Đầu năm 2017, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đến khảo sát, làm việc với các đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực cảng, dịch vụ logistics trên địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang. Phó Thủ tướng yêu cầu các doanh nghiệp phải hợp lực để hình thành trung tâm logistics lớn, đưa hàng hóa của vùng ĐBSCL xuất khẩu trực tiếp ra thế giới.

Hoàn thiện hạ tầng

Năm 2016, kênh Quan Chánh Bố đưa vào khai thác, tàu tải trọng lớn (tàu 10.000 tấn đầy tải và 20.000 tấn giảm tải) có thể vào các cảng trên Sông Hậu. Hoạt động vận tải hàng hóa của vùng ĐBSCL dần sôi động sau thời gian bị ảnh hưởng của luồng Định An bị bồi lắng. Tháng 10-2016, Cảng Tân Cảng-Cái Cui trực thuộc Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn chính thức đi vào hoạt động và đón chuyến tàu container đầu tiên qua kênh Quan Chánh Bố để vào sông Hậu. Ông Vũ Khánh Dương, Giám đốc Khu vực Tây Nam bộ, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn cho biết: "Với tổng diện tích trên 7ha, chiều dài cầu tàu 180m, mớn nước trước bến -8,5m, Cảng Tân Cảng-Cái Cui có thể tiếp nhận tàu trọng tải 20.000 tấn". Từ tháng 10-2016 đến nay, Cảng Tân Cảng-Cái Cui đã tiếp nhận 9 chuyến tàu container vào xếp dỡ hàng hóa và vận chuyển hàng hóa từ ĐBSCL đi cảng Đà Nẵng, Hải Phòng với các mặt hàng chủ yếu như: cám, gạo, phụ phẩm thủy sản, vật liệu xây dựng… Trong đó, chuyến tàu có tải trọng lớn nhất đã vào cảng đạt tải trọng 8.500 tấn với sức chứa 700 TEUs.

Cảng Cần Thơ của Công ty cổ phần Cảng Cần Thơ quản lý trực thuộc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) là cảng biển tổng hợp quốc gia. Cảng Cần Thơ với 2 bến là Hoàng Diệu và Cái Cui với tổng diện tích mặt bằng 30,57ha. Trong đó, Cảng Cái Cui là bến chính của Cảng Cần Thơ với diện tích 24,39ha, tổng chiều dài cầu cảng 365m. Sản lượng hàng hóa qua cảng năm 2016 ước đạt 700.000 tấn, với các loại như: vật liệu xây dựng, than đá, gạo, bột cá, gỗ dăm, máy móc, trang thiết bị của các dự án đầu tư vào các tỉnh ĐBSCL. Ông Phan Thành Tiến, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cảng Cần Thơ, cho biết: "Theo quy hoạch đến năm 2020, Cảng Cái Cui sẽ nâng tổng chiều dài bến cảng lên 515m, tiếp nhận tàu 20.000 tấn giảm tải và công suất hàng hóa thông qua cảng đạt 2,5-3 triệu tấn/năm. Chiến lược phát triển cảng là thiết lập tuyến vận tải container mới trên sông Mekong: từ Cảng Phnom Penh về Cảng Cần Thơ (qua bến Cái Cui) đến cụm cảng Cái Mép-Vũng Tàu bằng sà lan lớn sức chứa 200 TEUs và tàu sông pha biển hoặc tàu biển loại 5.000 tấn". Nhu cầu vận tải thủy trong khu vực là rất lớn và tiềm năng song khó khăn hiện nay là hoạt động đầu tư của đơn vị còn hạn chế do thiếu vốn. Theo ông Tiến, công ty đang tranh thủ các nguồn lực để đầu tư hoàn thiện hạ tầng, mở rộng diện tích bãi container, diện tích kho, đầu tư trang thiết bị để phát triển xứng tầm là cảng loại 1 của vùng ĐBSCL.

Kết nối đầu tư

Hiện nay, hàng hóa của ĐBSCL vẫn phải đưa về TP Hồ Chí Minh và vận chuyển ra cụm cảng Cái Mép-Thị Vải xuất khẩu. Trong đó, 80% sản lượng hàng hóa phải đi bằng đường bộ làm tăng chi phí của doanh nghiệp. Khi các đơn vị kinh doanh cảng tại TP Cần Thơ đưa tàu container vào khai thác tuyến nội địa, khách hàng doanh nghiệp được hưởng lợi khi chuyển từ vận tải từ tàu hàng rời sang hàng container. Hàng hóa được đảm bảo an toàn, không bị hao hụt, rút ngắn thời gian và giảm chi phí vận chuyển. Ông Vũ Khánh Dương, Giám đốc Khu vực Tây Nam bộ, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn, cho biết: "Trong dịp đón Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đến thăm Cảng Tân Cảng-Cái Cui, Tổng Công ty đã kiến nghị Chính phủ hỗ trợ mở rộng quy mô hoạt động của Cảng Tân Cảng-Cái Cui để có thể xuất khẩu trực tiếp hàng hóa từ cảng tại Cần Thơ đi trực tiếp ra nước ngoài, thay vì phải vận chuyển về TP Hồ Chí Minh như hiện nay. Về phía đơn vị cũng chủ động đầu tư mở rộng giai đoạn 2 để nâng cao năng lực hoạt động, đa dạng dịch vụ để phục vụ khách hàng tốt hơn".

Nằm trên địa bàn tỉnh Hậu Giang và tiếp giáp với TP Cần Thơ, Trung tâm Mekong Logistics (Hậu Giang) là dự án hợp tác giữa Tập đoàn Minh Phú và Tập đoàn Gemadept với tổng vốn đầu tư 1.500 tỉ đồng. Trung tâm cung cấp các dịch vụ như: kho ngoại quan, kho nội địa, các dịch vụ giá trị gia tăng, dịch vụ giao nhận tận nơi… Trong đó, có kho lạnh chứa hàng thủy hải sản xuất khẩu với diện tích 50.000m2 đã đi vào hoạt động trong quý III/2016 để phục vụ nhu cầu chứa hàng thủy sản chế biến của Công ty TNHH Chế biến Thủy sản Minh Phú-Hậu Giang và một số doanh nghiệp trong Khu Công nghiệp Sông Hậu. Theo đại diện Trung tâm Mekong Logistics, Trung tâm là khách hàng thường xuyên của Cảng Cái Cui và Cảng Tân Cảng-Tân Cảng Cái Cui khi sử dụng dịch vụ vận chuyển hàng thủy sản xuất khẩu của Công ty Minh Phú ra Cảng Cái Mép-Thị Vải và nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Bangladesh về để phục vụ chế biến. Do đó, khi các đơn vị kinh doanh cảng đầu tư hạ tầng, nâng chất dịch vụ, Trung tâm logistics và các doanh nghiệp của Hậu Giang sẽ kết nối, hợp tác lâu dài.

Qua khảo sát và làm việc với các đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực cảng, dịch vụ logistics trên địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định: Thời gian qua, Chính phủ đặc biệt quan tâm đầu tư về cơ sở hạ tầng cho vùng ĐBSCL, trong đó có việc đầu tư kênh Quan Chánh Bố để phục vụ phát triển vận tải thủy. Do đó, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cảng, hạ tầng logistics phải chủ động liên kết để hình thành một trung tâm logistics lớn cho vùng ĐBSCL trên cơ sở huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng cảng, bến bãi, phương tiện xếp dỡ hàng hóa. Phải chủ động bắt tay hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước để khai thác hiệu quả dịch vụ vận tải thủy và dịch vụ logistics gắn với giảm giá thành dịch vụ nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa của vùng ĐBSCL.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN