Cuộc đàm phán cấp bách và căng thẳng kéo dài 12 giờ đồng hồ (từ chiều 24-3 đến  sáng 25-3) giữa các quan chức tài chính CH Síp, các đồng nghiệp Khu vực đồng euro (Eurozone) và “bộ ba cho vay” - Ủy ban châu Âu (EC), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã đạt được một thỏa thuận cứu trợ tài chính vào phút chót, mà nếu không có nó, đảo quốc Địa Trung Hải sẽ phá sản và trở thành nước đầu tiên từ bỏ đồng euro.

Theo thỏa thuận, “bộ ba” trên sẽ cung cấp khoản vay 10 tỉ euro (13 tỉ USD) cho Síp để đổi lại, nước cộng hòa này phải giải thể, chia cắt ngân hàng lớn thứ hai Laiki thành “ngân hàng xấu” và “ngân hàng tốt”. “Ngân hàng xấu” sẽ đóng cửa vĩnh viễn, trong khi “ngân hàng tốt” (gồm những tài khoản dưới 100.000 euro) sẽ nằm dưới quyền quản lý của Ngân hàng Síp (BoC), nơi các cổ đông và người giữ trái phiếu lớn phải bơm thêm tiền mặt thông qua việc mua những tài khoản không được bảo hiểm để lấy các tài khoản được bảo hiểm nhằm tái cấp vốn cho BoC.

Tất cả những tài khoản trên 100.000 euro của Laiki (hay còn gọi là Ngân hàng Nhân dân Síp) và của BoC (ngân hàng lớn nhất của Síp), vốn không được đảm bảo thanh toán theo luật của Liên minh châu Âu, đều sẽ bị đóng băng để sử dụng giải quyết nợ của Laiki và tái cấp vốn cho BoC bằng tài khoản chuyển đổi được đảm bảo.

Dù chưa có quyết định chính thức những tài khoản hơn 100.000 euro sẽ chịu tổn thất bao nhiêu phần trăm vốn và phải đợi trong vài tuần nữa, nhưng các nhà phân tích cho rằng số thiệt hại có thể lên đến 40%. Chủ tịch Nhóm Bộ trưởng Tài chính Eurozone người Hà Lan Jeroen Dijssebloem dự báo riêng việc “thanh lý” Laiki có thể mang lại cho Síp 4,2 tỉ euro. Ngoài ra, chính quyền nước này cam kết phải thu nhỏ lĩnh vực ngân hàng “ngoại cỡ” vốn chiếm gần gấp 8 lần quy mô GDP trị giá 18 tỉ euro của mình, cắt giảm ngân sách, thực thi cải cách cơ cấu kinh tế, tư nhân hóa tài sản nước, tăng thuế.

Quốc hội Síp có thể không cần phê chuẩn thỏa thuận trên, nhưng một số quốc gia Eurozone phải thực hiện thủ tục này. Khoản cứu trợ khẩn cấp đầu tiên dự kiến sẽ được giải ngân vào tháng 5. Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde tuyên bố đây là “kế hoạch toàn diện và đáng tin cậy tạo nền tảng khôi phục lòng tin vào hệ thống ngân hàng và thúc đẩy nền kinh tế Síp”. Ông Dijssebloem nhấn mạnh tất cả tài khoản của mọi ngân hàng Síp sẽ được đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, dư luận đang theo dõi phản ứng của nhân dân Síp và các chủ nợ quốc tế, trong đó có Nga.

ĐỨC TRUNG (Theo AP, Reuters)