MAI QUYÊN (Theo Business Insider)

Ngay cả với phi đội chiến đấu cơ bị cho đã cũ, lực lượng phòng không - không quân tương đối lớn của CHDCND Triều Tiên vẫn thu hút sự chú ý, thậm chí khiến liên minh Mỹ - Hàn Quốc dè chừng.

Một máy bay không người lái của Triều Tiên. Ảnh: Getty Images

Năm 2022, Triều Tiên đã bắn hơn 90 tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo. Mặc dù các vụ phóng như vậy không phải mới, nhưng tần suất cao đánh dấu sự leo thang đáng kể và khiến nhiều quốc gia láng giềng nâng cao cảnh giác. Ngoài phóng tên lửa với số lượng kỷ lục, Triều Tiên đồng thời gia tăng hoạt động của lực lượng không quân trên quy mô bất thường.

Cụ thể, Bình Nhưỡng trong động thái chưa từng thấy đã điều một nhóm gồm 8 máy bay chiến đấu và 4 máy bay ném bom đến ranh giới liên Triều vào ngày 6-10-2022. Hàn Quốc ngay lập tức triển khai 30 máy bay quân sự đáp trả. Hai ngày sau, Triều Tiên tiếp tục tập trận trên không quy mô lớn với sự tham gia của 150 máy bay. Đến tháng 11-2022, Hàn Quốc khẩn trương triển khai 80 máy bay chiến đấu bao gồm chiến đấu cơ tàng hình F-35A, sau khi phát hiện 180 máy bay quân sự Triều Tiên ở phía Bắc đường phân giới quân sự trong hơn 4 tiếng đồng hồ. Thời điểm cuối năm 2022, Bình Nhưỡng còn điều 5 máy bay không người lái (UAV) vượt qua ranh giới quân sự liên Triều trong nhiều giờ. Quân đội Hàn Quốc buộc phải cho máy bay chiến đấu và trực thăng xuất kích khi một trong các UAV xâm nhập vùng cấm bay có bán kính 3,7 km phía trên Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol ở Seoul.

Lực lượng già cỗi

Trong lịch sử, các đơn vị phòng không - không quân của Triều Tiên (KPAAF) có quy mô lớn và tương đối mạnh. Họ là một trong những lực lượng đầu tiên ở khu vực sở hữu máy bay phản lực nhờ sự hỗ trợ của Liên Xô và Trung Quốc, thậm chí đưa phi công ra nước ngoài tham chiến. Nhưng kể từ sau Chiến tranh Lạnh, giới chuyên môn đánh giá năng lực của KPAAF bị xói mòn đáng kể do viện trợ từ nước ngoài giảm dần theo thời gian.

Hiện hầu hết máy bay của KPAAF bị cho rất lỗi thời. Cụ thể, đơn vị này đang sở hữu khoảng 400 chiếc MiG-15, 350 chiếc MiG-17/19/21 vốn được Liên Xô trình làng vào những năm 1950. KPAAF cũng vận hành khoảng 80 máy bay ném bom hạng trung Il-28 và 200 máy bay vận tải hạng nhẹ An-2. Cả hai đều bay lần đầu vào những năm 1940. Tính đến nay, phi đội hiện đại nhất của KPAAF là máy bay chiến đấu MiG-29, máy bay đánh chặn MiG-23 và máy bay tấn công Su-25 được mua vào cuối những năm 1980.

Trong nhiều thập kỷ trở lại đây, Triều Tiên gặp khó trong việc mua phụ tùng thay thế, nhiên liệu cũng như chiến đấu cơ thế hệ mới do ảnh hưởng của các biện pháp trừng phạt. Thách thức này đồng thời cản trở quốc gia Đông Bắc Á phát triển ngành hàng không vũ trụ, hiện Bình Nhưỡng chỉ có thể chế tạo máy bay một động cơ cánh quạt hạng nhẹ. Với tình trạng bị cấm vận như trên, các nhà quan sát cho biết số lượng máy bay thực sự đang hoạt động trong quân đội Triều Tiên có thể ít hơn nhiều. Ngoài ra, khả năng chiến đấu của các phi công cũng đặt ra nghi vấn khi Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) tiết lộ phi công Triều Tiên bị hạn chế chỉ bay từ 12-25 giờ/năm, so với các phi công Mỹ và Anh có khoảng 180-240 giờ bay/năm.

Tương lai với máy bay không người lái

Tuy bị nhiều người coi là nhánh yếu nhất của quân đội Triều Tiên, nhưng KPAAF không phải không có điểm mạnh. Trước tiên, đây là nhánh lớn thứ hai trong quân đội Triều Tiên với khoảng 110.000 quân nhân và hơn 900 máy bay chiến đấu. Những năm trở lại đây, Triều Tiên đã đầu tư vào mạng lưới phòng không tích hợp song song nỗ lực hiện đại hóa, sau khi nhận thức sâu sắc về vai trò của lực lượng không quân vượt trội và kho tên lửa khổng lồ của Hàn Quốc trong điều kiện xung đột.

Năm 2017, KPAAF giới thiệu hệ thống tên lửa đất đối không KN-06, được cho tương tự S-300 của Nga. Vào năm 2020, họ tiếp tục công bố hệ thống tên lửa đất đối không tầm trung mới với bề ngoài giống tổ hợp Tor-M2 của Nga. Trong năm 2021, Triều Tiên thử nghiệm hệ thống tên lửa đất đối không tầm xa mới giống S-400 của Nga. Theo DIA, KPAAF cũng vận hành một lượng lớn pháo phòng không. Trong tương lai, giới chuyên môn dự đoán nỗ lực hiện đại hóa của Triều Tiên có thể hướng tới UAV. Theo một nhà lập pháp Hàn Quốc, Bình Nhưỡng đã theo đuổi việc phát triển và mua lại UAV từ đầu những năm 1990 và đang sở hữu khoảng 500 UAV thuộc 20 phiên bản khác nhau.