Rượu sẽ có ích nếu như người uống biết sử dụng hợp lý. Ngược lại, nếu như người uống lạm dụng rượu, sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe như tăng huyết áp, đau dạ dày,... nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến rối loạn tâm thần. Thạc sĩ, bác sĩ Lê Hoàng Vũ, Bệnh viện Tâm thần TP Cần Thơ có vài lời khuyên giúp bạn đọc hiểu, cũng như cách phòng ngừa về chứng bệnh rối loạn tâm thần do rượu.

Từ xưa đến nay, rượu được đề cập đến như là “cầu nối” trong các mối quan hệ giao tiếp. Về xã hội, rượu là một loại thức uống mang lại lợi ích trong giao tiếp, văn hóa, kinh tế, xã hội... Mỗi ngày, một người uống một lượng rượu ít, sẽ có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu như một người lạm dụng rượu hoặc nghiện rượu sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng cho sức khỏe. Chẳng hạn như trên hệ tiêu hóa, rượu gây ra rối loạn tiêu hóa, viêm loét dạ dày tá tràng, viêm gan, xơ gan cổ chướng. Trên tim mạch, rượu gây ra cao huyết áp, nhồi máu cơ tim. Trên thần kinh, rượu có thể dẫn đến tai biến mạch máu não, viêm dây thần kinh ngoại biên, teo tiểu não. Trên tâm thần, lạm dụng rượu có thể gây ra các rối loạn tâm thần do rượu.

Một bệnh nhân bị rối loạn tâm thần do rượu đang điều trị tại Bệnh viện Tâm thần TP Cần Thơ. Ảnh: B.NG

Đặc biệt là hội chứng cai rượu ở người nghiện rượu, thường gặp các triệu chứng như: mất ngủ, run tay, rối loạn thần kinh thực vật, lo âu, kích động, ảo giác, hoang tưởng, co giật. Rối loạn nhân cách ở người nghiện rượu như quần áo xốc xếch, lời nói lè nhè, miệng hôi mùi rượu, bỏ bê công việc, da mặt khô xạm, hay ghen tuông dần dần bị hoang tưởng ghen tuông dẫn đến nạn bạo hành trong gia đình. Người nghiện rượu lâu năm thường bị sa sút tâm thần với các triệu chứng như quên, mất khả năng nhận thức, mất khả năng dùng ngôn ngữ, mất khả năng chấp hành.

Hằng năm, Bệnh viện Tâm thần TP Cần Thơ khám, điều trị nội và ngoại trú cho rất nhiều bệnh nhân có các rối loạn tâm thần và hành vi, liên quan tới việc sử dụng rượu, như: hội chứng cai rượu, sa sút tâm thần, rối loạn nhân cách do rượu... Trong 6 tháng đầu năm 2010, bệnh viện khám và điều trị cho 230 bệnh nhân có các rối loạn tâm thần liên quan tới rượu, chiếm 4,5% tổng số bệnh nhân điều trị tại bệnh viện.

Về điều trị, có nhiều phương pháp sau:

- Bệnh nhân bị rối loạn tâm thần nặng do rượu thì phải nhập viện. Các bác sĩ thường sử dụng các thuốc hướng tâm thần để cắt cơn rối loạn tâm thần cho bệnh nhân trong 1-4 tuần đầu tiên. Sau đó, bệnh nhân vẫn phải dùng thuốc trong thời gian từ 2 tháng đến 1 năm để phòng tái phát.

- Phương pháp tâm lý liệu pháp kết hợp với sử dụng thuốc để tăng hiệu quả điều trị. Liệu pháp tâm lý nâng đỡ giúp cho bệnh nhân và người thân ổn định tâm lý, tin tưởng thầy thuốc để hợp tác tốt và an tâm điều trị. Phương pháp nhận thức và hành vi tác động lên nhận thức của bệnh nhân, giúp họ hiểu lạm dụng rượu là có hại, sai trái, từ đó uốn nắn suy nghĩ và hành vi của bệnh nhân theo chiều hướng tích cực nhất là bỏ rượu.

- Cai rượu cho bệnh nhân: Trên thực tế, việc cai rượu cho người nghiện rượu rất khó khăn, vì họ xem việc uống rượu như là một niềm đam mê. Đa phần những người cai rượu tốt là cán bộ, viên chức hoặc những người có ý chí, quyết tâm cao.

“Chìa khóa” giúp người nghiện rượu cai rượu hiệu quả là bản thân phải có quyết tâm bỏ rượu, hợp tác tốt với bác sĩ. Bác sĩ, người thân nên khuyên bảo người nghiện rượu sử dụng liều lượng giảm dần theo thời gian và ngưng hẳn rượu trong thời gian từ 6 tháng tới 1 năm, có thể kết hợp dùng thuốc giúp cai rượu. Thông thường sử dụng 2 loại thuốc: Disulfiram và Naltrexon. Đối với thuốc Disulfiram, nếu sử dụng thuốc này, người nghiện rượu uống 1-2 ly rượu trở lên thì 5-10 phút sau có cảm giác khó chịu, thở dồn, mệt hoặc ói mửa liên tục... làm cho bệnh nhân sợ không dám uống rượu nữa. Người nghiện rượu mắc bệnh tim mạch, gan, thận... không nên dùng thuốc Disulfiram. Thuốc Naltrexon làm cho người nghiện rượu không còn cảm giác thèm rượu mà bỏ rượu dễ dàng. Hai loại thuốc này chỉ sử dụng tại các cơ sở chuyên khoa tâm thần do bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Thân nhân, người nghiện rượu không nên tự ý mua tại các nhà thuốc và uống, có thể gây ra những tác hại nghiêm trọng.

Tóm lại, nếu uống rượu vừa phải sẽ có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu như lạm dụng rượu sẽ gây tác hại đến sức khỏe bản thân, gia đình, xã hội. Thực tế, những vụ bạo hành gia đình đa phần là do người chồng nghiện rượu gây ra vì ghen tuông. Bệnh nhân có các rối loạn tâm thần liên quan tới rượu dần trở thành gánh nặng gia đình và xã hội. Do đó, mọi người nên sử dụng một lượng rượu vừa phải, không nên lạm dụng rượu. Trường hợp bị nghiện rượu và rối loạn tâm thần do rượu nên đến bệnh viện tâm thần để được tư vấn, khám và điều trị hiệu quả.

B.Kiên (ghi)