(CT)- Đó là nội dung chính được tập trung phân tích tại Hội thảo khoa học "Pháp luật về tổ chức xã hội của một số nước trên thế giới và góp ý cho Dự thảo Luật về Hội ở Việt Nam" do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (HVCTQG-HCM) phối hợp với Chương trình Phát triển của Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam (UNDP Việt Nam) tổ chức tại Cần Thơ vào ngày 26-02-2016. Đồng chủ trì Hội thảo có PGS.TS. Nguyễn Tất Giáp, Phó Giám đốc HVCTQG-HCM; PGS.TS. Trịnh Đức Thảo, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật, HVCTQG-HCM và ông Vũ Tuấn Minh, đại diện UNDP Việt Nam.

Căn cứ Tờ trình (số 578/TTr-CP ngày 27-10-2015) Dự án Luật về Hội của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình, để thực hiện quyền lập hội của công dân, ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành Sắc lệnh số 52 (ngày 22-4-1946) về Hội và Sắc lệnh 102/SL/L004 (ngày 20-5-1957) về "Luật qui định quyền lập Hội"; Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các Nghị định, Quyết định qui định về tổ chức, hoạt động và quản lý Hội phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước.Theo đó, quyền lập Hội của công dân được thực hiện và công tác quản lý nhà nước về Hội từng bước được tăng cường. Đến nay, các Hội ở nước ta phát triển đa dạng về qui mô, phạm vi và tính chất hoạt động. Tính đến cuối năm 2014, cả nước có 52.565 Hội (483 Hội hoạt động trong phạm vi cả nước, còn lại trong phạm vi địa phương), trong đó 8.792 Hội có tính chất đặc thù. Tuy nhiên qua tổng kết công tác quản lý nhà nước và tình hình tổ chức hoạt động Hội cho thấy còn nhiều bất cập. Do đó, cần thiết phải xây dựng Luật về Hội để thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, cụ thể hóa qui định của Hiến pháp năm 2013, bảo đảm quyền lập Hội của công dân, phát huy vai trò của Hội và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với Hội. Dự thảo Luật về Hội có 8 chương, 36 điều.

Tại Hội thảo, PGS.TS. Tào Thị Quyên - Viện Nhà nước và Pháp luật, HVCTQG-HCM báo cáo tóm tắt các qui định pháp luật về tổ chức xã hội của một số nước trên thế giới, có giá trị có thể tham khảo đối với Việt Nam. Các đại biểu tập trung nhiều ý kiến đóng góp về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Dự thảo Luật về Hội. Có ý kiến cho rằng nếu là Luật về Hội thì phải áp dụng cho tất cả các Hội chứ không nên phân biệt Hội nào. Về chính sách đối với Hội (Điều 5) của Dự thảo Luật qui định đối với các Hội thành lập do nhu cầu của Đảng và Nhà nước được ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động; đối với các Hội còn lại tự trang trải kinh phí hoạt động và được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí gắn với nhiệm vụ nhà nước giao. Có ý kiến cho rằng nên thay cụm từ: hỗ trợ kinh phí… thành đảm bảo kinh phí phù hợp với nhiệm vụ nhà nước giao thì chặt chẽ hơn. Nhiều đại biểu cho rằng, Dự thảo Luật cần qui định khung, không nên quá chi tiết để đảm bảo quyền tự do, dân chủ của công dân vì lập Hội là quyền tự do của công dân và hoạt động Hội dựa trên cơ sở tự nguyện, tự quản không thể ép buộc. Do vậy Điều 13 Dự thảo Luật nên qui định căn cứ vào kết quả bầu cử người đại diện Hội gởi đến, cơ quan thẩm quyền tiếp nhận đăng ký đó, chứ không nên qui định cơ quan thẩm quyền ra quyết định công nhận hay bãi nhiệm người đại diện theo pháp luật của Hội. Nhiều ý kiến của đại biểu tập trung phân tích về nguyên tắc, tổ chức, hoạt động của Hội, về điều kiện thành lập Hội và quản lý nhà nước đối với Hội, qua đó đề nghị rút ngắn thời gian cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy đăng ký thành lập Hội trong thời hạn 30 ngày (thay vì 60 ngày) và rút ngắn thời gian công nhận Điều lệ và người đại diện theo pháp luật của Hội còn 30 ngày (thay vì 45 ngày) như Dự thảo Luật về Hội qui định… Có ý kiến đề nghị thay đổi tên gọi của Luật về Hội thành Luật các tổ chức Hội thì phù hợp hơn vì Luật này không chỉ áp dụng đối với Hội mà còn có các tổ chức hình thức khác của Hội.

Các đồng chí chủ trì hội thảo ghi nhận những ý kiến đóng góp hết sức quan trọng của các đại biểu, nhất là việc tập trung phân tích những vấn đề còn nhiều tranh cãi trong Dự thảo Luật về Hội và các nội dung liên quan đến cơ cấu tổ chức của Hội; tài sản, tài chính của Hội và quản lý Nhà nước về Hội… nhằm giúp bộ phận thực hiện Dự thảo Luật nghiên cứu, xây dựng Luật về Hội đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng công dân, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện quyền lập Hội theo qui định của Hiến pháp và phát huy vai trò của Hội trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

LAN HƯƠNG