Năm ngoái, Quốc hội Mỹ thông qua dự thảo Ðạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) với ngân sách trị giá 875 tỉ USD cho năm tài khóa 2024. Hàng chục tỉ USD trong đó dự kiến được chi để hỗ trợ sự thống trị của Washington ở Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương, làm tăng thêm khoản nợ công gần chạm mốc 34.000 tỉ USD. Dự báo tới cuối tháng 3-2024, chính phủ sẽ vay thêm gần 1.000 tỉ USD và nợ công tới năm 2027 có thể tăng lên hơn 45.000 tỉ USD. Với khoản nợ dự kiến, tổ chức Peter G. Peterson Foundation ước tính Chính phủ Mỹ phải chi 3.000 tỉ USD/năm để trả lãi các khoản vay.

Hải quân Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản tập trận ở vùng biển phía Nam Bán đảo Triều Tiên. Ảnh: Yonhap

Giữa thời điểm Mỹ tăng chi tiêu quân sự và hiện diện để duy trì vai trò lãnh đạo ở Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương thì Trung Quốc đang đạt chiến thắng ngoại giao với một số nước trong khu vực. Trong bối cảnh này, Washington có tăng cường hơn nữa “quyền lực cứng” ở khu vực cũng khó đảo ngược hướng đi của Bắc Kinh. So với việc mất đi vị thế dẫn đầu tại châu Á, giới chuyên gia cho rằng gánh nặng nợ công tăng nhanh kèm lãi suất cao mới là mối đe dọa làm suy yếu đáng kể sức mạnh Mỹ. Nếu việc trả nợ tiếp tục tăng tỷ trọng trong ngân sách liên bang, Washington có thể buộc phải chọn giữa giảm đáng kể chi tiêu thiết yếu của chính phủ hoặc vỡ nợ. Cả 2 đều gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia và sự thịnh vượng kinh tế Mỹ.

Các nhà phân tích cho rằng Mỹ nên đối mặt thực tế và thay đổi chính sách Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương để đảm bảo các lợi ích sống còn. Cụ thể, Washington có thể cân nhắc giảm quyền lực cứng và thay bằng chính sách hỗ trợ các đồng minh hiệp ước củng cố năng lực; tăng cường ngoại giao khu vực và tập trung vào những lĩnh vực cùng quan tâm, đặc biệt là an ninh kinh tế và thịnh vượng. Tránh các hoạt động mang tính biểu tượng có thể gây căng thẳng trong khu vực nhưng không mang lại lợi ích gì cho Mỹ. Quan trọng nhất, Washington cần thừa nhận những cường quốc như Trung Quốc và Ấn Ðộ đang muốn có tiếng nói lớn hơn trong các vấn đề khu vực. Dựa trên nhận thức này, Mỹ có thể lập kế hoạch tương ứng tránh gây xung đột nhưng vẫn đảm bảo lợi ích. Bằng cách chuyển sang chiến lược châu Á bền vững và thực tế, Mỹ mới có thể bảo vệ được lợi ích quốc gia trong khu vực.

MAI QUYÊN (Theo Hill)