Thực hiện đề án 1 “Tuyên truyền giáo dục trong cộng đồng về phòng chống tội phạm mua bán phụ nữ và trẻ em” của Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) Việt Nam, 5 năm qua, Ban Thường vụ Hội LHPN TP Cần Thơ đã hướng dẫn chỉ đạo các cấp Hội xây dựng nhiều mô hình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết cho cán bộ, hội viên và người dân cộng đồng về công tác này... Các đối tượng được Hội quan tâm sâu sát là nữ thanh niên không có việc làm, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và một số đối tượng nguy cơ cao về di cư an toàn trước khi rời địa phương đi làm ăn xa, xuất khẩu lao động hoặc lấy chồng người nước ngoài, nhằm giúp họ tránh bị lừa đảo hoặc bị rơi vào cạm bẫy của bọn buôn người...

Nhiều hình thức khác nhau đã được Hội LHPN các cấp thực hiện trong thời gian qua như: tuyên truyền lồng ghép hoạt động của Hội trong các buổi sinh hoạt tổ, nhóm tiết kiệm, phối hợp với chính quyền các ban ngành đoàn thể tuyên truyền rộng rãi cho người dân, tổ chức mít tinh, diễn đàn, phát tờ bướm... Từ tháng 7-2004 đến nay, các cấp Hội đã tổ chức 21.925 cuộc nói chuyện về các chuyên đề phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em. Bên cạnh đó, Hội LHPN TP Cần Thơ còn tăng cường hợp tác quốc tế với các tổ chức phi Chính phủ hỗ trợ nguồn lực trong công tác phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em như phối hợp với tổ chức Lao động quốc tế ILO, Quỹ Châu Á, tổ chức Vòng tay Thái Bình.... Hội đã tổ chức thành công các mô hình truyền thông đạt hiệu quả như tổ chức mít- tinh, diễn đàn; mô hình nhóm hỗ trợ tại cộng đồng; mô hình truyền thông bằng hình thức nghệ thuật... được thực hiện ở các xã, phường của một số quận, huyện trên địa bàn.

Buổi tuyên truyền nhóm nhỏ tại cộng đồng, hình thức tuyên truyền hiệu quả nhất trong thời gian qua (Trong ảnh: thành viên nhóm tuyên truyền phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em sinh hoạt nhóm tại khu vực Tân Thạnh, phường Trường Lạc, quận Ô Môn).

Trong số các mô hình tuyên truyền có hiệu quả có thể kể đến mô hình nhóm tuyên truyền, tư vấn phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em ở phường Trường Lạc, quận Ô Môn. Phường Trường Lạc có 3.802 hộ với 18.388 người, trong đó có hơn 9.000 nữ (hơn 2.000 nữ trong độ tuổi từ 18 đến 35). Thời gian qua, trên địa bàn phường có 457 chị lấy chồng ngoại, trong đó có 18 chị bất hạnh trở về nhà, 28 chị gia đình không liên lạc được. Nguyên nhân do một số chị em nhận thức pháp luật hạn chế, vi phạm Luật Hôn nhân và gia đình, lấy chồng người nước ngoài nhưng thiếu hiểu biết pháp luật của nơi mình đến. Trước thực trạng trên, Đảng bộ và chính quyền cùng các đoàn thể phường đã tập trung công tác tuyên truyền, vận động hỗ trợ chị em bất hạnh trở về tái hòa nhập cộng đồng, góp phần phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em. Trong 5 năm qua, Ban chấp hành Hội LHPN phường Trường Lạc đã quán triệt những quan điểm, chủ trương đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về đấu tranh phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em, khắc phục dần tình trạng phụ nữ lấy chồng ngoại thiếu thông tin, thiếu hiểu biết về pháp luật nơi mình đến. Để làm được điều đó, Ban chấp hành Hội tổ chức cho cán bộ hội viên phụ nữ học tập chương trình hành động của Trung ương Hội về phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em, thực hiện trong khuôn khổ đề án 1. Hội LHPN phường đã mở các lớp tuyên truyền về Luật Hôn nhân gia đình, Luật Phòng chống bạo lực gia đình... nhằm bồi dưỡng nâng cao nhận thức của các tầng lớp phụ nữ và cộng đồng về nguyên nhân, thủ đoạn, hậu quả của nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em.

Trong những năm qua, được sự tài trợ của Tổ chức Vòng tay Thái Bình, sự quan tâm chỉ đạo của Hội LHPN thành phố, quận, có 47 người đã được tập huấn nâng cao năng lực và kỹ năng truyền thông tham vấn hộ, đối tượng... Ngoài ra, Hội đã thành lập 2 nhóm tuyên truyền về phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em, mỗi nhóm 6 người, thành viên nhóm tư vấn là Chi hội trưởng của Chi hội phụ nữ khu vực; tổ trưởng tổ vay vốn... đều là những người có tâm huyết với công tác xã hội. Công tác tuyên truyền được duy trì thường xuyên nhờ sự hỗ trợ đắc lực của Tổ trưởng 24 tổ trong toàn phường đều là thiện nguyện viên. Qua đó đã tham vấn cho 60 phụ nữ chờ theo chồng ngoại, giúp cho 338 chị thay đổi ý định lấy chồng ngoại chuyển sang học nghề và có việc làm ổn định. Bà Nguyễn Thị Thê, Chủ tịch Hội LHPN phường Trường Lạc, cho biết: “Hàng năm chúng tôi đều xây dựng kế hoạch truyền thông. Công tác tuyên truyền chia ra nhóm nhỏ, nội dung trọng tâm với nhiều hình thức phong phú, hấp dẫn có sức lan tỏa ở cộng đồng để người dân hiểu về nguyên nhân thủ đoạn, hậu quả, tác hại của tệ nạn buôn bán phụ nữ”.

Đối với những trường hợp các chị lấy chồng nước ngoài, nhóm tuyên truyền đến tận nhà tham vấn và cung cấp những thông tin cần biết như luật pháp nước sở tại, số điện thoại liên lạc khẩn cấp của các cơ sở trợ giúp pháp lý. Như trường hợp chị H., nhà chị đông anh em nhưng ai cũng nên bề gia thất. Cha mẹ qua đời nhưng chị H. vẫn ở một mình đến tuổi 48. Đầu năm 2010, có người môi giới dẫn mối cho chị lấy chồng Hàn Quốc, thấy điều kiện cũng hợp lý nên chị đã đồng ý. Biết được chị H. sắp lấy chồng Hàn Quốc nên nhóm tư vấn đã đến tham vấn, cung cấp cho chị số điện thoại của cơ quan Đại sứ quán Việt Nam tại nơi đến, nếu có sự cố nhờ can thiệp. Thật bất hạnh cho chị H., 6 tháng sau chị trở về nhà với thương tích đầy mình. Tuy nhiên, nhờ có số điện thoại của cơ quan đại diện Việt Nam ở Hàn Quốc mà chị đã được cung cấp trước đó, chị gọi để nhờ hỗ trợ và đã được cứu thoát.

Còn trường hợp gia đình chị L., khi nhắc lại việc đứa con gái của mình là T. được người môi giới đưa sang Malaysia để chọn chồng hồi cuối năm 2009 mà nước mắt chị L. giàn giụa. Chị L. nói: “Cả nhà tui vay mượn 700 USD để chuộc con về, cũng may nó được trở về an toàn. Hồi trước, nó thấy cảnh nhà khổ quá nên quyết định lấy chồng nước ngoài để có tiền gởi về phụ giúp gia đình, ai ngờ đâu...”. Khi con chị L. về đến Việt Nam, nhóm tư vấn đến nhà động viên T. xóa dần đi mặc cảm. Giờ đây T. đã có một gia đình hạnh phúc bên người chồng Việt, luôn biết thương yêu vợ con.

Bà Nguyễn Thị Thu Lam, Trưởng ban Tuyên giáo Hội LHPN TP Cần Thơ, cho biết: “Thời gian qua, công tác tuyên truyền đạt kết quả khả quan là do được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của UBND thành phố, Ban Chỉ đạo 138, các ban ngành, đoàn thể đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ của ngành công an và Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội thành phố; sự hỗ trợ nguồn lực của các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng công tác phòng chống buôn bán phụ nữ trẻ em trong hệ thống Hội chưa đều, kinh phí tuyên truyền còn hạn chế, chủ yếu lồng ghép trong các buổi sinh hoạt tổ nhóm... Thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng hơn nữa trong cộng đồng, xây dựng mạng lưới báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở có năng lực, nhiệt tình, nhân rộng các mô hình câu lạc bộ Phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em. Đặc biệt sẽ xúc tiến thành lập Trung tâm Tư vấn hỗ trợ kết hôn có yếu tố nước ngoài và qua Trung tâm này, việc giúp phụ nữ và trẻ em, nhóm có nguy cơ cao một cách thiết thực và có hiệu quả hơn”.

M.HOÀNG