Khi các nhà nghiên cứu tìm hiểu lý do vì sao khoảng cách về thu nhập theo giới cứ tồn tại dai dẳng tại Mỹ, một giả thuyết đã xuất hiện trong khoảng thập niên qua đó là sức cạnh tranh của phụ nữ có thể kém hơn nam giới, do đó cánh mày râu thường nắm giữ các vị trí cao hơn với mức lương tốt hơn.

Sự cạnh tranh của phụ nữ ngày nay không kém gì nam giới. Ảnh: Phys

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây do Ðại học Arizona phối hợp Ðại học San Francisco thực hiện cho thấy sự thật có thể không đơn giản như vậy. Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng phụ nữ tham gia các cuộc thi đấu với tỷ lệ tương tự như nam giới.

Ðể đi đến phát hiện trên, Mary L. Rigdon, phó giám đốc Trung tâm Triết học Tự do thuộc Ðại học Arizona và Alessandra Cassar, giáo sư kinh tế tại Ðại học San Francisco, đã tiến hành cuộc nghiên cứu để xem cấu trúc thị trường, thông tin và các biện pháp khuyến khích tác động ra sao đối với hành vi. Rigdon và Cassar đã chọn ngẫu nhiên 238 người tham gia và chia thành 2 nhóm gần như đồng đều theo giới tính. Mỗi nhóm sau đó tiếp tục được phân chia ngẫu nhiên thành các nhóm 4 người và họ đã phải trải qua 3 vòng thử thách. Kết quả sau 3 vòng thử thách cho thấy khoảng 60% số phụ nữ tham gia nghiên cứu chọn phương án cạnh tranh với phần thưởng được chia cho cả người thua cuộc, trong khi khoảng 51% nam giới chọn phương án “được ăn cả, ngã về không”. 

Phát hiện trên có xu hướng trái ngược so với nhiều nghiên cứu trước đó. Trong vòng 20 năm qua, bà Rigdon đã tiến hành nhiều cuộc khảo sát về lòng tin, sự nhân nhượng lẫn nhau, lòng vị tha, sự gian lận, trong đó tập trung vào sự khác biệt về giới, đặc biệt là chênh lệch về thu nhập theo giới tính. Bà nhận thấy rằng năm 2021, trong khi phụ nữ kiếm được 82 cent thì nam giới kiếm được 1USD. Song, thống kê này không tính đến các yếu tố, chẳng hạn như độ tuổi, kinh nghiệm hoặc trình độ học vấn. Tuy nhiên, ngay cả khi bao gồm các yếu tố đó, phụ nữ vẫn được trả khoảng 98 cent so với mức 1USD mà nam giới được trả. Nói cách khác, một người phụ nữ được trả lương thấp hơn 2% so với một người đàn ông có cùng trình độ.

Các nhà kinh tế cho rằng chính sự khác biệt về giới trong một số kỹ năng nhất định đã khiến phụ nữ làm những nghề được trả lương thấp hơn. Một giả thuyết khác khiến phụ nữ thu nhập không bằng nam giới đó là sự phân biệt đối xử bằng cấp giữa nam và nữ.

Tuy nhiên, hai tác giả Rigdon và Cassar đều nghiêng về giả thuyết tương đối mới rằng phụ nữ cạnh tranh kém hơn và ít sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn so với nam giới. Bà Rigdon cho rằng nếu phụ nữ nỗ lực cạnh tranh hơn nữa, họ sẽ nắm giữ các vị trí cấp cao hơn tại các công ty lớn khi mà một uớc tính cho thấy, phụ nữ mới chiếm khoảng 8% trong số các Giám đốc điều hành của 500 công ty hàng đầu nước Mỹ. “Nếu chúng ta muốn thu hẹp khoảng cách thu nhập theo giới thì chúng ta phải hiểu rõ nguồn gốc của nó, từ đó đưa ra các giải pháp và biện pháp khắc phục” - bà Rigdon nhấn mạnh.

Trong chính trị, Rwanda hiện là quốc gia có tỷ lệ nữ nghị sĩ cao nhất thế giới với 61,3%, kế đến là Cuba (53,2%) và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (50%).

TRÍ VĂN (Theo Phys)