Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang đánh cược sự nghiệp chính trị khi phản đối vai trò của Chính quyền Palestine (PA) tại Dải Gaza thời hậu chiến và ngăn chặn sự ra đời của bất cứ nhà nước Palestine nào.

Thủ tướng Israel Netanyahu tại một cuộc họp báo. Ảnh: Shutterstock

Sự ủng hộ dành cho ông Netanyahu và chính phủ cánh hữu của ông đã giảm kể từ khi phong trào Hồi giáo Hamas mở cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel ngày 7-10, vụ việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh người bảo vệ an ninh quốc gia của vị thủ tướng 74 tuổi. Phản ứng của ông Netanyahu là càng thêm quyết tâm phản đối giải pháp hai nhà nước, từng được tôn vinh tại thủ đô Oslo của Na Uy.

Tại Oslo năm 1993, các bên đã ký hiệp ước với Mỹ làm trung gian, trong đó Israel chấp nhận Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) là đại diện của người Palestine, còn PLO công nhận quyền tồn tại hòa bình của Israel. Hai bên nhất trí PA sẽ quản lý Bờ Tây và Gaza, mang hy vọng về lộ trình hiện thực hóa mô hình hai nhà nước.

Hôm 12-12, ông Netanyahu đã bác bỏ đề xuất của Mỹ rằng Gaza thời hậu chiến sẽ được kiểm soát bởi PA và ông cũng khẳng định sẽ không cho phép Israel lặp lại sai lầm của Hiệp ước Oslo.

Một số nghị sĩ trong đảng Likud của ông Netanyahu cho biết họ ủng hộ việc Thủ tướng Israel công khai phản đối kế hoạch về Gaza hậu chiến của Mỹ và điều này không liên quan đến vấn đề chính trị nội bộ. Các thành viên của Likud lập luận rằng đây là thời điểm tệ nhất cho việc thành lập một nhà nước Palestine, bởi đó sẽ là thành tựu của Hamas và phần thưởng cho cuộc tấn công ngày 7-10.

Lập trường của Thủ tướng Netanyahu là ông sẽ vận động để giữ ghế bằng cách củng cố sự ủng hộ trong các đồng minh cánh hữu và những người Israel theo đường lối trung dung, vốn phản đối một nhà nước Palestine độc lập. Rộng hơn, các cuộc thăm dò cho thấy phản đối việc PA kiểm soát Gaza thời hậu chiến có thể sẽ là vấn đề mang tính quyết định. Chỉ 7% người Israel ủng hộ PA kiểm soát dải đất, theo thăm dò của Đại học Hebrew trong tháng này.

Các cuộc thăm dò chỉ ra ông Netanyahu đang bị nghi ngờ và mất sự ủng hộ từ một bộ phận dân chúng Israel sau vụ đột kích của Hamas, cuộc tấn công trong ngày tồi tệ nhất trong lịch sử Nhà nước Do Thái. Nếu bầu cử được tổ chức ngay bây giờ, đảng Likud chỉ giành được 18 ghế, giảm mạnh so với 32 ghế hiện nay, trong Quốc hội 120 ghế. Trong khi đó, sự ủng hộ dành cho lãnh đạo đảng Đoàn kết Dân tộc đối lập Benny Gantz, đối thủ của ông Netanyahu, tăng vọt từ 12 ghế lên 37 ghế.

Giới phân tích thừa nhận khó dự đoán cuộc bầu cử có diễn ra trong năm tới hay không. Sẽ cần có 5 nghị sĩ thuộc liên minh trước chiến tranh của ông Netanyahu bỏ đảng để kích hoạch cuộc bầu cử mới, hoặc chính khách kỳ cựu này tự kêu gọi tiến hành bầu cử.

Bằng cách đặt vấn đề xung quanh Hiệp ước Oslo, ông Netanyahu trở lại lĩnh vực quen thuộc. Ông Netanyahu lần đầu tiên trở thành thủ tướng vào năm 1996 nhờ phản đối Hiệp ước Oslo. Trước cuộc bầu cử đó, ông ít có khả năng giành chiến thắng, do đảng cánh tả Lao động nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ dân chúng sau khi lãnh đạo đảng này, ông Yitzhak Rabin, bị ám sát bởi một người phản đối tiến trình hòa bình. Nhưng cuối cùng, ông Netanyahu đắc cử thủ tướng trong bối cảnh một loạt vụ đánh bom tự sát của Hamas chuyển hướng quan tâm của dư luận ra khỏi các cuộc đàm phán với nhóm chiến binh người Palestine.