Cuộc họp thường niên Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc khai mạc với nhiều thách thức mới. Ảnh: asiaone

Bất ổn chính trị tại Syrie, căng thẳng leo thang xung quanh chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran cùng với làn sóng người Hồi giáo biểu tình chống Mỹ vì đoạn phim báng bổ đạo Hồi trên khắp thế giới được cho là sẽ phủ bóng đen lên phiên họp thường niên của các nhà lãnh đạo thế giới tại Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ), khai mạc vào ngày 25-9.

hững cảnh báo và thách thức có thể sẽ được đưa ra khi Tổng thống Mỹ Barack Obama, Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng hơn 120 nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ các nước nhóm họp tại thành phố New York của Mỹ. Do những bất đồng về xung đột chính trị kéo dài 18 tháng qua tại Syrie, LHQ sẽ không chính thức họp về vấn đề này. Tuy nhiên, Tổng thống Obama và các nhà lãnh đạo phương Tây được kỳ vọng sẽ lên tiếng kêu gọi hành động đối với tình hình Syrie trong những bài phát biểu của họ.

Những bất ổn tại quốc gia Trung Đông này cũng là chủ đề nổi bật trong các cuộc thảo luận giữa ngoại trưởng các nước thành viên thuộc Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ vào ngày 26-9. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ kêu gọi gây quỹ cứu trợ nhân đạo mới và tiến hành cuộc họp ngoại trưởng các nước thuộc cái gọi là "Những người bạn của Syrie" vào ngày 28-9.

Giới ngoại giao không hy vọng sẽ đạt được những đột phá trong tình hình bất ổn ở Syrie, vấn đề mà Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon nhấn mạnh "sẽ là ưu tiên hàng đầu trong tâm trí chúng ta", bất chấp có rất nhiều cuộc gặp bên lề diễn ra hôm 24-9 khi đặc phái viên chung của LHQ và Liên đoàn A-rập (AL) Lakhdar Brahimi trình bày trước HĐBA LHQ về những "hy vọng bị dập tắt" trong các cuộc gặp gần đây giữa ông với Tổng thống Syrie Bashar al-Assad và các nhà lãnh đạo khác trong khu vực.

Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle nhấn mạnh: "Tăng cường sức ép và gia tăng cấm vận đối với chính quyền Tổng thống al-Assad sẽ là một trong những mục tiêu trong cuộc họp tuần này".

Đối với vấn đề hạt nhân gây tranh cãi của Iran, nhà lãnh đạo Iran sẽ có bài phát biểu tại Đại Hội đồng vào hôm 26-9 với yếu tố bất ngờ dự đoán sẽ được đưa ra nếu lãnh đạo Iran lặp lại một trong những phát biểu mang tính đe dọa nhắm vào Israel. Hôm 23-9, ông Ban Ki-moon đã có cuộc gặp Tổng thống Ahmadinejad trong khi phát ngôn viên LHQ Martin Nesirkty thì "thúc giục nhà lãnh đạo Iran cần đưa ra những biện pháp cần thiết để tạo lòng tin quốc tế về bản chất hòa bình của chương trình hạt nhân của họ".

Tổng Thư ký LHQ còn nhấn mạnh "hậu quả tiềm ẩn đầy nguy hại của những phát biểu khiêu khích, đe dọa từ những quốc gia khác nhau tại Trung Đông". Phát biểu trên của người đứng đầu LHQ được cho là nhắm đến tuyên bố mới đây của Iran về việc sẽ đánh phủ đầu Israel nếu họ nhận thấy Nhà nước Do Thái đang chuẩn bị tấn công Tehran. Amir Ali Hajizadeh, tướng lĩnh thuộc Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định: "Bất cứ cuộc tấn công nào vào lãnh thổ Iran đều có thể gây ra Thế chiến thứ Ba".

Trong khi đó, hãng tin Pháp AFP dẫn lời một nhà ngoại giao giấu tên tiết lộ, ngoại trưởng 3 nước Anh, Pháp, Đức hồi tuần rồi đã chính thức kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) tăng cường các lệnh cấm vận mới đối với Tehran khi mà vấn đề xung quanh chương trình hạt nhân của nước này trở nên căng thẳng hơn.

Các nhà lãnh đạo cấp cao của Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Mỹ, những quốc gia đang nỗ lực đàm phán với Iran, sẽ có cuộc gặp vào hôm 27-9 sau khi Thủ tướng Netanyahu có bài phát biểu trước Đại Hội đồng LHQ. Tại phiên họp lần này, việc Tổng thống Mỹ Obama và Thủ tướng Israel Netanyahu có thể không gặp nhau, đã tạo ra những đồn đoán về bất đồng sâu sắc giữa hai nhà lãnh đạo về cách thức chống Iran.

Bên cạnh vấn đề Iran và Syrie, làn sóng biểu tình chống Mỹ trong những ngày qua xung quanh đoạn phim báng bổ đạo Hồi cũng trở thành đề tài nổi cộm trong phiên họp Đại Hội đồng LHQ lần thứ 67 này.

Các lãnh đạo Hồi giáo sẽ tái thể hiện sự phẫn nộ của họ trong những bài phát biểu sắp tới và đoạn phim gây phản ứng dữ dội trên sẽ nằm trong chương trình nghị sự của phiên họp của các ngoại trưởng đến từ 57 quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) vào ngày 28-9.

Phát biểu với hãng tin Pháp AFP, Tổng Thư ký OIC Ekmeleddin Ihsanoglu nhấn mạnh: "Cộng đồng quốc tế cần đoàn kết và thể hiện thái độ chính trị cũng như ý chí nhất quán nhằm lên án đoạn phim trên, đồng thời đề cao trách nhiệm ứng xử của tất cả mọi người trong việc tôn trọng phẩm giá con người và không xúc phạm những giá trị thiêng liêng nhất của người khác".

THANH BÌNH (Theo AFP, AP, Reuters)