Tuy Lầu Năm Góc chưa công khai thừa nhận, giới phân tích cho biết những thiệt hại nặng nề tại các căn cứ của Mỹ trong cuộc chiến với Iran đang buộc Washington phải đánh giá lại toàn bộ sự hiện diện ở khu vực.

Khói bốc lên sau các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào Hạm đội 5 Hải quân Mỹ tại Bahrain. Ảnh: Getty Images

Theo Nhật báo Phố Wall, Chính phủ Mỹ hồi tháng 4 đã gây áp lực lên các nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại nhằm hạn chế quyền truy cập vào dữ liệu cho thấy nhiều căn cứ Mỹ bị tàn phá trong cuộc xung đột với Iran. Gần đây, Lầu Năm Góc cũng khiến giới lập pháp thất vọng khi từ chối thảo luận chi phí thiệt hại.

Trình bày trước Quốc hội hồi tháng rồi, Quyền Kiểm toán trưởng Lầu Năm Góc Jay Hurst ước tính chi phí cho các hoạt động quân sự, đạn dược, bảo trì và sửa chữa hoặc thay thế trang thiết bị hư hỏng đã lên tới 29 tỉ USD. Con số này không bao gồm thiệt hại đối với các căn cứ ở Trung Đông.

Trong các đợt trả đũa, nhiều nguồn tin quân sự và tình báo cho biết Iran đã phóng hơn 8.000 tên lửa cùng thiết bị không người lái (UAV) vào loạt cơ sở quân sự, ngoại giao của Mỹ trên khắp khu vực. Nếu tính luôn các công trình bị hư hại (từ 2,2 tỉ tới 5,1 tỉ USD), báo cáo đánh giá tổn thất do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết cuộc chiến khiến Lầu Năm Góc tiêu tốn khoảng 40 tỉ USD.

Tại nhiều nơi, căn cứ NSA Bahrain đóng vai trò trung tâm đầu não của các hoạt động hải quân Mỹ ở Trung Đông, đã bộc lộ những điểm yếu khi trở thành mục tiêu trả đũa từ cuối tháng 2 đến tháng 6.

Ngoài trụ sở chỉ huy và hàng chục tòa nhà phụ bị tàn phá, CSIS cho biết 2 trạm thu phát tín hiệu vệ tinh AN/GSC-52B cùng một cơ sở quản lý thông tin liên lạc đã bị hủy trong các đợt tấn công đầu tiên. Hỗ trợ kiểm soát và liên lạc quân sự với độ trễ gần như thời gian thực, mỗi thiết bị đầu cuối thông tin vệ tinh nói trên có giá tầm 20 triệu USD. Theo tính toán của CSIS, tổng chi phí tái thiết NSA Bahrain có thể lên tới 400 triệu USD.

Trước xung đột, các chỉ huy quân sự đã nhiều lần cảnh báo mạng lưới căn cứ và cơ sở quân sự quan trọng mà Mỹ duy trì ở Saudi Arabia cùng 5 nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (Qatar, Kuwait, Bahrain, UAE và Oman) dễ trở thành mục tiêu bị tấn công. Nhất là những địa điểm như NSA Bahrain, vốn xây dựng từ hàng chục năm trước khi Iran sở hữu đội hình UAV cùng kho vũ khí tên lửa có tầm bắn và độ chính xác cao như hiện nay.

Ưu tiên tăng cường vị thế quân sự ở Thái Bình Dương, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và người tiền nhiệm Joe Biden đều bỏ qua khuyến nghị nâng cấp hoặc di dời các cơ sở ở Trung Đông.

Giờ đây, sau những thiệt hại được ghi nhận, vẫn chưa rõ đề xuất trên có được ủng hộ hay không nhưng một số quan chức tiết lộ Lầu Năm Góc đang xem xét cải tổ các căn cứ quân sự, đặc biệt chuyển khu vực trung tâm chỉ huy và kiểm soát xuống hầm trú ẩn. Phân bổ năng lực quân sự rộng rãi hơn trong khu vực, Mỹ nhiều khả năng giảm sự hiện diện tại Kuwait và Saudi Arabia trong lúc tiến hành kế hoạch di dời một số căn cứ xa hơn tầm bắn của tên lửa và UAV của Iran. Israel là một trong những địa điểm đang được xem xét để đặt căn cứ, giới quan sát cho biết.

Theo các nhà chuyên môn, kéo giãn khoảng cách an toàn không chỉ giảm nguy cơ máy bay triển khai bị tấn công, chiến lược này còn giúp Lầu Năm Góc tránh được điểm nghẽn eo biển Hormuz khi điều thêm thiết bị và quân đội đến Vịnh Ba Tư. Về lâu dài, quyết định tái thiết hoặc bỏ lại cái gì, rút ​​lui đến mức nào sẽ định hình sự hiện diện của Mỹ ở Tây Á trong nhiều năm tới.

MAI QUYÊN (Theo WSJ)