Ngày 15-9, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết cuộc chiến với Iran đã khiến Mỹ tiêu tốn khoảng 38 tỉ USD tính đến ngày 1-8, đồng thời ước tính chi phí hằng tháng có thể tăng thêm hàng tỉ USD nếu xung đột kéo dài.

Tàu khu trục Jamaran của Hải quân Iran tuần tra tại khu vực eo biển Bab al-Mandab.

Trong thông cáo, CBO nêu rõ: "Tính đến ngày 1-8, cuộc xung đột vũ trang với Iran đã khiến Bộ Chiến tranh Mỹ tiêu tốn khoảng 38 tỉ USD", đề cập cuộc chiến bắt đầu sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2. Cơ quan này cho biết thêm tùy mức độ, chi phí mỗi tháng có thể dao động từ 2-3 tỉ  USD hoặc cao hơn nếu xung đột tiếp diễn.

Trong khi đó, theo phóng viên TTXVN tại Washington, báo cáo của cơ quan giám sát chính thức thuộc Lầu Năm Góc cho biết các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại và phá hủy hàng trăm tòa nhà và các công trình khác tại các căn cứ quân sự Mỹ ở 8 quốc gia Trung Đông. Báo cáo cho biết cuộc chiến cũng dẫn đến tình trạng thiếu hụt đạn dược chiến lược và bộc lộ những “nút thắt” trong ngành công nghiệp quốc phòng khi quân đội Mỹ tìm cách bổ sung lượng đạn dược dự trữ đã suy giảm.

Báo cáo do Tổng thanh tra Bộ Chiến tranh Mỹ thực hiện theo yêu cầu của Quốc hội, được công bố ngày 14-9 và bao quát khoảng thời gian từ khi cuộc chiến bắt đầu ngày 28-2 đến ngày 30-6. Đây là bản đánh giá chính thức toàn diện nhất về chi phí của cuộc chiến cũng như tác động đối với các căn cứ và trang thiết bị quân sự của Mỹ.

Theo báo cáo, cuộc chiến, mà Tổng thống Donald Trump ban đầu ước tính kéo dài từ 4-5 tuần, nay đã bước sang tháng thứ 7 và đã khiến Mỹ tiêu tốn ít nhất 33,4 tỉ USD tính đến ngày 29-6. Con số này chưa bao gồm chi phí sửa chữa các cơ sở bị hư hại và nhiều chuyên gia cho rằng tổng chi phí của cuộc chiến cao hơn đáng kể. Hơn 50.000 quân nhân Mỹ đã được triển khai trong khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ để hỗ trợ cuộc chiến Iran. Kể từ khi xung đột bắt đầu, 18 quân nhân đã thiệt mạng và hơn 800 người bị thương.

 + Các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông thiệt hại lớn

Các tòa nhà và cơ sở tại những căn cứ quân sự Mỹ ở Kuwait, Bahrain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Iraq, Oman và Jordan đã bị hư hại hoặc phá hủy do các cuộc tấn công của Iran trong cuộc chiến. Báo cáo xác nhận Iran đã sử dụng máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo để tấn công trung tâm hậu cần chính của Hải quân Mỹ tại Bahrain. Theo báo cáo, 4 cơ sở ngoại giao của Mỹ tại Iraq, Kuwait, Saudi Arabia và UAE đã bị hư hại do các cuộc không kích của Iran. Tổng chi phí ước tính lên tới 208 triệu USD, bao gồm thiệt hại và các dự án xây dựng bị trì hoãn.

Cuộc chiến cũng khiến Mỹ tổn thất hàng chục máy bay quân sự. Báo cáo cho biết 4 máy bay chiến đấu F-15E, 1 máy bay chiến đấu F-35A Joint Strike Fighter, 1 máy bay cường kích A-10 Warthog, 7 máy bay tiếp dầu KC-135 và 9 máy bay khác đã bị hư hại hoặc phá hủy trong cuộc chiến. Ít nhất 30 máy bay không người lái MQ-9 đã bị phá hủy trong nhiều tình huống khác nhau.

Trên thực địa, theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 15-9, Iran tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ một UAV quân sự MQ-1 của Mỹ trên Eo biển Hormuz, được cho là chiếc UAV thứ ba của Mỹ bị Tehran tuyên bố phá hủy trong cùng ngày.

Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Hormuz tiếp tục gia tăng. Một ngày trước đó, các tàu nhỏ của Iran đã tìm cách tiếp cận một phương tiện mặt nước không người lái của Hải quân Mỹ đang tuần tra tại eo biển. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ sau đó phá hủy hai tàu của Iran và vẫn duy trì quyền kiểm soát phương tiện không người lái. Phía Iran đưa ra cách giải thích khác, cho rằng hai phương tiện bị Mỹ tấn công là tàu cá và vụ việc khiến một số ngư dân mất tích.

Các sự cố liên tiếp cho thấy nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa lực lượng Mỹ và Iran tại Eo biển Hormuz tiếp tục ở mức cao, trong khi Washington đang tăng cường bảo vệ các tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

+ Qatar cảnh báo hậu quả “thảm khốc” nếu eo biển Bab al-Mandab bị đóng cửa

Qatar ngày 15-9 cảnh báo việc tuyến hàng hải qua eo biển Bab al-Mandab bị gián đoạn hoặc đóng cửa sẽ gây hậu quả “thảm khốc” đối với kinh tế toàn cầu, trong bối cảnh giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng và lực lượng Houthi tại Yemen đang mở rộng kiểm soát dọc bờ Biển Đỏ.

Giám đốc phụ trách truyền thông và liên lạc của Bộ Ngoại giao Qatar Ibrahim bin Sultan Al Hashmi cho rằng thế giới đã chịu tác động nghiêm trọng từ việc eo biển Hormuz bị phong tỏa và không thể tiếp tục đối mặt với nguy cơ gián đoạn thêm tại Bab al-Mandab. Ông cảnh báo việc đóng cửa ngõ phía Nam Biển Đỏ sẽ là “thảm họa đối với toàn thế giới”, đồng thời kêu gọi các nước phối hợp để ngăn tình trạng phong tỏa các tuyến đường thủy quốc tế trở thành “điều bình thường mới”.

NGỌC QUANG