"Boussole" (Compass)- tiểu thuyết thứ chín của nhà văn Pháp Mathias Enard- vượt qua nhiều ứng cử viên sáng giá, đoạt giải thương văn học hàng đầu của Pháp Goncourt. Mathias Enard nổi tiếng với phong cách sáng tác giản dị mà sâu sắc với những câu chuyện đầy ám ảnh.

"Boussole" kể vể nhà âm nhạc học người Áo mắc bệnh mất ngủ. Mỗi khi thức giấc vào ban đêm, ông luôn hồi tưởng về quá khứ, những chuyến đi ở Trung Đông. "Boussole" được mô tả là tác phẩm giàu chất thơ, ca ngợi về lịch sử lâu dài của những cuộc trao đổi văn hóa giữa phương Tây và phương Đông. Nhiều người ngạc nhiên tại sao Mathias Enard- nhà văn Pháp- có thể mô tả chính xác và hiểu sâu sắc về Trung Đông? Thật ra, Mathias Enard là một học giả về Ả Rập, Ba Tư. Suốt thời trẻ ông đã đi và sống ở những đất nước thuộc khu vực Trung Đông. Vốn sống và kinh nghiệm "trường đời" giúp ông viết nên những cuốn tiểu thuyết đặc sắc.

Phần lớn các tác phẩm của Mathias Enard khai thác hai vấn đề: ám ảnh về những cuộc chiến và nghệ thuật Hồi giáo. Trước đây, người ông của Mathias Enard từng tham chiến nên những vết thương trên người ông quá cố luôn là nỗi ám ảnh. Đồng thời, niềm đam mê văn hóa Trung Đông thôi thúc Mathias Enard học tiếng Ả Rập và Ba Tư. Từ đó, cuộc đời ông như những hành trình: cuộc sống đầy khốc liệt, đau thương và bạo lực ở đất nước Lebanon; trải nghiệm đầy thú vị tại Thủ đô Damascus của Syria – nơi nổi tiếng có những di sản và nền văn hóa hết sức độc đáo; đối mặt với nhiều khó khăn ở Tehran, Barcelona… Tất cả tạo nên vốn sống phong phú giúp Mathias Enard phản ánh một cách chân thật qua từng tác phẩm. Cũng không có gì ngạc nhiên khi Mathias Enard luôn đề cập đến chủ đề giao thoa văn hóa và va chạm sắc tộc trong các tác phẩm của ông.

Mathias Enard bắt đầu sáng tác từ năm 2003. Tiểu thuyết đầu tiên của ông- "La Perfection du Tir" kể về một tên bắn tỉa, người luôn bị ám ảnh bởi cái chết- được nhiều người khen bởi câu chuyện đầy dằn vặt, đau thương và khốc liệt. Nhưng đến 5 năm sau, Mathias Enard mới gây "sốt" và được xem là "hiện tượng văn chương" với tiểu thuyết "Zone". Tác phẩm có kết cấu vô cùng đặc biệt, cả 500 trang giấy chỉ là một câu văn. 24 chương sách giống như 24 bài trường ca Iliad. "Zone" mang về cho Mathias Enard ba giải thưởng văn học. Truyện ngắn "Tell them about Battles, Kings and Elephants" của ông cũng từng nhận giải Lycéens Goncourt. Đến nay, Mathias Enard chỉ viết 9 tác phẩm, nhưng những tác phẩm đã mang về cho ông hơn chục giải thưởng.

Trong khi "Boussole" sẽ được dịch sang tiếng Anh và ấn hành rộng rãi vào năm 2017, Mathias Enard lại tiếp tục với câu chuyện mới.

ÁI LAM (Tổng hợp từ guardian, nytimes)