Tổng thống tạm quyền Goodluck Jonathan. Ảnh: AFP

Quốc hội Nigeria hôm 9-2 vừa qua đã đồng ý trao cho Phó Tổng thống Goodluck Jonathan quyền điều hành đất nước cho tới khi sức khỏe của Tổng thống Umaru Yar’Adua bình phục. Quyết định trên được thông qua sau khi Thượng viện Nigeria chấp thuận kiến nghị bổ nhiệm Phó Tổng thống Goodluck Jonathan làm Quyền Tổng thống trong thời gian Tổng thống đương nhiệm ra nước ngoài điều trị bệnh. Đây được coi là một trong những nỗ lực của Quốc hội Nigeria nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài thời gian qua ở nước này vì sự vắng mặt của Tổng thống Umaru Yar’Adua.

Theo báo giới phương Tây, sau vài tuần tranh cãi dữ dội, cả Thượng và Hạ viện Nigeria đã thông qua nghị quyết để ông Jonathan làm quyền Tổng thống, cho đến khi ông Yar’Adua, 58 tuổi, trở về và chứng minh vẫn đủ sức khỏe đảm đương nhiệm vụ (nhiệm kỳ của ông Yar’Adua còn tới năm 2011). Ông Yar’Adua đã rời Nigeria hồi cuối tháng 11 năm ngoái, tới Arabie Séoudite điều trị bệnh tim và thận, nhưng chưa rõ khi nào sẽ trở lại.

Vài tuần qua, đa số thành viên trong nội các của ông Yar’Adua cho rằng không cần thiết phải tìm người thay lãnh đạo, mặc dù họ thừa nhận không có nhiều thông tin về tình trạng sức khỏe của ông Yar’Adua. Trước tình hình đó, 36 thống đốc bang đã kêu gọi Quốc hội chuyển giao quyền lực cho Phó Tổng thống Jonathan. Phe đối lập cũng dọa sẽ luận tội Tổng thống Yar’Adua nếu ông không đưa ra ý kiến rõ ràng. Việc trao quyền cho ông Jonathan cũng nhận được sự ủng hộ của phần lớn dân chúng Nigeria.

Có thể nói, sự vắng mặt lâu ngày của Tổng thống Yar’Adua đã tạo nên sự bất ổn chính trị ở Nigeria, nội các chính phủ bị chia rẽ và làm bùng lên các cuộc biểu tình phản đối. Việc thiếu người đứng đầu đất nước cũng làm ngưng trệ mọi hoạt động của chính phủ cũng như trong việc đấu tranh với các lực lượng nổi dậy tại quốc gia giàu dầu mỏ này.

Phong trào giải phóng châu thổ Niger (MEND) vừa tuyên bố hủy bỏ thỏa thuận ngừng bắn vô điều kiện do Tổng thống Yar’Adua thương lượng với phong trào này hồi tháng 10 năm rồi. MEND còn cảnh báo rằng các nhà sản xuất dầu mỏ và khí đốt có đường ống dẫn dầu, khí và công nhân đang làm việc ở khu vực châu thổ Niger sẽ phải hứng chịu “cuộc tiến công tổng lực dữ dội” của phong trào này. Trong khi đó, xung đột sắc tộc và tôn giáo bùng phát ở miền Bắc, với hàng trăm người chết trong các vụ bạo lực. Dân chúng đã xuống đường biểu tình ở Thủ đô Abuja và thành phố Lagos, vì cho rằng tổng thống không từ bỏ quyền lực nên các đồng minh của ông ở phía Bắc đang lộng quyền, đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích quốc gia.

Hơn nữa, khoảng trống quyền lực ở Abuja cũng gây căng thẳng ngoại giao với Mỹ, vốn yêu cầu Nigeria tăng cường kiểm tra an ninh đối với hành khách, sau vụ một công dân nước này bị bắt vì đánh bom bất thành máy bay của hãng Delta Airlines hôm Giáng sinh năm rồi. Mỹ đã đưa Nigeria vào danh sách các nước cần giám sát an ninh sau vụ việc trên. Nhiều nước khác cũng chỉ trích Nigeria không giải quyết dứt điểm cuộc khủng hoảng chính trị.

Phát biểu trên Đài truyền hình ngày 9-2, ông Jonathan hứa trước tất cả người dân Nigeria sẽ làm hết sức mình để hoàn thành trọng trách mới, dù ông biết rằng phía trước ông nhiều khó khăn, thách thức đang chờ đợi.

N. MINH (Theo WSJ, AFP, NYT)