Nông nghiệp vùng ĐBSCL đang đối mặt nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu. Điều đó đặt ra yêu cầu về sự phát triển bền vững, thì nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ được xem là một trong những giải pháp then chốt. Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ luôn xác định nghiên cứu khoa học là hoạt động trọng tâm, gắn chặt với đào tạo và phục vụ cộng đồng. Đây là triết lý phát triển mà đơn vị kiên định thực hiện trong suốt quá trình hình thành và phát triển, kể từ khi các đơn vị tiền thân của trường hình thành năm 1967. Về vấn đề này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ có cuộc phỏng vấn PGS.TS Lê Văn Vàng, Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ.

* Những kết quả, hoạt động nổi bật của Trường Nông nghiệp trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ thời gian qua là gì, thưa ông?

- Thời gian qua, kết quả nghiên cứu, chuyển giao ứng dụng khoa học và công nghệ nổi bật của Trường Nông nghiệp là các nghiên cứu về hệ thống cây trồng và vật nuôi theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, gần đây là phát thải thấp. Trong đó, tập trung các lĩnh vực ứng dụng công nghệ sinh học (bao gồm sinh học phân tử) trong nông nghiệp; giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao, thích ứng tốt điều kiện môi trường bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu; sức khỏe đất; bảo vệ sức khỏe cây trồng và vật nuôi bằng các biện pháp sinh học, an toàn; mô hình canh tác theo hướng nông nghiệp tuần hoàn, bền vững và phát thải thấp... Trường Nông nghiệp là một trong những đơn vị công bố khoa học tốp đầu của Đại học Cần Thơ, với hệ số công bố quốc tế trên 1,3 bài báo/giảng viên/năm.

* Thưa ông, trường đã tạo điều kiện gì để hoạt động nghiên cứu khoa học phát huy hiệu quả?

- Bên cạnh nỗ lực của đội ngũ giảng viên, Trường Nông nghiệp nói riêng, Đại học Cần Thơ nói chung luôn chú trọng xây dựng môi trường nghiên cứu thuận lợi, đồng bộ. Hiện nay, tỷ lệ giảng viên có học vị tiến sĩ của Trường Nông nghiệp đạt khoảng 93%. Nhà trường tạo điều kiện để giảng viên học tập nâng cao trình độ, tham dự các khóa tập huấn, hội nghị, hội thảo khoa học chuyên ngành trong và ngoài nước; tổ chức các hội nghị khoa học cấp quốc gia và quốc tế; tăng cường sinh hoạt học thuật, giao lưu với các chuyên gia quốc tế. Nhà trường hỗ trợ giảng viên tìm kiếm các nguồn kinh phí nghiên cứu trong và ngoài nước, với mức kinh phí nghiên cứu khoa học bình quân hằng năm hơn 10 tỉ đồng; khuyến khích liên kết với doanh nghiệp trong nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, Đại học Cần Thơ cũng bảo đảm nguồn lực và môi trường để cán bộ phát huy năng lực, thông qua việc đầu tư cơ sở vật chất, nâng cấp phòng thí nghiệm, trang thiết bị, mở rộng khu trại thực nghiệm, cũng như phân bổ kinh phí thường xuyên và kinh phí nghiên cứu theo kế hoạch hằng năm.

Cơ sở vật chất được tăng cường đáng kể thông qua Dự án ODA - Nâng cấp Đại học Cần Thơ, mang lại hệ thống 32 phòng thí nghiệm hiện đại, khu nhà lưới công nghệ cao và thiết bị nghiên cứu tiên tiến. Các nguồn kinh phí nghiên cứu được phân bổ ổn định, minh bạch, tạo điều kiện để giảng viên chủ động triển khai đề tài từ cấp cơ sở đến cấp Bộ, địa phương và quốc tế.

* Ông cho biết thêm về định hướng trọng tâm của Trường Nông nghiệp trong phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo?

- Trong thời gian tới, Trường Nông nghiệp tiếp tục xác định nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ về hệ thống cây trồng, vật nuôi theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát thải thấp là định hướng trọng tâm. Các nghiên cứu này gắn chặt với yêu cầu tái cơ cấu nông nghiệp và thích ứng biến đổi khí hậu của vùng ĐBSCL.

Bên cạnh đó, nhà trường sẽ đẩy mạnh hơn nữa hợp tác với doanh nghiệp, công ty trong nghiên cứu khoa học nhằm đưa nhanh các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất.

* Nhóm ngành Nông - Lâm của Đại học Cần Thơ nhiều năm liền được QS xếp hạng trong tốp 300-400 thế giới. Thành tích này có ý nghĩa như thế nào đối với Trường Nông nghiệp, thưa ông?

- Từ năm 2021 đến nay, lĩnh vực nông, lâm nghiệp của Đại học Cần Thơ liên tục được tổ chức xếp hạng đại học uy tín QS University Ranking xếp vào nhóm hạng từ 300-400 tổ chức đào tạo lĩnh vực nông lâm nghiệp tốt nhất thế giới; và hiện là lĩnh vực duy nhất của Việt Nam có mặt trong bảng xếp hạng này. Đây là niềm tự hào lớn của Trường Nông nghiệp, thể hiện uy tín đào tạo và chất lượng nghiên cứu đã được quốc tế ghi nhận. Để đạt được thành tích này là cả một quá trình nỗ lực lâu dài của nhiều thế hệ thầy và trò, với triết lý phát triển lấy nghiên cứu khoa học gắn với hợp tác trong và ngoài nước, đào tạo và phục vụ cộng đồng làm nền tảng, đồng thời không ngừng nâng cao trình độ và năng lực nghiên cứu của đội ngũ giảng viên.

Việc được xếp hạng QS giúp khẳng định chất lượng đào tạo, nâng cao uy tín và danh tiếng của nhà trường trên trường quốc tế; mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu, giúp cán bộ, giảng viên, sinh viên có nhiều cơ hội trao đổi kinh nghiệm nghiên cứu khoa học và học thuật hơn. Sinh viên tốt nghiệp từ Trường Nông nghiệp cũng thuận tiện hơn trong ứng tuyển việc làm để phát triển nghề nghiệp hoặc ứng tuyển học bổng để học tập trình độ cao hơn ở các quốc gia tiên tiến. 

* Xin cảm ơn ông! 

ĐẶNG NGỌC (Thực hiện)