Các nhà đầu tư Hàn Quốc theo dõi chỉ số Kospi trên thị trường chứng khoán Seoul. Ảnh: AFP

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đang làm đau đầu các nhà lãnh đạo ở nhiều nước. Tuy nhiên, Hàn Quốc và Nhật lại xem đây là cơ hội để cải thiện vị trí của mình trong nền kinh tế thế giới.

Tại Hội nghị tư vấn kinh tế quốc dân lần thứ nhất hôm 20-10, Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak cho rằng cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay có thể mở ra cơ hội vàng cho nước này cải thiện vị trí trên bản đồ kinh tế thế giới. Theo ông Lee Myung-bak, trong điều kiện bình thường, nền kinh tế lớn thứ tư châu Á và thứ 10 thế giới khó nhanh chóng bắt kịp các nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, do khủng hoảng tài chính ảnh hưởng toàn cầu, nếu Hàn Quốc có những giải pháp đối phó hữu hiệu thì vị trí của nước này trên bản đồ kinh tế thế giới sẽ được cải thiện nhanh. Ông Lee Myung-bak yêu cầu chính phủ Hàn Quốc chú trọng điều tiết các chính sách kinh tế vĩ mô và vi mô để không bỏ lỡ thời cơ.

Đầu tuần này, chính phủ Hàn Quốc đã công bố kế hoạch hỗ trợ lĩnh vực xây dựng, sau khi thông báo gói giải cứu thị trường tài chính trị giá 130 tỉ USD (trong đó bơm trực tiếp 30 tỉ USD vào hệ thống ngân hàng) hôm 19-10. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng tới để thúc đẩy nhu cầu nội địa. Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), năm nay kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng 4,6% và 4,5% vào năm tới.

Trong khi đó, một số quan chức Nhật cho rằng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới nên đảm nhận vai trò lãnh đạo chủ động hơn đối với kinh tế toàn cầu, thay thế khoảng trống để lại của Mỹ sau khi các định chế tài chính hàng đầu của họ sụp đổ. Sau mấy thập niên dẫn dắt kinh tế thế giới, Mỹ đang gặp khó khăn khi phải chi gần 1.000 tỉ USD để giải cứu các ngân hàng của họ khỏi nguy cơ phá sản, trong khi Nhật thì lại “tiền đầy túi”. Theo đề xuất của Bộ trưởng Tài chính Shoichi Nakagawa, đất nước Mặt trời mọc có thể dùng một phần trong số 996 tỉ USD dự trữ ngoại hối để giúp các nước gặp khó khăn về tài chính, từ đó cải thiện vị thế của mình.

Takatoshi Ito, Giáo sư kinh tế tại Đại học Tokyo, cho rằng sự thống trị của các tập đoàn tài chính Mỹ đã kết thúc và đang có sự “đổi ngôi”. Nhật, vốn có truyền thống “theo sau” Mỹ, có thể nắm giữ vai trò chủ đạo và là nhà cung cấp tài chính cho thế giới. Cùng với đề xuất của Bộ trưởng Tài chính Nakagawa, mới đây, một số nghị sĩ Nhật cũng kiến nghị nền kinh tế trị giá 5.000 tỉ USD có thể tài trợ để giúp các nước đang phát triển xây dựng đường sá và nhà máy điện, khôi phục tăng trưởng toàn cầu và kích thích nhu cầu mua hàng Nhật.

Theo Yasuhisa Shiozaki, cựu Chánh văn phòng nội các Nhật, hãy còn quá sớm để nói về khả năng Nhật thay thế Mỹ trong vai trò lãnh đạo kinh tế toàn cầu, nhưng có thể thấy trong tương lai, các cường quốc mới nổi như Hàn Quốc, Trung Quốc và Ấn Độ, cũng như châu Âu và Nhật sẽ chủ động “chia phần” với Mỹ trong việc dẫn dắt kinh tế thế giới.

N.MINH (Theo THX, IHT, AFP)