Chị Hoa và vườn xoài 300 công.

Dưới chân núi Cấm thuộc xã An Cư, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang có một khu vườn xoài đang cho trái oằn sai được người dân địa phương tôn danh “đệ nhất” vườn xoài của huyện Tịnh Biên. Và có không ít người càng khâm phục khi biết rằng chủ nhân khu vườn xoài ở vùng đất núi khô cằn này là một phụ nữ tên là Trịnh Thị Lệ Hoa.

Phải mất hơn một tiếng đồng hồ chúng tôi mới đi giáp vòng vườn xoài. Chị Trịnh Thị Lệ Hoa khoe với chúng tôi: “300 công xoài này có khoảng trên 3.500 gốc xoài gồm những giống như: xoài cát Hòa Lộc, xoài cát Chu, xoài ghép bưởi, xoài thơm... Hổm rày mới thu hoạch trái chính vụ, thương lái chạy xe thẳng vô đây mua. Ước tính mỗi năm khu vườn cho thu hoạch trên 100 tấn xoài, bán được vài trăm triệu đồng. Nhờ nó mà gia đình tôi ăn nên làm ra, sắp nhỏ được học hành đầy đủ”.

Xuất thân trong gia đình có của ăn của để ở thị trấn Nhà Bàn. Năm 1999, khi lập gia đình, chị Hoa được cha mẹ cho một số vốn làm ăn. Chị bàn tính với chồng mua đất lập vườn trồng xoài. Sau khi thực địa khắp nơi, chị mạnh dạn lên xã An Cư mua 200 công đất hoang nằm sau lưng chân núi Cấm với giá 2 triệu đồng/công. Nhiều người không nghĩ chị sẽ cải tạo được đất này. “Vùng đất này xưa kia còn hoang hóa lắm, vào mùa khô thiếu nước tưới nên ít người canh tác, thỉnh thoảng mới thấy vài người gánh rau cải về chợ bán. Có lúc tôi cũng giật mình vì trút hết vốn xuống vùng đất khô cằn sỏi đá này rồi đây liệu có hiệu quả? Nhưng với quyết tâm cao, sau 2 tháng ròng rã khai khẩn phát hoang cỏ, mai dương vừa bằng sức người vừa bằng cơ giới, mảnh đất được dọn dẹp bằng phẳng ngon lành...” - chị Hoa kể.

Chị Hoa chưa biết trồng loại cây gì cho phù hợp với thổ nhưỡng nơi đây. Năm đầu tiên chị trồng cây mãng cầu ta và xen canh nhiều cây màu khác nhưng không hiệu quả. Nhiều lần theo dõi báo đài, chị thấy các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long như: Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long trồng xoài cát Hòa Lộc trúng mùa và đem lại thu nhập cao, chị quyết định chặt bỏ cây mãng cầu và lên liếp lập vườn xoài. Chị đến Khoa Nông nghiệp Trường Đại học Cần Thơ mua 2.000 cây giống xoài cát Hòa Lộc và xoài ghép bưởi đem về trồng.

Nhưng làm cách nào để giải quyết khâu tưới cho cây xoài ở vùng đất cao khô này? Bài toán khó đó không làm chị nao núng. Chị Hoa kể lại: “Khi mua giống xoài về trồng mới nghĩ ra chuyện làm cách nào để cung cấp đủ nước tưới cho hơn 2.000 cây xoài chiết còn non nớt, vì nếu thiếu nước xoài chết coi như mất trắng. Sau lần nhìn thấy vài hộ đào những ô nhỏ giữ nước mưa tưới rẫy, tôi bắt đầu đào hai ô hơn 4 công đất với sức chứa hàng ngàn mét khối nước, thiết kế đường ống âm sâu xuống đất quanh vườn xoài và dùng máy bơm nước tưới, chỉ cần vặn van là nước phun khắp nơi, nên đỡ tốn công sức trong khâu tưới tiêu...”.

Nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật cộng với học hỏi kinh nghiệm của nhiều người ở khâu chăm sóc, nên sau 3 năm xoài cho trái rộ và đạt năng suất cao. Chị thu hoạch hàng chục tấn xoài, bán với giá 9.000-10.000 đồng/kg, trừ chi phí còn lời hơn 300 triệu đồng, chị mừng rơi nước mắt. Chị Hoa nói: “Khi xoài thu hoạch hiệu quả, nhiều hộ trong xóm cũng bắt chước làm theo và tôi không ngần ngại chỉ vẽ cho những hộ muốn làm theo mô hình của mình...”.

Mô hình trồng xoài ngày càng phát huy hiệu quả, đến năm 2004, chị Hoa đầu tư mua thêm 100 công đất ở ấp Chơn Cô để lập thêm vườn xoài. Chị Hoa cho trồng toàn giống xoài Đài Loan, sau 3,5 năm cho trái rộ, trung bình mỗi trái khoảng 0,5-1 kg, bán với giá 15.000-20.000 đồng/kg, chị thu gần 100 triệu đồng/vụ. Tiếng lành đồn xa, vườn xoài của chị trở thành tâm điểm cho nhiều nhà nghiên cứu cây trồng ở các viện, trường khắp các tỉnh ĐBSCL hướng tới. Mới đây, có đoàn du khách nước bạn Lào đến tham quan và học tập kinh nghiệm trồng xoài của chị. Hiện nay, chị Hoa không cần bỏ công chăm sóc xoài thu hoạch trái nữa, mà mỗi năm chị ra định mức bán xoài đứng cho những hộ nghèo không có đất sản xuất để họ có thêm thu nhập. Riêng việc bán xoài đứng, mỗi năm chị Hoa thu hơn 300 triệu đồng...

Anh Mai Kim Hên, Phó Chủ tịch UBND xã An Cư, cho biết, ở vùng này có hàng trăm hộ trồng xoài, nhưng chị Hoa là người trồng xoài nhiều nhất và cũng là người rất nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm với bà con. Chị chịu khó tìm tòi học hỏi kinh nghiệm, tích lũy kiến thức nên ứng dụng thành công trong việc chuyên canh cây xoài ở vùng đất núi. Chị Hoa là người phụ nữ điển hình cho các chị em phụ nữ khác học hỏi làm theo. Tới đây, xã sẽ phối hợp với ngành chức năng mở nhiều lớp tập huấn hướng dẫn kỹ thuật trồng xoài cho nhiều hộ trong xã, góp phần xóa đói giảm nghèo ở địa phương...

Bài, ảnh: MINH TUẤN