh với thông điệp của “sứ giả mùa xuân” nhằm xác định rõ các nguyên tắc cơ bản và nền tảng quan hệ vì lợi ích chiến lược chung giữa hai nước. Và tháng 5-2008, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào mang đến Tokyo “mùa xuân ấm áp”, làm cho sự hợp tác thương mại giữa hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới tiến triển mạnh. Mặc dù bị tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước vẫn tăng 13%, đạt gần 267 tỉ USD hồi năm ngoái, so với 236 tỉ USD năm 2007, năm đầu tiên Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn nhất của xứ sở hoa anh đào.

Còn dưới triều đại của ông Aso, người lên nắm quyền từ tháng 9-2008, các nhà phân tích dự đoán rằng mối quan hệ chính trị giữa hai nước có thể bị trục trặc ở chừng mức nào đó. Ông được coi là nhà lãnh đạo bảo thủ và không phản đối việc thăm Đền Yasukuni. Dù chưa đến đây, nhưng ông đã hai lần gởi chậu cây sakaki trường sinh tặng ngôi đền này. Trung tuần tháng tư vừa qua, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã kịch liệt chỉ trích hành động trên của ông Aso, cho dù phía Tokyo cho biết thủ tướng của họ mua chậu cây trị giá 500 USD ấy bằng tiền riêng (với tư cách cá nhân) nên không ảnh hưởng gì đến quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh.

Theo các nhà phân tích, ngăn chặn đà suy thoái của kinh tế Nhật đang là vấn đề sống còn đối với sự nghiệp chính trị của Thủ tướng Aso, do đó cải thiện hơn nữa quan hệ với Trung Quốc, nhất là về thương mại- đầu tư, và mục tiêu hàng đầu trong chuyến công du Bắc Kinh của ông.

PHÚC NGUYÊN
(Theo Xinhua, AFP)