Trở về từ Bỉ với một thỏa thuận bao gồm các điều khoản được cho là có ít nhiều nhượng bộ từ Brussels nhằm giữ Anh ở lại Liên minh châu Âu (EU), nhưng Thủ tướng David Cameron đang đứng trước cuộc chiến còn cam go hơn ở quê nhà.

Sau cuộc họp nội các khẩn cấp kéo dài 2 giờ hôm 20-2, Thủ tướng Cameron thông báo với báo giới rằng cuộc trưng cầu dân ý về việc Anh đi hay ở lại EU sẽ diễn ra vào ngày 23-6 tới. Thủ tướng Cameron ca ngợi thỏa thuận trên đã đề cập hầu hết các yêu cầu cải cách mà Luân Đôn đặt ra trước đó, bao gồm "quy chế thành viên đặc biệt", "miễn trừ" cho Anh bổn phận thực hiện cam kết về "một liên minh gần gũi hơn bao giờ hết" và vấn đề nhập cư. Ông cho rằng nước Anh sẽ "an toàn hơn, mạnh hơn và tốt hơn" trong khối 28 quốc gia thành viên này. Thủ tướng Cameron tuyên bố sẽ tham gia chiến dịch vận động bằng cả "trái tim và tinh thần" để giữ Anh ở lại EU. Dự kiến hôm nay, nhà lãnh đạo Anh sẽ có bài phát biểu trước Hạ viện để mở màn cho chiến dịch vận động ủng hộ Anh ở lại.

Đạt được vào rạng sáng 20-2 sau nhiều tuần đàm phán trong đó Thủ tướng Cameron đã nỗ lực mang về những điều khoản tốt hơn cho Anh nếu nước này ở lại EU, thỏa thuận được hy vọng sẽ lôi kéo các cử tri ngờ vực, bao gồm cả nhiều người trong đảng Bảo thủ cầm quyền. Tuy nhiên, một trong những đồng minh thân cận nhất của ông Cameron là Bộ trưởng Tư pháp Michael Gove cùng 5 bộ trưởng khác trong nội các đã tuyên bố sẽ mở chiến dịch chống lại Thủ tướng trong cuộc trưng cầu dân ý về việc đi hay ở lại với EU. Đây là đòn đầu tiên trong cái mà hãng tin Reuters gọi là "nội chiến" trong đảng Bảo thủ. Cần nhắc lại là những chia rẽ về vị trí của Anh ở châu Âu từng góp phần dẫn tới sự ra đi của hai người tiền nhiệm ông Cameron là John Major và Margaret Thatcher.

Hôm 20-2, khoảng 50 nghị sĩ đảng Bảo thủ đã công khai lên tiếng muốn Anh rời khỏi EU, trong khi nghị sĩ Nick Herbet thân EU thì cho biết khoảng 100 nghị sĩ đảng Bảo thủ sẽ ủng hộ Anh ở lại. Như vậy, gần 50% trong số 330 nhà lập pháp của đảng này trong Quốc hội đã bày tỏ thái độ. Theo Reuters, có lẽ mối đe dọa lớn nhất đối với chiến dịch vận động của ông Cameron là từ Thị trưởng Luân Đôn Boris Johnson, người theo chủ nghĩa hoài nghi về EU và dự kiến sẽ đưa ra quyết định của mình vào hôm nay 22-2.

Một điều an ủi cho Thủ tướng Cameron là số người Anh muốn ở lại với EU vẫn áp đảo. Theo kết quả cuộc thăm dò ý kiến được đăng tải trên tờ Mail on Sunday số ra ngày 21-2, có 48% số người được hỏi cho rằng nước Anh nên ở lại EU, trong khi 33% có ý kiến ngược lại và 19% chưa có sự lựa chọn cuối cùng. Con số mới cho thấy số người Anh ủng hộ nước này ở lại EU tăng mạnh so với các cuộc thăm dò ý kiến được tiến hành trước khi đạt được thỏa thuận giữa Anh và EU.

Hiện những người phản đối Anh ở lại cho rằng nước này sẽ phát triển thịnh vượng hơn nếu rời khỏi EU - liên minh mà họ cho là đang bị một nước Đức phát triển mờ nhạt chi phối và cản trở.

THANH BÌNH (Theo Reuters, AFP)