Là cơ sở đào tạo chuyên ngành Y Dược lớn nhất khu vực ĐBSCL, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ (CTUMP) đã đào tạo hàng chục ngàn cán bộ y tế cho khu vực. Không chỉ chú trọng đào tạo, nhà trường còn xây dựng nền tảng nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và từng bước hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp, tạo môi trường để sinh viên, giảng viên phát huy năng lực sáng tạo. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ có buổi phỏng vấn PGS.TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Phó Hiệu trưởng CTUMP, xoay quanh nội dung này.

* Xin ông cho biết, nghiên cứu khoa học có ý nghĩa thế nào đối với nhà trường?

- CTUMP xác định, nghiên cứu khoa học gắn với chuyển giao và ứng dụng công nghệ là nhiệm vụ trọng tâm, giữ vai trò “xương sống” trong chiến lược phát triển bền vững và nâng cao vị thế của trường. Đây không chỉ là một trong hai chức năng cốt lõi của đại học mà còn là động lực trực tiếp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, hướng tới mô hình đại học nghiên cứu, đại học thông minh và tiệm cận chuẩn mực khu vực, quốc tế.

Tại CTUMP, nghiên cứu khoa học phải là nhịp thở của lâm sàng, là lời giải cho những bài toán sức khỏe của nhân dân vùng ĐBSCL. Thông qua nghiên cứu, giảng viên, bác sĩ, sinh viên có điều kiện tiếp cận tri thức mới, phát triển các kỹ thuật chẩn đoán - điều trị hiện đại, nghiên cứu dược liệu, thuốc mới và các giải pháp y tế tiên tiến, góp phần giải quyết các vấn đề sức khỏe ưu tiên của ĐBSCL và cả nước. Hoạt động chuyển giao công nghệ, hợp tác với bệnh viện, doanh nghiệp dược - thiết bị y tế và chính quyền địa phương giúp đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe, đồng thời hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp y dược, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội của vùng.

Một buổi học của sinh viên CTUMP. Ảnh: B.NG

* Những kết quả nổi bật trong nghiên cứu khoa học của CTUMP, thưa ông?

- Giai đoạn 2020-2025, CTUMP chủ trì và thực hiện 1.365 đề tài nghiên cứu các cấp; nhiều kết quả được ứng dụng hiệu quả tại bệnh viện và cơ sở y tế trong và ngoài khu vực. Về công bố khoa học, trường có 2.237 bài báo trong nước và 679 bài báo quốc tế thuộc danh mục Scopus/Web of Science, số lượng bài quốc tế tăng gấp 4 lần so với giai đoạn trước. Tạp chí Y học Cần Thơ phát hành 90 số tiếng Việt, 9 số tiếng Anh và từ năm 2022, có 100% bài báo đều được gắn DOI, khẳng định uy tín trong hệ thống tạp chí y khoa quốc gia.

Trường đã thành lập 3 nhóm nghiên cứu mạnh, tạo động lực nâng cao năng lực nghiên cứu cho giảng viên và nhà khoa học; tổ chức hơn 900 hội nghị, hội thảo khoa học các cấp, góp phần lan tỏa tri thức và công nghệ y học mới. Bệnh viện trường tiên phong chuyển giao nhiều kỹ thuật cao, như: dao Gamma quay, HIFU, can thiệp mạch não - tim mạch, tán sỏi laser, nội soi tiêu hóa hiện đại… cho các bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương, vừa nâng cao chất lượng đào tạo thực hành, vừa khẳng định uy tín chuyển giao công nghệ và tạo nguồn thu cho nhà trường. Đồng thời, CTUMP duy trì hợp tác hiệu quả với nhiều doanh nghiệp dược phẩm, công ty thiết bị y tế trong và ngoài nước.

* Trường đã có những chính sách và nguồn lực hỗ trợ như thế nào cho nghiên cứu?

- Nhà trường xây dựng hệ thống cơ chế, chính sách khuyến khích toàn diện: hỗ trợ kinh phí thực hiện đề tài, thưởng công bố quốc tế thuộc danh mục Scopus/Web of Science, khen thưởng cao đối với đề tài nghiệm thu xuất sắc; hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ và đơn giản hóa thủ tục hành chính để giảng viên tập trung cho nghiên cứu.

Cùng với đó, CTUMP đầu tư mạnh cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và trang thiết bị hiện đại, như: Realtime PCR, giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), hệ thống sắc ký lỏng hiện đại (HPLC-MS/MS), hệ thống thăm dò chức năng tim mạch - thần kinh - hô hấp, các thiết bị điều trị chuyên sâu và robot phẫu thuật, đáp ứng yêu cầu nghiên cứu cơ bản, lâm sàng và chuyển giao kỹ thuật cao. Nhà trường cũng mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển các nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu trẻ, hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ, khuyến khích thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tạo môi trường học thuật cởi mở để giảng viên, học viên và sinh viên phát huy năng lực đổi mới sáng tạo.

* Ông có thể chia sẻ định hướng trọng tâm trong công tác nghiên cứu của CTUMP?

- Đến năm 2030, CTUMP phấn đấu trở thành một trong những trung tâm đào tạo nguồn nhân lực y tế xuất sắc của Việt Nam và thuộc nhóm 1.000 trường đại học hàng đầu châu Á. Trọng tâm là phát triển nghiên cứu theo các lĩnh vực ưu tiên của quốc gia và vùng, tăng mạnh công bố quốc tế trên các tạp chí Q1-Q2, phấn đấu gấp đôi số lượng bài báo Scopus/Web of Science so với giai đoạn 2020-2025. Trường tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, xây dựng mạng lưới nghiên cứu với các trường đại học, viện nghiên cứu và quỹ tài trợ lớn trên thế giới. Đồng thời, hướng tới xây dựng hệ sinh thái khoa học công nghệ - khởi nghiệp - doanh nghiệp; thúc đẩy bảo hộ sở hữu trí tuệ, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, hình thành các start-up và spin-off Y Dược. Bởi tri thức chuyên ngành chỉ thực sự có giá trị khi giải quyết được nỗi đau của người bệnh và chuyển hóa thành những sản phẩm chăm sóc sức khỏe thiết thực cho xã hội.

Trường cũng sẽ đầu tư trung tâm mô phỏng y khoa, hệ thống dữ liệu lớn y tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán - điều trị, đào tạo tiến sĩ và thu hút chuyên gia đầu ngành. Song song đó, trường tiếp tục chuyển giao kỹ thuật cao cho các cơ sở y tế trong khu vực và cả nước, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Với định hướng và giải pháp đồng bộ, CTUMP quyết tâm đưa khoa học công nghệ trở thành sức mạnh nội sinh, khẳng định vị thế trường đại học y khoa trọng điểm quốc gia và trung tâm y dược hàng đầu ĐBSCL, hướng tới tầm vóc khu vực Đông Nam Á.

* Xin cảm ơn ông!

ĐẶNG NGỌC (Thực hiện)