Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt về kênh phân phối, phân khúc khách hàng và khu vực địa lý. Trước xu hướng cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều doanh nghiệp bán lẻ tái cấu trúc, chuyển mình trở thành không gian đa chức năng. Đặc biệt là cuộc đua nâng cấp trải nghiệm và ứng dụng công nghệ để giữ chân khách hàng.  

Khách hàng sử dụng dịch vụ tính tiền tự động tại siêu thị GO! Cần Thơ.

"Một điểm đến - Đa tiện ích"

Chị Nguyễn Thị Minh Anh ở phường Cái Răng, TP Cần Thơ, cho biết: "Đi siêu thị giờ không chỉ là mua sắm. Nếu như trước đây, mỗi tuần tôi đi siêu thị 1 đến 2 lần, chủ yếu mua sắm, nhưng nay siêu thị còn là điểm đến mỗi cuối tuần hay dịp nghỉ lễ của gia đình tôi. Siêu thị giờ có đầy đủ tiện ích, đến đây khách hàng vừa mua sắm, vừa ăn uống, trẻ nhỏ còn có khu vui chơi, giải trí. Đặc biệt, cuối tuần hay dịp lễ, hàng hóa tại siêu thị rất đa dạng, nhiều chương trình khuyến mãi hơn".

Mô hình "Một điểm đến - Đa tiện ích" đang là chiến lược cốt lõi của các điểm bán lẻ hiện nay. Tại nhiều hệ thống, khu ẩm thực ngày càng được mở rộng với các quầy đồ ăn nóng, bánh mì, sushi, trà sữa… Không gian mua sắm được thiết kế liền mạch với khu ăn uống, tạo cảm giác như một trung tâm ẩm thực thu nhỏ. Chẳng hạn, hệ thống siêu thị GO! được xây dựng theo mô hình đại siêu thị "Tất cả trong một". Tại đây, khách hàng không chỉ đi chợ mà còn có thể trải nghiệm các khu vực ẩm thực đa dạng, khu vui chơi trẻ em và các gian hàng thương mại phong phú, biến siêu thị thành điểm đến lý tưởng cho các gia đình vào cuối tuần.

Còn hệ thống Vincom tích hợp siêu thị WinMart cùng với các thương hiệu thời trang, mỹ phẩm quốc tế, khu vực rạp chiếu phim và trò chơi điện tử. Hệ thống siêu thị Co.opmart được gợi ý như một điểm "du lịch siêu thị" dành cho khách quốc tế và địa phương. LOTTE Mart cũng có bước chuyển mình mạnh mẽ với mô hình siêu thị kiểu mẫu mới hiện đại hơn, bố trí thông minh hơn và mở rộng thêm các khu vực hàng hóa, thực phẩm phong phú, đáp ứng đa dạng nhu cầu của người tiêu dùng địa phương, người nước ngoài và du khách.

Tăng tốc chuyển mình

Theo số liệu từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), với dân số đông, cơ cấu dân số trẻ và thu nhập ngày càng tăng, Việt Nam đang ở vị thế một trong những thị trường bán lẻ lớn nhất khu vực. Nắm bắt cơ hội phát triển, các nhà bán lẻ tăng tốc mở rộng độ phủ, chuyển đổi số và nâng cao trải nghiệm khách hàng để chiếm lĩnh thị phần.

Trong định hướng phát triển năm 2026, Saigon Co.op đặt mục tiêu mở thêm khoảng 100 điểm bán, nâng tổng số lên hơn 900 điểm bán trên toàn quốc. WinCommerce (hệ thống Winmart, Winmart+) đặt mục tiêu mở từ 1.000-1.500 cửa hàng. Trong khi đó, Bách hóa xanh dự kiến bổ sung thêm khoảng 1.000 điểm bán và trong những tháng đầu năm, hàng trăm cửa hàng Bách hóa xanh mới đã nhanh chóng phủ rộng từ đô thị đến nông thôn. Tập đoàn Central Retail Việt Nam lên kế hoạch mở thêm 10-12 đại siêu thị cùng hàng chục siêu thị mini trong ba năm tới. LOTTE Shopping đặt kế hoạch mở rộng mạnh mẽ tại Việt Nam, trọng tâm là mở thêm 2-3 tổ hợp thương mại cao cấp tại các thành phố lớn. Tập đoàn LOTTE cũng đẩy mạnh mô hình siêu thị kiểu mẫu, nâng cấp trải nghiệm mua sắm.

Thời đại số hóa đang biến trải nghiệm mua sắm trở nên nhanh chóng và tiện lợi hơn bao giờ hết. Tại các siêu thị đều xây dựng một app riêng, trên app tích hợp thẻ thành viên, ví điện tử, thông báo các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là những ưu đãi riêng dành cho khách hàng. Trên các app siêu thị online như Co.op online, Go!&Big C, LOTTE Mart, Bách hóa xanh, khách hàng chỉ cần chọn mặt hàng cần mua rồi đặt hàng, bộ phận giao hàng sẽ chuyển đến tận địa chỉ yêu cầu. Tại một số siêu thị đẩy mạnh số hóa bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, giải pháp tăng trải nghiệm khách hàng, cũng là cách để nâng cao tính cạnh tranh, cung cấp dịch vụ tiện lợi cho người tiêu dùng. 

Sau khi trải nghiệm dịch vụ thanh toán ở máy tính tiền tự động tại siêu thị GO! Cần Thơ, em Nguyễn Gia Hân, sinh viên Đại học Nam Cần Thơ, cho rằng: "Hình thức thanh toán rất thuận tiện và nhanh chóng. Sau khi mua hàng, khách hàng tự scan mã hàng hóa, thanh toán bằng thẻ. Toàn bộ thao tác đều tự động và diễn ra nhanh chóng mà không phải đợi nhân viên siêu thị hỗ trợ như cách thanh toán truyền thống".

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, cho biết: Tháng 11-2025, Saigon Co.op khai trương siêu thị Co.opmart Thống Nhất tại phức hợp Bcons City Mall (TP Hồ Chí Minh). Mô hình siêu thị thế hệ mới được áp dụng đầu tiên tại Co.opmart Thống Nhất. Người tiêu dùng có thể mua sắm, ăn uống và trải nghiệm công nghệ như robot hướng dẫn, quầy ăn uống nhanh tự phục vụ. Nếu vận hành hiệu quả, doanh nghiệp sẽ điều chỉnh các siêu thị hiện hữu theo từng khu vực và nhu cầu tiêu dùng; đồng thời dự kiến tích hợp AI cho robot hướng dẫn và thử nghiệm máy bán hàng tự động.

Theo các chuyên gia, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn là "mảnh đất màu mỡ", nhưng sự cạnh tranh cũng cực kỳ khắc nghiệt. Khách hàng ngày càng khắt khe hơn, ưu tiên sự tiện lợi, trải nghiệm mua sắm và các sản phẩm bền vững nên buộc các nhà bán lẻ phải liên tục đổi mới phương thức phục vụ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh này sẽ thúc đẩy thị trường minh bạch và chuyên nghiệp hơn, mang lại nhiều lợi ích về giá cả và chất lượng cho người tiêu dùng.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM