HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)

Thủ đô Kiev của Ukraine rung chuyển bởi nhiều tiếng nổ trong ngày thứ hai Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại quốc gia Ðông Âu. Tổng thống Volodymyr Zelensky nhận định đối thoại giữa Ukraine và Nga nhằm chấm dứt xung đột sớm muộn sẽ diễn ra.

Một tòa nhà tại Kiev được cho là bị trúng tên lửa hành trình của Nga. Ảnh: Reuters

Quân Nga tiến vào Kiev?

Hãng tin Interfax cho biết đã có 2 tiếng nổ lớn ở Kiev vào rạng sáng 25-2. Theo các quan chức Ukraine, trước đó một ngày nhiều tiếng nổ lớn cũng đã vang lên. Một căn cứ quân sự ở Brovary, thị trấn gần thủ đô, đã bị tên lửa hành trình tấn công, khiến ít nhất 6 người thiệt mạng.

Hãng tin Reuters dẫn lời cố vấn của Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Anton Herashchenko cho biết các lực lượng Ukraine đã bắn rơi một máy bay, sau đó máy bay lao xuống một tòa chung cư 9 tầng và bốc cháy. Hiện chưa rõ máy bay có người lái hay không. Theo Bộ trưởng Herashchenko, một loạt tiếng nổ trước đó là âm thanh của lực lượng phòng không bắn vào máy bay, đồng thời cho biết các vụ tấn công Kiev bằng tên lửa hành trình và đạn đạo vừa được nối lại. Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba đã lên án Nga thực hiện “cuộc tấn công tên lửa khủng khiếp” nhằm vào Kiev sáng 25-2.

Trong khi đó, theo Hãng Thông tấn Quốc gia Ukraine dẫn lại thông tin từ Văn phòng Tổng thống Ukraine, một đoàn xe tăng Nga đã vượt qua Ivankiv và đang hướng đến Kiev từ thành phố Vyshgorod. Tuy nhiên, đoàn xe tăng đã bị chặn lại sau khi quân đội Ukraine phá hủy một cây cầu.

Lực lượng Nga tiến vào Ukraine từ nhiều hướng, gồm phía Tây nước Nga, bán đảo Crimea và lãnh thổ Belarus (đồng minh của Mát-xcơ-va). Hãng tin AP dẫn lời giới chức Mỹ cho biết quân đội Nga vào Ukraine thông qua đường Belarus và chỉ còn cách Kiev vài kí-lô-mét. Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin thông báo rằng lực lượng cơ giới Nga từ Belarus đã tiến về Kiev và cách khoảng 32km.

Ukraine tổng động viên

Tổng thống Ukraine Zelensky hôm 24-2 đã ban bố sắc lệnh tổng động viên, huy động toàn bộ lực lượng quân đội. Theo sắc lệnh có hiệu lực trong 90 ngày, lính nghĩa vụ và quân dự bị ở tất cả các khu vực tại nước này sẽ được huy động. Song song đó, Cơ quan Biên phòng Quốc gia Ukraine thông báo tất cả những công dân nam từ 18-60 tuổi bị cấm rời khỏi đất nước trong thời gian này. Lệnh cấm tạm thời được áp dụng sau khi Ukraine ban bố thiết quân luật.

Phía Ukraine thông báo ít nhất 137 người chết và 316 người bị thương trong ngày đầu Nga mở chiến dịch quân sự. Dòng người tị nạn Ukraine đang đổ về các nước láng giềng châu Âu và Mỹ cũng tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận người tị nạn Ukraine.

Một nguồn tin ngoại giao cho biết Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) đã quyết định sơ tán toàn bộ nhân viên khỏi Ukraine ngay khi OSCE có thể triển khai việc này một cách an toàn. Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc (LHQ) Antonio Guterres tuyên bố chi 20 triệu USD từ Quỹ Cứu trợ khẩn cấp của LHQ cho hoạt động cứu trợ Ukraine.

Nguy cơ phóng xạ từ Chernobyl

Sau cuộc giao tranh với lực lượng Ukraine hôm 24-2, Nga đã giành quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Chernobyl ở phía Bắc Ukraine, nơi không còn hoạt động và bị bao quanh bởi hàng ngàn mét vuông đất phóng xạ. Nhưng tại sao Nga lại xác định nhà máy này là mục tiêu tấn công đầu tiên tại Ukraine?

Nguyên nhân là do vị trí chiến lược của Chernobyl nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Belarus đến thủ đô Kiev, do đó phục vụ đắc lực cho đường tiến công của quân đội Nga. Chernobyl nằm cách biên giới Ukraine với Belarus chưa tới 16km và cách Kiev khoảng 108km về phía Bắc. Hồi tháng 4-1986, lò phản ứng thứ tư tại Chernobyl đã phát nổ trong một cuộc thử nghiệm an toàn bất thành. Chất phóng xạ strontium, cesium và plutonium đã lan ra khắp Ukraine và cả châu Âu.

Hiện nay, cộng đồng quốc tế lo ngại giao tranh giữa Nga và Ukraine nổ ra xung quanh nhà máy điện Chernobyl có thể làm xáo trộn chất thải hạt nhân, khiến chất phóng xạ nguy hiểm phát tán khắp châu Âu.

Pháp muốn làm trung gian giữa Nga và Ukraine

Theo trang tin Kiev Independent ngày 25-2, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố ông sẵn sàng làm trung gian giữa Nga và Ukraine để dàn xếp một thỏa thuận
ngừng bắn.

Trả lời họp báo sau hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của Liên minh châu Âu (EU), ông Macron nêu rõ: “Tôi cho rằng trách nhiệm của tôi là thúc đẩy những sáng kiến như vậy khi Ukraine đề nghị, sau đó để ngỏ con đường này, cùng với trừng phạt và tiếp tục hành động, để  đến một ngày có thể chấm dứt các hành động thù địch khi các điều kiện được đáp ứng”.

Ông Macron là nhà lãnh đạo đầu tiên của phương Tây điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin sau khi Mát-xcơ-va tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở miền Ðông Ukraine. Hai nhà lãnh đạo đã có cuộc trao đổi trước khi EU tổ chức hội nghị khẩn cấp. Tuy nhiên, ông Macron thừa nhận cuộc điện đàm “không đạt được nhiều kết quả”.

Theo hãng tin Sputnik, trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Ukraine Zelensky nhận định đối thoại giữa Ukraine và Nga nhằm chấm dứt xung đột sớm muộn sẽ diễn ra. Theo nhà lãnh đạo Ukraine, đối thoại được tổ chức càng sớm sẽ thì càng giảm thiểu được thiệt hại.