Theo Liên Hiệp Quốc (LHQ), “có nhiều cáo buộc đáng tin cậy” về hơn 100 vụ giết người không qua xét xử ở Afghanistan kể từ khi Taliban lên nắm quyền hồi tháng 8-2021, với phần lớn số vụ do lực lượng Hồi giáo này thực hiện.

Các tay súng Taliban tuần tra tại thủ đô Kabul. Ảnh: AP

“Từ tháng 8 đến tháng 11, chúng tôi đã nhận được các cáo buộc đáng tin cậy về hơn 100 vụ sát hại cựu thành viên lực lượng an ninh quốc gia Afghanistan và những người khác có liên quan đến chính quyền cũ, trong đó ít nhất 72 vụ được thực hiện bởi Taliban”, Nada al-Nashif, Phó Cao ủy Nhân quyền LHQ, báo cáo trước Hội đồng Nhân quyền LHQ hôm 14-12. Trong một số trường hợp, các thi thể được trưng bày công khai. LHQ đã giật mình khi tiếp tục có báo cáo về những vụ giết người như vậy bất chấp lệnh ân xá chung của giới lãnh đạo mới ở Afghanistan.

Trong báo cáo công bố ngày 15-12, Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng cho rằng các thành viên Taliban đã tra tấn và giết chết các cựu binh sĩ Afghanistan cũng như những người ủng hộ chính quyền cũ. Gần đây, Mỹ và các đồng minh đã lên án Taliban sau khi Tổ chức Giám sát Nhân quyền nói lực lượng này hành quyết 47 cựu sĩ quan an ninh Afghanistan. 

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Abdul Qahar Balkhi khẳng định Taliban “hoàn toàn cam kết” với lệnh ân xá và phủ nhận việc các nhân viên của chính quyền tiền nhiệm đang bị đàn áp. Ông này nói bất cứ ai “bị phát hiện vi phạm sắc lệnh ân xá sẽ bị truy tố và trừng phạt”. Taliban còn tuyên bố đã loại bỏ 755 thành viên có hành động trả thù, đồng thời thành lập tòa án quân sự để xét xử những người bị cáo buộc giết người, tra tấn và bắt giữ trái phép.

Trước đó, Taliban thông báo lệnh ân xá chung cho toàn bộ cựu quan chức và binh sĩ, đồng thời kêu gọi những người này quay lại làm việc. 

OIC thảo luận tình hình Afghanistan

Đến nay, chính quyền Taliban vẫn chưa được quốc tế công nhận. Những điều kiện chủ yếu cho việc công nhận chính phủ mới tại Afghanistan là tính đại diện cao và tôn trọng quyền con người.

Pakistan đầu tuần này đã mời đại diện chính quyền Taliban tới dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), dự kiến ​​diễn ra vào ngày 19-12 tới. OIC sẽ thảo luận về các vấn đề quan trọng của thế giới Hồi giáo, trong đó những nội dung chính trong chương trình nghị sự liên quan tình hình bất ổn tại Afghanistan và việc bình thường hóa quan hệ của nước này với thế giới.

Sau khi Taliban tái kiểm soát Afghanistan, nền kinh tế nước này tiến tới bờ vực sụp đổ, khi gần 10 tỉ USD dự trữ của Ngân hàng Trung ương gửi ở Mỹ bị đóng băng. Các nguồn viện trợ, vốn chiếm 45% GDP và bảo đảm 75% chi tiêu nhà nước, cũng bị cắt. Ước tính 98% người dân Afghanistan hiện không có đủ lương thực, tăng 17% kể từ tháng 8.

HẠNH NGUYÊN (Theo AFP)