Lực lượng kiểm tra niêm phong 1 trụ bơm xăng vi phạm các quy định trong kinh doanh.

Đong thiếu hoặc bán xăng pha (xăng A83 hay dầu KO, dầu DO pha vào xăng A92 để bán theo giá xăng A92) kém chất lượng đang là tình trạng gian lận kinh doanh phổ biến ở tỉnh An Giang. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu còn cố tình niêm yết sai để bán cao hơn giá quy định Nhà nước. Các mánh khóe gian lận rất tinh vi của các chủ cây xăng đã bị cơ quan chức năng tỉnh này lật tẩy.

Đầu năm 2006, Ban chỉ đạo 127 (phòng chống buôn lậu gian lận thương mại) tỉnh An Giang đã thành lập Đoàn kiểm tra Liên ngành để kiểm tra, chấn chỉnh và ngăn chặn các doanh nghiệp có hành vi gian lận. Tuy nhiên, đến nay tình hình này vẫn hết sức phức tạp. Theo ông Phan Lợi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang, biện pháp xử phạt hành chính hiện tại chưa đủ sức răn đe, trong khi các quy định pháp luật Nhà nước chưa có chế tài đình chỉ hoạt động hoặc rút giấy phép kinh doanh đối với các doanh nghiệp cố tình vi phạm nhiều lần.

Vi phạm vẫn tái diễn

Đợt kiểm tra xăng dầu trong tháng 1-2008, Phó Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1 Phan Văn Dương cho biết, Đoàn kiểm tra Liên ngành tỉnh An Giang đã phát hiện 12 doanh nghiệp bán xăng A92 có pha trộn xăng A83, dầu KO hay dầu DO. Đo chỉ số Octan xăng A92 của các doanh nghiệp này chỉ đạt từ 86,3% đến 89,9% (xăng A92 có chỉ số Octan 92%). Đáng lo ngại là có doanh nghiệp cùng lúc sai phạm nhiều hành vi trong kinh doanh mặt hàng có điều kiện, nhạy cảm này.

Trưa 29-1-2008, Đoàn kiểm tra Liên ngành phát hiện hộ kinh doanh ông Huỳnh Văn Hiệp (ở khóm Hưng Thạnh, phường Mỹ Thạnh, TP Long Xuyên) kinh doanh xăng dầu không phép, cột bơm xăng dầu điện tử không có tem kiểm định và sai số đến 2,15%. Ông Hiệp nói đã kinh doanh xăng dầu từ cuối năm 2005. Hằng ngày, ông chạy xe ba gác ra quốc lộ 91 (khu vực Mỹ Thạnh, TP Long Xuyên) mua xăng dầu về bán lại cho nông dân bơm nước lúa và khách đi xe gắn máy. Ông Hiệp thừa nhận có trộn dầu hỏa vào xăng A92 để bán. Lực lượng kiểm tra mẫu xăng A92, chỉ số Octan đo được là 86,3%. Đoàn kiểm tra còn phát hiện ông Hiệp xây hai bồn ngầm có sức chứa 3.500 lít xăng và nhiều phuy chứa dầu không đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ ngay trong nhà.

Tình trạng vi phạm trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu ngày càng phổ biến ở tỉnh An Giang. Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1 Nguyễn Tấn Hùng cho biết: Năm 2006, Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh An Giang đã phát hiện 43 doanh nghiệp vi phạm gian lận khâu đo lường (đong thiếu), bán xăng kém chất lượng (xăng pha), bán cao hơn giá quy định Nhà nước. Ngành chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 52 vụ (thu 243,55 triệu đồng tiền phạt). Năm 2007, Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh tiếp tục phát hiện 39 doanh nghiệp vi phạm, xử phạt hành chính gần 360 triệu đồng. Điều đáng nói là ngày càng có nhiều doanh nghiệp cố tình vi phạm từ 2 đến 3 lần trong năm. Theo ông Hùng, trước đây, các doanh nghiệp gian lận thường pha xăng A83 vào xăng A92, nay họ pha cả dầu KO và DO vào xăng A92 với tỷ lệ từ 100- 300 lít dầu vào 1.500 lít xăng A92 để thu lợi chênh lệch giá giữa dầu, xăng A83 với xăng A92 khá cao.

Phó Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1 Phan Văn Dương cho biết nhiều doanh nghiệp cố tình vi phạm đã chủ động “xin nộp phạt” khi Đoàn kiểm tra Liên ngành tỉnh An Giang đến kiểm tra. Chủ doanh nghiệp xin không lấy mẫu gởi Trung tâm Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 TP Hồ Chí Minh kiểm định (vì doanh nghiệp phải trả chi phí 1,5 triệu đồng/mẫu, nếu vi phạm). Về gian lận trong khâu đo lường (đong thiếu) cũng đáng quan ngại, mức độ sai số các trụ bơm phổ biến từ 3%-7%, thậm chí có doanh nghiệp còn gắn con chíp điện tử để đong thiếu đến 14%. Như trường hợp của một doanh nghiệp ở xã Mỹ Đức, huyện Châu Phú đã bị ngành chức năng xử phạt một lần nhưng vẫn cố tình gian lận.

Niêm yết sai để bán cao hơn giá quy định của Nhà nước là một trong những mánh khóe gian lận mà các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu thường “vận dụng” để đối phó với cơ quan chức năng. Bởi theo Đội trưởng đội Quản lý thị trường số 1 Nguyễn Tấn Hùng, hành vi niêm yết sai bị xử phạt nhẹ hơn bán sai giá quy định. Nhiều doanh nghiệp chủ động niêm yết sai để lừa người tiêu dùng là họ bán đúng giá đã niêm yết (!?).

Biện pháp nào ngăn chặn?

Vì sao nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở An Giang vẫn cố tình vi phạm ? Theo Cơ quan Quản lý thị trường tỉnh An Giang, mức xử phạt hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu theo Nghị định 126/CP và Nghị định 175/CP, khung phạt từ 5 - 8 triệu đồng/lần vi phạm chưa đủ mạnh để răn đe. Tỉnh An Giang có trên 400 cửa hàng, đại lý kinh doanh xăng dầu thông qua 8 tổng đại lý với 7 chi nhánh đầu mối cung ứng (Petrolimex, Saigon Petro, PDC, Petro Mekong, Petimex, Petechim và chi nhánh Công ty xăng dầu Quân đội). Hằng năm, Đoàn kiểm tra Liên ngành tỉnh An Giang chỉ đủ sức kiểm tra mỗi doanh nghiệp từ 2-3 lần. Trong khi đó, hành vi pha trộn dầu hỏa, dầu diesel hay xăng A83 vào xăng A92 để bán theo giá xăng A92 đang phổ biến khắp nơi. Theo tính toán của ngành chức năng, các doanh nghiệp buôn bán gian lận một tháng là thu lợi bất chính đủ nộp phạt cho từ 2-3 lần kiểm tra trong năm. Còn thiệt hại của người tiêu dùng gần như vô hình, đa số các phương tiện xe cộ mua xăng dầu không hề hay biết cửa hàng hay đại lý đong thiếu. Xăng A92 kém chất lượng, máy xe không hư hỏng liền nên người tiêu dùng vẫn vô tư mua xăng.

Để chấn chỉnh tình trạng này, ông Nguyễn Ái Việt, Chi cục Trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang, kiến nghị: Ngoài xử phạt vi phạm hành chính các doanh nghiệp cố tình vi phạm nhiều lần, Nhà nước cần ban hành quy định về chế tài để đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép đủ điều kiện kinh doanh. Kiến nghị các doanh nghiệp đầu mối không cung ứng hàng hóa cho các đại lý, cửa hàng buôn bán gian lận. Đề nghị báo chí công bố tên tuổi các doanh nghiệp buôn bán gian lận trên các phương tiện thông tin đại chúng để người tiêu dùng biết mà tránh xa.

•Bài, ảnh: VŨ HÀ