Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cho biết ông sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên vào cuối năm nay nhằm khôi phục mối quan hệ tốt đẹp mà ông đã thiết lập được với nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Tổng thống Trump và ông Kim Jong Un trong cuộc gặp tại Singapore năm 2018. Ảnh: AFP

Vấn đề Triều Tiên bất ngờ được hâm nóng

Dù ông chủ Nhà Trắng không nêu cụ thể thời gian và địa điểm cuộc gặp, song tờ Wall Street Journal cho biết ông Trump đang cân nhắc tiến hành cuộc gặp khi tới thành phố Thâm Quyến của Trung Quốc tham dự Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11. Tổng thống Trump ám chỉ rằng ông và nhà lãnh đạo Kim Jong Un đang tiến hành các cuộc đàm phán bí mật từ hôm 18-8, ngay sau khi Mỹ thông báo sẽ giảm quy mô cuộc tập trận quân sự chung với Hàn Quốc.

Phát biểu trước báo giới khi đi thị sát bãi đáp trực thăng mới tại Nhà Trắng hôm 19-8, Tổng thống Trump giải thích việc ông có quan hệ tốt với ông Kim Jong Un là điều tích cực chứ không phải tiêu cực, bởi nhà lãnh đạo này đang sở hữu 57 vũ khí hạt nhân “cực kỳ uy lực”. Khi được chất vấn liệu ông có còn theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên hay không, ông Trump nói không muốn bàn vấn đề này và nhấn mạnh ông là tổng thống Mỹ duy nhất có mối quan hệ tốt đẹp với ông Kim.

Hôm 16-8, Tổng thống Trump đã chỉ đạo giảm quy mô cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn, cho rằng cuộc tập trận Lá chắn Tự do Ulchi trên bán đảo Triều Tiên tốn kém và có thể gửi “tín hiệu thù địch” gây căng thẳng với Triều Tiên. Động thái bất ngờ này của ông Trump được giới phân tích xem là nhằm tạo điều kiện cho đối thoại với Bình Nhưỡng. 

Trong phát biểu mới nhất, ông Trump cho rằng cuộc tập trận Mỹ - Hàn là một sự “xúc phạm” đối với nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

Tuy nhiên, bà Kim Yo Jong - em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên - hôm 19-8 cho rằng nước này vẫn coi bản chất khiêu khích của cuộc tập trận và việc rút ngắn thời gian tập trận không làm thay đổi quan hệ giữa hai nước. Bà Kim cũng cho biết bà “hoàn toàn không biết gì” về các thông tin liên lạc giữa hai nước, đồng thời khẳng định rằng dù hai ông Trump và Kim có mối quan hệ tuyệt vời, nhưng Washington vẫn là kẻ thù của Bình Nhưỡng. 

Mục tiêu của ông Trump

Các nhà phân tích cho rằng gặp thượng đỉnh mới với ông Kim bất kể kết quả ra sao cũng sẽ là một thành tựu đáng kể cho ông Trump, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc chiến không được lòng dân của Washington với Iran vẫn chưa được giải quyết và cam kết chấm dứt xung đột tại Ukraine vẫn chưa được thực hiện.

Eugene Park, nhà sử học chuyên về Đông Á tại Đại học Nevada (Mỹ), nhận định việc ông Trump quay trở lại vấn đề Triều Tiên phản ánh sự thay đổi trong các ưu tiên chiến lược của Nhà Trắng. Theo ông Park, cuộc xung đột tại Iran đã làm thay đổi cục diện địa chính trị rộng lớn hơn, trong đó có vấn đề Triều Tiên,  buộc Washington phải tránh thêm một cuộc khủng hoảng lớn nào khác bên ngoài khu vực Trung Đông.

Tổng thống Trump đã 3 lần gặp ông Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu, trong đó hai bên đã đồng ý “phi hạt nhân hóa hoàn toàn” bán đảo Triều Tiên trong cuộc gặp lần đầu tại Singapore năm 2018. Tuy nhiên, các cuộc gặp tiếp theo trong năm 2019 tại Hà Nội và Khu phi quân sự (DMZ) của Triều Tiên đã không thể phát huy kết quả từ thỏa thuận ban đầu.

Ông Yong-Chool Ha, người đang giảng dạy tại Đại học Washington, cho rằng ông Trump có thể tin rằng các cuộc gặp năm 2019 đã thất bại do áp lực từ những người chỉ trích. Nhưng giờ đây, khi những áp lực đó không còn nữa, ông Trump tin tưởng có thể đạt được thỏa thuận với ông Kim trong lần tái ngộ khả dĩ sắp tới.

Trong 7 năm qua, Triều Tiên đã mở rộng kho vũ khí hạt nhân và triển khai thêm các loại tên lửa đạn đạo có khả năng tấn công lục địa Mỹ; xây dựng quan hệ quân sự sâu rộng với Nga, đổi lại nhiều khả năng Mát-xcơ-va đã cho phép Bĩnh Nhưỡng tiếp cận các công nghệ quân sự tiên tiến. Tất cả điều này cho thấy mối đe dọa mà Triều Tiên gây ra đối với Mỹ hiện nay lớn hơn nhiều so với thời điểm năm 2016 - khi ông Trump lên nắm quyền.

KIẾN HÒA