* Cho ý kiến về dự án Luật Thanh tra (sửa đổi)

Sáng 16-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, cho ý kiến về dự án Luật Thanh tra (sửa đổi).

Thảo luận về thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành, Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước đánh giá quy định của dự thảo Luật chưa rõ ràng, cần phải nghiên cứu để phân định sự khác biệt giữa hai loại hình thanh tra. Về vấn đề này, đại diện Ủy ban Pháp luật cho rằng thanh tra hành chính thực chất là thanh tra nội bộ gắn với thẩm quyền lãnh đạo, điều hành của Thủ trưởng cơ quan cùng cấp, nếu phát hiện có vi phạm thì kiến nghị Thủ trưởng cơ quan xử lý; thanh tra chuyên ngành là thanh tra việc thực hiện pháp luật chuyên ngành, các quy định về quy chuẩn kỹ thuật, về chuyên môn nghiệp vụ trong toàn bộ một ngành, lĩnh vực nhất định thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ, ngành. Với sự quy định không rõ ràng về khái niệm dẫn đến việc phân định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của thanh tra theo cấp hành chính và thanh tra theo ngành, lĩnh vực trong dự thảo tiếp tục nảy sinh những vướng mắc. Luật hiện hành với mục tiêu giảm đầu mối thanh tra nên đã quy định theo hướng mỗi bộ, ngành, sở chỉ có một cơ quan thanh tra đồng thời thực hiện cả hoạt động thanh tra chuyên ngành và thanh tra hành chính đã tạo nên sự bất hợp lý. Việc giao cho thanh tra theo ngành, lĩnh vực nhiệm vụ thanh tra hành chính nội bộ mà không có sự phân định rõ phạm vi thẩm quyền với thanh tra theo cấp hành chính làm nảy sinh chồng chéo, vướng mắc về thẩm quyền và đối tượng thanh tra.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền đồng tình với Dự thảo Luật quy định thanh tra là chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước; là phương thức bảo đảm pháp chế, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong quản lý nhà nước, thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, cơ quan thanh tra nhà nước có trách nhiệm giúp cơ quan và Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng và tiến hành thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

* Chiều 16-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến vào Báo cáo giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thành lập trường, đầu tư và đảm bảo chất lượng đào tạo đối với giáo dục đại học”. Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng điều khiển cuộc họp. Cùng dự có Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và đông đảo lãnh đạo các bộ, ngành.

Đánh giá chung việc thực hiện chính sách, pháp luật về thành lập trường, đầu tư và đảm bảo chất lượng đào tạo đối với giáo dục đại học (GDĐH), Đoàn giám sát của UBTVQH nhận định: GDĐH nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần vào sự nghiệp đổi mới, CNH, HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế. Theo Đoàn giám sát, Nhà nước đã thực hiện ưu tiên đầu tư cho giáo dục nói chung và GDĐH nói riêng ở mức cao (20% tổng chi NSNN), liên tục tăng và thuộc nhóm chi tăng cao nhất. Nhờ đó, năng lực đào tạo của cả hệ thống được tăng cường với mạng lưới các trường ĐH, CĐ phát triển rộng khắp, đa dạng về loại hình, cấp bậc và ngành nghề đào tạo.

Đoàn giám sát cho rằng, chất lượng GDĐH nói chung chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao. Trong khi quy mô đào tạo ở tất cả các bậc học và hệ đào tạo tăng nhanh thì các điều kiện cơ bản để bảo đảm chất lượng đào tạo không theo kịp. Chất lượng tuyển sinh đầu vào không cao, ít có tính sàng lọc ở bậc đào tạo sau ĐH; nội dung, phương pháp đào tạo và công tác quản lý GDĐH chậm đổi mới; chưa có sự gắn kết giữa đơn vị đào tạo và cơ quan sử dụng lao động; hoạt động kiểm định chất lượng mới bắt đầu mang tính chất thử nghiệm nên chưa phát huy được hiệu quả. Nhiều cơ sở GDĐH chưa coi NCKH là nhiệm vụ chính trị quan trọng của một trường ĐH và là khâu không thể thiếu trong quá trình đào tạo của bậc học ĐH, nhất là đào tạo sau ĐH. Trước hết là việc ban hành Nghị quyết về GDĐH sau khi giám sát để tháo gỡ một phần khó khăn, vướng mắc về cơ chế nhằm đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng GDĐH trong giai đoạn hiện nay.

Đoàn giám sát đã đề xuất nhiều kiến nghị đối với QH, Chính phủ và các bộ, ngành; UBND các tỉnh, thành phố. Trong đó, có việc sớm xây dựng Luật GDĐH; sớm ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Nghị định thực hiện Đề án đổi mới cơ chế tài chính trong giáo dục đã được QH thông qua; rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về GDĐH. Trong công tác quản lý, đề nghị Chính phủ đổi mới căn bản và toàn diện quản lý GDĐH: từng bước giao quyền tự chủ mạnh mẽ hơn cho các trường...

Chủ nhiệm UB về các vấn đề xã hội của QH Trương Thị Mai cũng đồng tình, vấn đề cần ưu tiên số 1 là chất lượng của GDĐH. Bên cạnh những mặt được như phát triển tương đối nhanh các trường ngoài công lập; huy động được nguồn lực lớn, ODA được mở rộng; nguồn nhân lực đóng góp tích cực vào phát triển KT-XH, vấn đề nổi lên trong GDĐH hiện nay là quản lý giáo dục; chính sách XHH; chất lượng đào tạo; việc nâng cấp các trường. Bà Trương Thị Mai đồng tình với đề xuất xóa bỏ cơ chế chủ quản đối với các cơ sở GDĐH; kiến nghị cần tập trung mạnh mẽ hơn vấn đề quản lý nhà nước với 1 bộ máy phù hợp cho tình trạng phân tán như hiện nay...

QUỲNH HOA-THANH HÒA (TTXVN)