Giờ thực hành tin học của học sinh Trường Trung cấp Miền Tây.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2012, cả nước có hơn 590 cơ sở giáo dục (chưa kể các trường quân sự tỉnh) được giao nhiệm vụ đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp (TCCN), với trên 374 ngàn chỉ tiêu. Trong năm, đã có 449.626 thí sinh đăng ký dự tuyển vào TCCN ở các cơ sở giáo dục (cao gấp 1,14 lần so với chỉ tiêu). Kết quả xét tuyển có trên 359 ngàn thí sinh trúng tuyển vào TCCN, đạt 90,8%, song số thí sinh đến nhập học chỉ khoảng 60% (trong khi đó năm 2011 là trên 71%). Ghi nhận tại các cơ sở giáo dục được giao nhiệm vụ đào tạo trình độ TCCN trên địa bàn TP Cần Thơ, tình trạng thí sinh nhập học còn thấp hơn, khoảng 40%-50%. Ông Phạm Như Nghệ, Phó vụ trưởng Vụ giáo dục chuyên nghiệp - Bộ GD&ĐT, thừa nhận “Công tác tuyển sinh TCCN năm 2012 vẫn còn một số hạn chế; trong đó có việc nhiều trường không tuyển đủ thí sinh so với chỉ tiêu, tuyển sinh gặp nhiều khó khăn, thời gian tuyển sinh phải kéo dài nhưng hiệu quả thấp”. 

Cuối tháng 5 vừa qua, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị tập huấn công tác tuyển sinh và sử dụng phần mềm máy tính phục vụ công tác tuyển sinh TCCN năm 2013 tại TP Cần Thơ, lãnh đạo các trường TCCN tiếp tục “mổ xẻ” nhiều vấn đề bất cập trong công tác tuyển sinh bậc TCCN. Theo đại diện các trường, năm 2012, phần lớn các trường đều tuyển không “hết suất” chỉ tiêu mà Bộ GD&ĐT giao. Các trường không thu hút được học sinh chủ yếu là trường tư thục, văn hóa nghệ thuật hoặc các trường đào tạo lĩnh vực nông-lâm-ngư. Trái lại, những trường TCCN tuyển đủ hoặc vượt chỉ tiêu là trường đào tạo sư phạm, y-dược, bởi nhiều học sinh cho rằng chọn học những ngành này tìm việc làm dễ dàng, ổn định hơn. Thầy Trần Thanh Thưởng, Trưởng phòng Đào tạo-Trường Cao đẳng Giao thông vận tải III (TP Hồ Chí Minh), cho rằng, cái khó hiện nay của các trường TCCN là “đầu ra” học sinh khó xin việc làm sau khi tốt nghiệp. Do đó, Bộ GD&ĐT cần phân tích rõ số học sinh tốt nghiệp TCCN tìm được việc làm chiếm bao nhiêu phần trăm, cũng như giải pháp gỡ khó cho các trường.

Lý giải tình trạng trên, theo các chuyên gia giáo dục, nguyên nhân chính là do thí sinh “chuộng” học đại học nên sẵn sàng học TCCN hoặc cao đẳng của một trường đại học (kể cả đại học tư thục). Mặt khác, các cơ sở giáo dục đại học, không chỉ đào tạo trình độ đại học mà cả TCCN nên “dòng chảy” thí sinh đổ về các cơ sở này ngày càng nhiều, khiến các trường “đàn em” TCCN vốn dĩ đã khó nay càng khó hơn khi tìm nguồn tuyển. Trong khi đó, chính sách hỗ trợ phân luồng và giáo dục nghề nghiệp của Trung ương và địa phương chưa được chú trọng. Một số trường TCCN đầu tư chưa đủ nguồn lực nên khó thu hút học sinh. Đại diện lãnh đạo Trường Cao đẳng Cộng đồng Vĩnh Long cho rằng, bậc TCCN có nhiều đối tượng học, trong đó, có đối tượng tốt nghiệp THCS, THPT. Với đối tượng tốt nghiệp THCS, tâm lý phụ huynh không muốn cho con em mình đi học xa, sẽ khó quản lý, vì đây là tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”. Trong khi đó, Thông tư 55 về qui định đào tạo liên thông, đã “siết” lại đầu vào bậc học cao hơn nên khiến học sinh càng xa rời bậc học TCCN…

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, TCCN được xem là bậc học quan trọng, không chỉ cung cấp nguôn nhân lực cho xã hội mà còn góp phần phân luồng hiệu quả học sinh sau tốt nghiệp phổ thông. Thế nhưng, do nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan đã làm bậc học này ngày càng “lép vế”. Chính vì thế, theo lãnh đạo các trường, nếu không có chính sách đột phá từ Trung ương và địa phương cho bậc học này, vô hình trung khiến “luồng” học sinh sau tốt nghiệp phổ thông vào TCCN ngày càng ít dần, nhất là tình trạng “chợ chiều” ở các trường TCCN sẽ khó tránh khỏi vào mỗi mùa tuyển sinh…

Bài, ảnh: NG.NGÂN