Nhiều thập kỷ qua, các thế hệ học sinh xuất sắc Indonesia chủ yếu chọn du học ở Mỹ, châu Âu, Úc và Nhật Bản, sau đó về nước đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong các bộ, trường đại học và doanh nghiệp. Nhưng nay, sinh viên tại xứ sở vạn đảo ngày càng “hướng Đông”, nhờ quan hệ hợp tác trong giáo dục với Trung Quốc.

Đoàn nghệ thuật Trung Quốc biểu diễn bài dân ca Rasa Sayange của Indonesia tại LSPR hôm 23-6. Ảnh: LSPR

Mới đây, tại Viện Truyền thông và Kinh doanh LSPR, giai điệu Nam âm trong nghệ thuật biểu diễn âm nhạc truyền thống lâu đời của người Mân Nam ở tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) hòa quyện với giai điệu của Rasa Sayange, bài hát dân ca truyền thống nổi tiếng của Indonesia. Chương trình giao lưu nghệ thuật này phản ánh xu hướng rộng lớn hơn, đó là các trường ở Indonesia tăng cường hợp tác với đối tác Trung Quốc khi mối quan hệ giữa hai nước ngày càng sâu sắc.

Việc các trường đại học Indonesia liên kết với các trường như Đại học Thanh Hoa và Đại học Ngoại ngữ Tứ Xuyên đánh dấu sự chuyển dịch từ phương Tây hàng thập kỷ qua sang phương Đông.

Theo mô hình bằng kép, sinh viên sẽ học một nửa chương trình tại một cơ sở trong nước trước khi hoàn thành phần còn lại tại một trường đối tác ở nước ngoài. Phương thức phối hợp đào tạo như vậy chủ yếu do các trường đại học châu Âu, Mỹ và Úc chiếm lĩnh hàng thập kỷ qua. Nhưng nay, mô hình hợp tác nói trên đã thay đổi khi các ưu tiên giáo dục của Indonesia thay đổi cho phù hợp với thực tế kinh tế của đất nước.

Theo số liệu từ Đại sứ quán Indonesia tại Bắc Kinh, tính đến tháng 1 năm nay, khoảng 20.000 sinh viên Indonesia đang theo học tại các trường đại học Trung Quốc, tăng từ khoảng 13.000 sinh viên hồi năm 2016.

“Chúng tôi hướng đến việc tăng cường phát triển nghiên cứu, giao lưu văn hóa và hợp tác với các ngành công nghiệp nhằm mang lại nhiều cơ hội và trải nghiệm hơn cho sinh viên và giảng viên của chúng tôi” - Tiến sĩ Prita Kemal Gani, nhà sáng lập LSPR, cho biết. Cơ sở giáo dục đại học tư thục hàng đầu ở Indonesia này đã hợp tác với Đại học Tài chính Kinh tế Thượng Hải từ năm 2025 và Viện Hoạt hình Cát Lâm từ năm 2022. Dự kiến, LSPR sẽ cùng Đại học Nghiên cứu Quốc tế Tứ Xuyên ra mắt một trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc tại thủ đô Jakarta vào tháng 9 tới.

LSPR chỉ là một trong số ngày càng nhiều tổ chức giáo dục của Indonesia thiết lập liên kết với các đối tác Trung Quốc. Trước đó, Viện Công nghệ Bandung, trường đại học kỹ thuật và nghiên cứu hàng đầu Indonesia, đã bắt tay với Đại học Trung Nam và Công ty Tái chế Pin GEM có trụ sở tại Thâm Quyến thành lập một phòng thí nghiệm chung với khoản đầu tư ban đầu 30 triệu USD. Hay Đại học Thanh Hoa và quỹ giáo dục phi lợi nhuận United in Diversity triển khai chương trình trao đổi học thuật và khởi nghiệp. Universitas Gadjah Mada, trường đại học công lập lớn nhất và lâu đời nhất tại Indonesia, cũng đã ký kết hợp tác nghiên cứu với Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

Quan hệ hợp tác trong giáo dục giữa Trung Quốc và Indonesia tăng tỷ lệ thuận với sự hiện diện kinh tế của Bắc Kinh tại quốc gia Đông Nam Á này. Wang Lutong, Đại sứ Trung Quốc tại Indonesia, cho biết Bắc Kinh là đối tác thương mại lớn nhất và là nhà đầu tư lớn của Jakarta trong thập kỷ qua. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 155 tỉ USD, trong đó, Indonesia xuất khẩu than đá, niken và dầu cọ sang Trung Quốc và nhập khẩu máy móc, thiết bị điện tử và nhiều mặt hàng khác.

Trung Quốc cũng là nhà đầu tư chủ đạo trong lĩnh vực chế biến niken và pin xe điện của Indonesia. Đến nay, Bắc Kinh đã “rót” hơn 65 tỉ USD vào lĩnh vực này, xây dựng các trung tâm luyện kim và vật liệu pin ở nhiều nơi, biến Jakarta trở thành nhà sản xuất niken lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 60% tổng lượng niken khai thác toàn cầu.

TRÍ VĂN