Khuôn viên Trường Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: webshots.com

Là nước láng giềng có đường biên giới tiếp giáp với phía Bắc nước ta, Trung Quốc ngày càng thu hút nhiều du học sinh Việt Nam. Theo thống kê chưa đầy đủ, thời gian qua, đã có hơn 100.000 du học sinh đến từ hơn 100 nước theo học tại Trung Quốc, trong đó có hơn 5.000 du học sinh Việt Nam.

* Nhiều trường để lựa chọn...

Trung Quốc đang được xem là một trong những địa điểm du học thuận lợi nhất đối với du học sinh Việt Nam bởi các yếu tố như: Trung Quốc có vị trí liền kề với nước ta; chi phí học tập vừa phải, phù hợp với khả năng tài chính của nhiều người; bằng cấp của Trung Quốc được quốc tế công nhận và đặc biệt là du học sinh không cần chứng minh tài chính khi xin visa.

Hiện nay, chế độ giáo dục của Trung Quốc được chia thành 3 cấp: giáo dục tiểu học, giáo dục trung học và giáo dục bậc cao. Giáo dục bậc cao (bao gồm giáo dục cao đẳng, giáo dục đại học và trên đại học) đào tạo các bộ môn khoa học toàn diện, đa hình thức với thời gian học tập từ 4 - 5 năm. Hiện nay, Trung Quốc có hơn 2.000 trường cao đẳng và đại học với trên 8 triệu sinh viên. Một số trường đại học có tên tuổi như: Đại học Bắc Kinh, Đại học Nam Kinh, Đại học Nam Khai, Đại học Sư phạm Quảng Tây, Đại học Phúc Hán, Đại học Thanh Hoa...

Các trường đại học ở Trung Quốc thường khai giảng vào tháng 3 và tháng 10 hàng năm. Mỗi năm học được chia thành hai học kỳ; mỗi học kỳ 5 tháng, nghỉ hè 2 tháng. Các trường đào tạo theo học chế tín chỉ, sinh viên phải hoàn thành đủ số tín chỉ quy định thì mới được tốt nghiệp. Do vậy, sinh viên có thể rút ngắn hoặc kéo dài thời gian học. Thông thường, thời gian đào tạo đại học là 4 năm, cá biệt một số trường có thời gian đào tạo 5 năm; thời gian đào tạo ở bậc thạc sĩ là 3 năm và tiến sĩ là từ 2 đến 3 năm.

Ở Trung Quốc có tất cả các hệ đào tạo từ trung cấp đến sau đại học ở hầu hết các chuyên ngành như: Hán ngữ, Anh ngữ, nghệ thuật, thể dục, quản lý kinh tế, thương mại quốc tế, thông tin và khoa học tính toán, y học cổ truyền Trung Quốc, luật, quản lý hành chính, quản trị kinh doanh, lịch sử, khoa học kỹ thuật máy tính, du lịch văn hóa, vật lý... Nhưng thế mạnh đào tạo của Trung Quốc hiện nay là Hán ngữ, văn học Trung Quốc, y học cổ truyền, nghệ thuật, hội họa, xiếc, thể thao, xây dựng công trình ngầm, tin học, thương mại, kinh tế, điện tử viễn thông, công nghệ vi sinh...

* Cần phải thạo tiếng Hán 

Để vào học đại học tại Trung Quốc, bên cạnh đáp ứng các yêu cầu như: phải tốt nghiệp THPT, đủ sức khỏe, thì du học sinh phải có trình độ ngoại ngữ nhất định. Ở Trung Quốc, hầu hết các trường đều giảng dạy bằng tiếng Hán nên du học sinh phải có bằng chứng nhận trình độ tiếng Hán quốc tế từ bậc HSK 3 trở lên. Nói chung, để học tập tại Trung Quốc đạt hiệu quả, du học sinh phải học tiếng Hán liên tục khoảng 1 năm trước khi vào học tại các trường đại học. Sinh viên muốn theo học lấy bằng thạc sĩ phải dưới 35 tuổi, có bằng cử nhân, có bảng điểm ở đại học, có giấy chứng nhận trình độ tiếng Hán HSK 6 trở lên.

Du học sinh có thể đăng ký học tiếng Hán tại bất cứ trường đại học nào ở Trung Quốc hoặc tại trường dự định theo học. Các kỳ thi Hán ngữ quốc tế HSK được tổ chức tại Trung Quốc và nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Học sinh có thể tìm hiểu các kỳ thi này qua mạng Internet hoặc các trường đại học ngoại ngữ cũng như các công ty tư vấn du học trong nước...

Trước đây, để vào đại học Trung Quốc, du học sinh phải thi đầu vào nhưng hiện nay kỳ thi này dần được thay thế bằng kỳ kiểm tra đánh giá mang tính chất tham khảo. Tuy nhiên, trong quá trình học tập, nhà trường quản lý sinh viên rất chặt chẽ, từ khi bắt đầu vào học cho đến khi tốt nghiệp.

Vừa qua, Bộ Giáo dục Trung Quốc đã ký kết một hiệp định với Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam về việc hàng năm Chính phủ Trung Quốc sẽ cấp hơn 100 học bổng toàn phần cho sinh viên Việt Nam. Ngoài ra, nếu trong quá trình học tập, du học sinh đạt kết quả xuất sắc cũng sẽ được các trường đại học Trung Quốc cấp học bổng.

* Chi phí học tập và sinh hoạt vừa phải

So với nhiều quốc gia trên thế giới, chi phí du học tại Trung Quốc rẻ hơn rất nhiều. Chi phí học tiếng Hán khoảng 2.000- 2.500 USD/ năm; học phí bậc đại học trung bình từ 2.000- 3.500 USD/ năm; học phí sau đại học trung bình từ 3.000- 4.000 USD/ năm; học phí bậc tiến sĩ từ 3.500 - 6.500 USD/ năm; học phí chương trình đào tạo nâng cao tổng hợp từ 2.500 - 3.000 USD/ năm; học phí chương trình đào tạo chuyên sâu là 3.000- 4.000 USD/ năm.

Chi phí sinh hoạt ở Trung Quốc chỉ cao hơn Việt Nam chút ít, chi phí mỗi tháng khoảng 100 - 300 USD. Du học sinh nên mua bảo hiểm y tế và bảo hiểm thân thể với mức quy định từ 25- 50 USD.

Học tập tại Trung Quốc, du học sinh có thể ở ký túc xá trong trường hoặc ở bên ngoài. Ở ký túc xá, sinh viên được trang bị đầy đủ tiện nghi, giá khoảng 100 - 200 USD/ tháng, tùy theo từng trường và tiện nghi phòng ở. Nếu không ở ký túc xá, du học sinh có thể thuê phòng ở chung bên ngoài, giá sẽ rẻ hơn. Du học sinh có thể tự nấu ăn hoặc ăn tại nhà ăn của trường với giá khoảng 40- 70 USD/ tháng.

Hầu như các trường đều trang bị đầy đủ các phương tiện giải trí cho sinh viên. Về phương tiện đi lại, du học sinh có thể sử dụng các phương tiện công cộng như tàu hỏa, xe buýt, ô tô... rất thuận tiện, giá khá mềm. Hiện nay, từ Việt Nam sang Trung Quốc rất dễ dàng, có thể đi bằng tàu hỏa, máy bay, ô tô đều được. Ở Trung Quốc, theo quy định của Chính phủ, du học sinh không được đi làm thêm.

Đặc biệt ở Trung Quốc, người dân thường sử dụng ngôn ngữ địa phương để giao tiếp, khác nhiều so với tiếng Hán phổ thông. Do đó, du học sinh cần chuẩn bị một vài ngôn ngữ địa phương để có thể dễ dàng giao tiếp.

Hiện tại, ở Việt Nam có nhiều công ty và một số trường đại học có đủ điều kiện đứng ra làm đại diện để đưa học sinh đi du học tại Trung Quốc.

MINH KHOA