Trong nỗ lực cải thiện bình đẳng giới, Chính phủ Nhật Bản đang xây dựng các chính sách hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ nữ sinh khối ngành khoa học và kỹ thuật, song song với tạo ra môi trường làm việc thân thiện với phụ nữ.

Các chính sách cơ bản năm 2026 về bình đẳng giới của Nhật nêu bật tình trạng thiếu hụt lao động trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật, cũng như sự thiếu vắng nữ giới trong 17 lĩnh vực chiến lược mà chính phủ đã chỉ định để đầu tư, bao gồm chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hàng không và vũ trụ.

Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu sẽ tăng gấp đôi tỷ lệ nữ sinh trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) vào năm 2040 và hỗ trợ các trường đại học đang tích cực cải thiện bình đẳng giới. “Chúng tôi đang nỗ lực mở rộng sự tham gia của phụ nữ, song song các biện pháp nâng cao trình độ nhân tài” - Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu trong một cuộc họp.

Năm ngoái, nữ sinh chỉ chiếm 18% trong các khoa kỹ thuật tại các trường đại học. Chính phủ đặt mục tiêu tăng tỷ lệ này lên 36% vào năm 2040, trước dự báo Nhật Bản có thể thiếu hụt 3,3 triệu lao động ngành khoa học và kỹ thuật, nhưng dư 3,2 triệu người ở khối ngành nhân văn. Chính phủ sẽ trợ cấp và hỗ trợ kinh phí cho các trường đại học tái cấu trúc chương trình tuyển sinh nhằm thu hút phái nữ vào khối ngành STEM.

Đối với thị trường lao động, gồm một số lĩnh vực quan trọng như hàng không và vũ trụ, chính phủ cũng yêu cầu xem xét lại việc tuyển sinh và sát hạch nhằm nâng cao tỷ lệ nữ phi công đạt chuẩn quốc tế. Ngoài ra, để giúp phái nữ dễ tiếp cận nhóm ngành công nghiệp nặng đòi hỏi sức mạnh thể chất như đóng tàu và quốc phòng, chính phủ có kế hoạch đẩy mạnh phát triển robot và áp dụng các hệ thống vận hành từ xa, tạo ra môi trường làm việc thân thiện với phụ nữ.

Theo chính sách mới nhằm khuyến khích phụ nữ tham gia lực lượng lao động và thúc đẩy bình đẳng giới, các hộ gia đình có cả vợ và chồng cùng đi làm sẽ được xem xét hưởng ưu đãi thuế khi thuê dịch vụ trông trẻ và giúp việc nhà. Khi chi phí chăm sóc con cái và nhà cửa giảm bớt, các bà mẹ có thể duy trì việc làm toàn thời gian, đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao. Chính sách này cho thấy Nhật Bản đang tìm cách xử lý một trong những rào cản thực tế đối với lao động nữ: gánh nặng chăm sóc gia đình.

MAI QUYÊN (Theo Japan Times, Nippon)