“Tri âm hội ngộ” là chủ đề chương trình giao lưu đờn ca tài tử nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ do Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật TP Cần Thơ vừa tổ chức. Các nghệ nhân đồng bằng đã hội tụ về Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ, cùng nắn phím so dây và cất cao những lời ca về quê hương, xứ sở.

Tiết mục ca ra bộ theo điệu Cổ bản (34 câu) “Tết này cưới dâu” của đơn vị tỉnh Cà Mau tại chương trình.

Trong đêm “Tri âm hội ngộ”, rất đông tài tử đến từ các Ban Đờn ca tài tử: TP Cần Thơ, tỉnh An Giang, tỉnh Cà Mau và tỉnh Tây Ninh đã vui mừng trùng phùng vì đây là chương trình thường niên. Sau những màn hội ngộ tri âm là những tiết mục giao lưu đầy bản sắc. Điểm chú ý ở chương trình là các bài bản đều được viết lời mới để trình diễn, phù hợp với bối cảnh địa phương sau hợp hợp nhất. Những bài ca mang tính định vị văn hóa địa phương, quảng bá di sản, tiềm năng du lịch hay truyền thống văn hóa… được nghệ nhân trình diễn duyên dáng, thu hút khán giả dự xem.

NNƯT Ái Hằng và tài tử Trọng Khánh của TP Cần Thơ mang đến tiết mục ca ra bộ “Vợ chồng làm du lịch” theo điệu Cổ bản, mở đầu cho đêm giao lưu. Màn giao đãi của đôi vợ chồng tính hài hước về chuyện làm du lịch homestay, khai thác thế mạnh miệt vườn khiến khán giả cười vui. Câu chuyện thời sự ấy lại được tác giả Thanh Bền đưa vào tình huống mềm mại, hài hòa.

Một bài ca khác cũng được thể hiện theo điệu Cổ bản, lối ca ra bộ là “Tết này cưới dâu” của đơn vị Cà Mau. Tác giả là tài tử 9X Trần Hoàng Phúc, chọn câu chuyện về chuyện hai ông bà “đau đầu” vì vàng lên giá, sợ không có tiền cưới dâu nhưng nhờ con tôm, con cua Cà Mau mua may bán đắt nên “gỡ” lại được. Ông bà quyết tâm “Tết này cưới dâu” cho vui cửa vui nhà. Đôi tài tử Lê Thị Bước - Nguyễn Đức An thể hiện tung hứng ăn ý, ca diễn nhuần nhuyễn, làm nên tiết mục đáng xem.

Hai ví dụ cho một điệu Cổ bản, cùng chọn ca ra bộ để thể hiện, nhưng với những đề tài khác nhau, tác giả làm nên những tác phẩm có sức hút riêng. Điều này cho thấy sự biến hóa, khả năng ứng dụng cao của bài bản tài tử trong đời sống đương đại. Không chỉ đóng khung ở lòng bản, lời ca đã có, các tác giả, soạn giả bây giờ đưa vào lòng bản những lời ca mới, đậm tính thời sự, mang vẻ đẹp của quê hương, đất nước mình.

Đơn cử như bài Liên Nam “Bình Hưng ngày ấy” của tác giả Nguyễn Văn Mần, do tài tử Hồng Hạnh (đơn vị An Giang) thể hiện. Câu chuyện về Di tích quốc gia Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng được tác giả kể lại hay, hùng hồn, xúc động, lại thêm giọng ca mùi, bi của Hồng Hạnh khiến tiết mục như một chập cải lương tinh gọn.

Chọn thể điệu Xuân tình chấn theo lối ca ra bộ, tác giả Nhân Nguyễn kể về niềm vui xã nông thôn mới với 3 nhân vật đại diện 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa cùng chung tay xây dựng quê hương với tác phẩm “Rộn ràng xã nông thôn mới”. Tác giả Trần Thịnh (Tây Ninh) thì với thể điệu Ngũ đối hạ, những câu ca đầy xúc động được ông thể hiện trong bài “Nhớ ơn tiền nhân” để tri ân Nhạc sư Nguyễn Quang Đại (Thầy Ba Đợi). Bài ca cổ nhịp 32 “Dáng Tây Ninh” của tác giả Huỳnh Ngọc Hưng cũng vậy. Đó là dáng hình Tây Ninh ngày mới bên dòng sông Vàm Cỏ, với khát vọng vươn xa…

Đêm “Tri âm hội ngộ” là dịp hội tụ của những tài tử miền Tây, nơi tiếng đờn, lời ca kết nối những tấm lòng yêu nghệ thuật và quê hương. Chương trình còn mang đến khán giả một đêm thưởng thức nghệ thuật đặc sắc, gần gũi mà sâu lắng. Nghệ nhân tài tử Huỳnh Hữu Tuấn (phường Tân An) có mặt dự xem suốt chương trình, chia sẻ rằng, mỗi tiết mục đều chan chứa tình cảm, vừa vui tươi, vừa ý nghĩa, khiến người xem cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của đất và người Nam Bộ qua từng câu ca, điệu lý.

Có thể thấy, viết lời mới trên nền các bài bản cổ truyền đã góp phần làm cho đờn ca tài tử gần gũi với đời sống hôm nay. Những nội dung mang hơi thở thời đại, phản ánh quê hương đổi mới đã tạo sự đồng cảm nơi người nghe và giúp đờn ca tài tử thêm sức sống bền bỉ.

Bài, ảnh: DUY KHÔI