Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến ngày 7-9, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ngân hàng mới đạt 1,82%, vẫn còn xa so với mục tiêu 8-10% trong năm 2012 này. Điều này tạo sức ép rất lớn cho nền kinh tế, bởi doanh nghiệp hấp thụ vốn kém sản xuất tiếp tục trì trệ, việc làm của người lao động, các nguồn thu của Nhà nước cũng bị ảnh hưởng. Tín dụng của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa ở phần lớn các tổ chức tín dụng (TCTD) đều giảm mạnh và đây cũng là đối tượng chịu "tổn thương" lớn nhất trong suy thoái kinh tế. Song, nghịch lý là dù giải ngân vốn vay khó, nhưng nhiều TCTD lại đang đẩy mạnh huy động vốn, với mức lãi suất hấp dẫn, nhất là ở các kỳ hạn dài (trên 12 tháng) và nhiều chương trình khuyến mãi cũng được ngân hàng tung ra để "kéo" khách hàng. Theo nhận định của các chuyên gia ngân hàng, lãi suất tiền gửi VND trên thị trường đang diễn biến khá phức tạp, ở kỳ hạn dưới 12 tháng dù được NHNN khống chế ở mức trần 9%/năm, nhưng một số TCTD đã "thêm" cho khách hàng gửi tiền bằng các chương trình khuyến mãi.

Thông tin về hoạt động ngân hàng của NHNN trong tuần từ ngày 10 đến 14-9-2012 thì lãi suất huy động ổn định so với tuần đầu của tháng 9. Theo đó, lãi suất tiền gửi không kỳ hạn phổ biến ở mức 1-2%/năm, kỳ hạn dưới 1 tháng 2%/năm, kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 12 tháng 8,8-9%/năm, kỳ hạn từ 12 tháng trở lên 10-12%/năm. Lãi suất huy động USD phổ biến 2%/năm đối với tiền gửi của dân cư và 0,5-1%/năm đối với tiền gửi của tổ chức kinh tế. Lãi suất cho vay phổ biến đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ ở mức 10-13%/năm, cho vay lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác ở mức 12-15%/năm. Ngày 14-9, biểu lãi suất huy động bình quân liên ngân hàng kỳ hạn 1 tháng ở mức 9,23%/năm, 3 tháng 9,96%/năm, 6 tháng 10,9%/năm… TCTD "lách" trần huy động vốn, trong khi chủ trương của NHNN là "kéo" lãi suất cho vay về mức tối đa 15%/năm và cho vay đối với lĩnh vực ưu tiên, nông nghiệp, nông thôn là 11%/năm. Vậy ra, cơ hội được vay vốn lãi suất thấp của nông dân, doanh nghiệp lại càng khó hơn. TCTD "trù trừ" giãn, khoanh nợ, giảm lãi suất, doanh nghiệp và nông dân chật vật vượt khó, cuộc giằng co này phần thiệt luôn thuộc về doanh nghiệp, nông dân.

Hiện nhiều TCTD công bố rầm rộ các gói cho vay hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân với mức lãi suất thấp lên đến hàng ngàn tỉ đồng. Tuy nhiên, theo phản ánh của doanh nghiệp, nông dân, thời điểm này để tiếp cận vốn ngân hàng thì phải có tài sản thế chấp nhằm đảm bảo các khoản vay! Trong khi tài sản của họ đã "mắc kẹt" hết trong ngân hàng, không giải quyết được các khoản vay cũ thì khả năng vay vốn mới là điều không thể với tới. Các TCTD vẫn đang căng với bài toán giải quyết nợ xấu, còn nông dân và doanh nghiệp thì căng mắt chờ vốn. Cuộc "đua" huy động vốn của ngân hàng lại bắt đầu tái diễn sau mấy tháng trầm lắng. Các chuyên gia kinh tế lo ngại, nền kinh tế tiếp tục "đói vốn" và trì trệ sẽ phát sinh nhiều hệ lụy khó lường.

Gia Bảo