Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), tính đến cuối tháng 2-2015, dư nợ cho vay nông nghiệp nông thôn vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đạt khoảng 163.000 tỉ đồng, tăng 10.000 tỉ đồng so với cuối năm 2014, chiếm 46% tổng dư nợ cho vay toàn vùng ĐBSCL và chiếm 22% dư nợ cho vay nông nghiệp nông thôn toàn quốc. Theo phản ánh của lãnh đạo các địa phương vùng ĐBSCL, Nghị định số 41/NĐ-CP (Nghị định 41) ngày 12-4-2010 về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn của Chính phủ được các ngân hàng triển khai thời gian qua tại vùng đã góp phần rất lớn cho sự phát triển của nông nghiệp, nông thôn, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu các mặt hàng nông sản. Song, Nghị định 41 còn nhiều điểm vướng trong triển khai, hạn mức vay chưa đáp ứng nhu cầu của nông dân, doanh nghiệp (DN). Trên thực tế, sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều rủi ro, ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh và tác động của biến đổi khí hậu ngày một rõ nét trong khi hạn mức vay/nông hộ thấp, không đáp ứng yêu cầu sản xuất của nông dân. Thêm vào đó, ngân hàng vẫn thích cho DN vay hơn là nông dân, do chi phí giám sát các khoản vay của nông dân lớn, rủi ro cao. Các thủ tục liên quan đến tài sản thế chấp là đất đai vẫn là những lý do chính khiến hoạt động của các ngân hàng ở khu vực nông thôn hạn chế. Từ những khó khăn này, NHNN đã trình Chính phủ Nghị định mới để thay thế Nghị định 41, nhằm tạo lực đẩy mới cho sự phát triển của nông nghiệp nông thôn. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 55/NĐ-CP (Nghị định 55) ngày 9-6-2015 về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Nghị định 55 có hiệu lực thi hành từ ngày 25-7-2015, thay thế Nghị định 41 và có nhiều điểm mới.

Nghị định 55 bổ sung đối tượng được vay vốn phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, bao gồm cả những cá nhân, hộ gia đình sinh sống trên địa bàn thành phố, thị xã nhưng tham gia sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, và đối tượng khách hàng hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp nhưng nằm ngoài khu vực nông thôn, ngoại trừ DN kinh doanh bất động sản, DN khai khoáng, các cơ sở sản xuất thủy điện, nhiệt điện và một số loại hình DN khác. Mức cho vay không có tài sản bảo đảm tăng gấp 1,5-2 lần so với quy định tại Nghị định 41. Cụ thể, mức cho vay không có tài sản đảm bảo tối đa là 100 triệu đồng đối với cá nhân, hộ gia đình; tối đa 300 triệu đồng đối với hộ kinh doanh; tối đa 1 tỉ đồng đối với hợp tác xã (HTX), chủ trang trại. Nghị định 55 bổ sung thêm hai nhóm đối tượng được vay vốn không có tài sản bảo đảm, gồm: các HTX nuôi trồng thủy sản hoặc khai thác hải sản xa bờ, cung cấp dịch vụ phục vụ khai thác hải sản xa bờ, liên hiệp HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp được vay tối đa 2 tỉ đồng; các liên hiệp HTX nuôi trồng thủy sản hoặc khai thác hải sản xa bờ, cung cấp dịch vụ khai thác hải sản xa bờ được vay tối đa 3 tỉ đồng. Các cá nhân, hộ gia đình vay vốn tại tổ chức tín dụng không phải nộp lệ phí chứng thực hợp đồng thế chấp tài sản tại cơ quan thực hiện chứng thực hợp đồng, lệ phí đăng ký giao dịch bảo đảm tại cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm.

Nghị định 55 có thêm qui định riêng về chính sách tín dụng khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp theo mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao. Mức cho vay không có tài sản bảo đảm lên tới 70%- 80% giá trị dự án, phương án cho vay theo mô hình liên kết. Đồng thời, khuyến khích khách hàng vay vốn tham gia mua bảo hiểm trong nông nghiệp… Theo các chuyên gia, Nghị định 55 đã khắc phục được nhiều hạn chế trong Nghị định 41, đánh dấu những nỗ lực của NHNN và các bộ, ngành liên quan trong việc nghiên cứu, xây dựng chính sách tín dụng đối các DN và cá nhân tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh nông nghiệp, tạo lực đẩy mới cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

GIA BẢO