Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ thu hẹp quy mô cuộc tập trận quân sự chung với Hàn Quốc không chỉ giáng đòn nặng vào uy tín của liên minh, mà còn dấy lên lo ngại về cam kết của Washington ở châu Á và trên toàn cầu.

Ngày 17-8, quân đội Mỹ - Hàn  khởi động cuộc tập trận thường niên Lá chắn tự do Ulchi (UFS) 2026 kéo dài 10 ngày nhằm tăng cường năng lực phòng thủ trên bán đảo Triều Tiên trong trường hợp khẩn cấp, vài ngày sau khi Bình Nhưỡng nối lại các hoạt động thử nghiệm tên lửa đạn đạo bị cấm theo nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.

Các phương tiện quân sự Mỹ tập hợp tại một căn cứ của Lục quân trước thềm cuộc tập trận chung UFS 2026.

Tín hiệu nhằm vào Triều Tiên

Tại một cuộc họp báo, phát ngôn viên quân đội Mỹ Ryan Donald cho biết kết hợp các mối đe dọa thực tế, UFS 2026 phản ánh bài học từ chiến tranh hiện đại, đặc biệt là sự thống trị của máy bay không người lái, chiến tranh điện tử và tác chiến phi đối xứng.

Trong thời gian này, liên minh Mỹ - Hàn cũng tiến hành đánh giá năng lực và hệ thống cần thiết cho việc chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến. 

Như những năm trước, lực lượng Hàn Quốc tham gia khoảng 18.000 người trong khi theo chỉ đạo của Tổng thống Trump, Lầu Năm Góc có thể “giảm đáng kể” sự tham gia của quân đội Mỹ. 

Về quyết định trên, Tổng thống Trump viện dẫn việc Hàn Quốc từ chối tham gia cuộc chiến chống Iran; đồng thời chỉ ra quan hệ tốt đẹp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. “Những cuộc tập trận này không chỉ tốn kém… mà còn gửi đi tín hiệu thù địch và không phù hợp tới Triều Tiên” - theo thông điệp ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Bài đăng dấy lên suy đoán về ý định của Tổng thống Mỹ tổ chức hội nghị thượng đỉnh cấp cao khác với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un nhằm tạo cú hích chính trị và giành thắng lợi về đối ngoại. Trả lời phỏng vấn của báo giới hôm 17-8, Tổng thống Trump cho biết nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã đáp lại lời đề nghị đối thoại sau khi ông công bố mệnh lệnh giảm quy mô các cuộc tập trận Mỹ - Hàn. Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh ông đang làm cho tình hình “an toàn hơn nhiều” thông qua mối quan hệ với nhà lãnh đạo Kim Jong Un, người mà ông đã có 3 cuộc gặp trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên nhưng chưa gặp lại trong nhiệm kỳ hai hiện nay. 

Đồng minh bất an

Dù thế nào, trang KBS News cho biết cách tiếp cận chính sách đối ngoại bị coi mang tính giao dịch và cá nhân của ông Trump khiến nhiều người Hàn Quốc hoang mang, ngay cả sau khi Seoul nỗ lực xoa dịu Washington để đổi lấy ưu ái trong thương mại và quốc phòng.

Chưa rõ thông điệp của ông Trump gửi tới Hàn Quốc sẽ dẫn đến thay đổi chính sách, nhưng diễn biến này làm dấy lên câu hỏi về tính bền vững của các cam kết an ninh mà Mỹ đưa ra tại châu Á - Thái Bình Dương. Trong đó, cách tiếp cận khó đoán của Tổng thống Trump phá vỡ sự đoàn kết vốn là nền tảng của các liên minh, phản ánh sự thiếu nhất quán của Nhà Trắng hiện nay trong các tuyên bố chính sách.

Chỉ trích gay gắt của ông Trump nhằm vào Hàn Quốc cũng làm nổi bật xu hướng rộng lớn hơn trên toàn cầu khi đồng minh, đối tác của Mỹ từ châu Âu đến Trung Đông đang thay thế sự phụ thuộc chiến lược bằng cách chủ động đa dạng hóa quan hệ ngoại giao, tự chủ hơn về quốc phòng và củng cố chuỗi cung ứng độc lập để tự bảo vệ mình khỏi biến động chính sách và sự bất định từ Washington.

MAI QUYÊN (Theo AP, Times)