+ Ông Trump rút lại kế hoạch áp phí 20% đối với tàu qua eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump hủy kế hoạch áp phí 20% đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: NYTimes

Đêm 14-7 theo giờ Mỹ, các lực lượng của Mỹ đã chính thức nối lại phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, đồng thời tiến hành đợt không kích mới nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Iran, đánh dấu đêm thứ tư liên tiếp Washington mở các cuộc tấn công sau khi lệnh ngừng bắn giữa hai bên đổ vỡ.

Trong thông báo, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết hoạt động quân sự mới này nhằm làm suy giảm năng lực mà Washington cho là Iran sử dụng để tấn công các tàu thương mại trên eo biển Hormuz, đồng thời diễn ra song song với việc triển khai trở lại lệnh phong tỏa các cảng và khu vực ven biển của Iran.

Truyền thông Iran cho biết nhiều vụ nổ đã xảy ra tại thành phố cảng Bandar Abbas, thành phố Ahvaz ở Tây Nam Iran và trên các đảo Kish, Qeshm thuộc Vịnh Persic. Giới chức Iran cho biết một nhà máy điện trên đảo Kish bị trúng đạn, song chưa ghi nhận thương vong.

Trong khi đó, phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Bahrain và Kuwait cho biết các nước này đã kích hoạt hệ thống phòng thủ trước các cuộc tấn công từ phía Iran. Cụ thể, Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn một tên lửa đạn đạo, 5 tên lửa hành trình và 33 thiết bị bay không người lái (UAV). Một tàu hải quân Kuwait bị tấn công khiến 4 quân nhân bị thương, trong khi mảnh vỡ tên lửa đánh chặn gây hư hại một số công trình dân sự. Bahrain cho biết đã kích hoạt hệ thống phòng không và đánh chặn các mục tiêu trên không, song chưa công bố thêm chi tiết.

Về phía Iran, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi tuyên bố Tehran không còn bị ràng buộc bởi Bản ghi nhớ Islamabad - thỏa thuận đạt được với Mỹ nhằm tạm ngừng xung đột để tiến hành đàm phán. Ông khẳng định việc Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân đã làm phá vỡ các cam kết trước đó, đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ không chấp nhận sức ép quân sự để quay lại bàn đàm phán.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công căn cứ Sheikh Isa tại Bahrain và căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait nhằm đáp trả các cuộc không kích của Mỹ. IRGC cảnh báo sẽ tiếp tục các đòn đáp trả nếu Washington duy trì các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.

Việc Mỹ nối lại phong tỏa các cảng của Iran diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố chấm dứt cơ chế miễn trừ trừng phạt tạm thời kéo dài 60 ngày và khẳng định Washington sẽ kiểm soát hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz nhằm bảo đảm tự do lưu thông trên tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết nếu Iran không chấp nhận quay lại bàn đàm phán, Washington sẽ mở rộng các cuộc không kích trong tuần tới nhằm vào các nhà máy điện và các cây cầu của Iran.

+ Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14-7 thông báo đã hủy kế hoạch áp mức phí tới 20% đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, chỉ một ngày sau khi công bố biện pháp này, thay vào đó chuyển sang thúc đẩy các thỏa thuận thương mại và đầu tư với các đồng minh vùng Vịnh.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Tôi đã quyết định thay thế mức phí 20% của Mỹ bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà các quốc gia vùng Vịnh khác nhau sẽ thực hiện với Mỹ".

Trước đó, ngày 13-7, ông Trump thông báo Washington sẽ áp dụng mức phí 20% đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, song không nêu rõ cơ chế thu phí, thời điểm triển khai cũng như cơ quan thực hiện. Động thái này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động vận tải biển và thị trường năng lượng toàn cầu, do eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mỗi ngày có một lượng lớn dầu thô và các sản phẩm năng lượng được vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải nằm giữa Iran và Oman, kết nối Vịnh Persic với Biển Arab. Bất kỳ biện pháp nào làm gia tăng chi phí hoặc gây gián đoạn hoạt động tại đây đều có thể tác động đến giá năng lượng toàn cầu.

Việc rút lại kế hoạch áp phí diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang thúc đẩy quan hệ kinh tế với các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Qatar. Người đứng đầu Nhà Trắng cho biết các thỏa thuận đầu tư mới sẽ là phương án thay thế cho khoản phí dự kiến.

Các nhà phân tích nhận định quyết định này cho thấy Washington đang tìm cách duy trì sức ép kinh tế nhưng đồng thời tránh tạo thêm rào cản đối với hoạt động thương mại và vận tải quốc tế tại một khu vực có vai trò chiến lược đối với nguồn cung năng lượng.

Eo biển Hormuz từ lâu là điểm nóng địa chính trị do vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Iran từng nhiều lần cảnh báo có thể hạn chế hoạt động hàng hải tại khu vực này trong trường hợp căng thẳng gia tăng với Mỹ và các đồng minh.

PHƯƠNG HOA