Từ các phiên livestream bán nông sản, gian hàng thương mại điện tử đến việc ứng dụng AI vào kinh doanh, chuyển đổi số (CĐS) đang tạo xung lực mới cho hoạt động thương mại vùng Nam Bộ. Đây không chỉ là "đòn bẩy" giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, định vị giá trị hàng Việt mà còn thúc đẩy liên kết vùng, mở ra dư địa tăng trưởng bứt phá cho nền kinh tế số.

Nhà sáng tạo nội dung Nguyễn Thiện Nhân thực hiện phiên Live mẫu hướng dẫn cho các doanh nghiệp, tiểu thương, hộ kinh doanh trong chuỗi sự kiện Lễ hội trái cây do tỉnh Đồng Tháp tổ chức (diễn ra từ ngày 5 đến 8-6).  

Mở rộng thị trường trên môi trường số

CĐS đã và đang làm thay đổi mạnh mẽ cách thức tổ chức hoạt động thương mại. Nếu trước đây, tiêu thụ hàng hóa chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống phân phối truyền thống thì nay doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh có thể chủ động tiếp cận khách hàng cả nước thông qua các nền tảng số.

Tại nhiều hệ thống bán lẻ, các ứng dụng mua sắm trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, thẻ thành viên điện tử và dịch vụ giao hàng tận nơi đã trở thành những công cụ quen thuộc. Các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và hình thức livestream bán hàng đang mở ra kênh tiêu thụ mới cho hàng hóa địa phương.

Đối với khu vực Nam Bộ - vùng trọng điểm về nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến - môi trường số đang trở thành cầu nối hữu hiệu, giúp thu hẹp khoảng cách giữa vùng sản xuất và thị trường tiêu thụ. Giờ đây, chỉ với một gian hàng trực tuyến hoặc một phiên livestream, các sản phẩm địa phương đã có thể lên sàn, mở ra kênh tiêu thụ nông sản năng động và bền vững.

Theo số liệu tổng hợp của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), giai đoạn 2023-2025, khoảng 5.000 học viên đã được đào tạo về kỹ năng bán hàng số, livestream, logistics và vận hành thương mại điện tử; hơn 2.000 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được hỗ trợ đưa sản phẩm lên môi trường trực tuyến; gần 10.000 sản phẩm đặc sản vùng miền của 34 địa phương đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử lớn.

Đặc biệt, hơn 50 phiên Mega Livestream thu hút trên 80 triệu lượt tiếp cận và tương tác, góp phần quảng bá hiệu quả nông sản, đặc sản địa phương đến người tiêu dùng trong và ngoài khu vực. Những con số này cho thấy thương mại điện tử đang trở thành một trong những động lực quan trọng giúp mở rộng không gian thị trường cho hàng Việt.

Xây dựng hệ sinh thái thương mại số

Theo bà Nguyễn Thị Minh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Nam Bộ là khu vực có quy mô thị trường lớn, sức mua cao, nguồn hàng phong phú và hệ thống phân phối năng động. Đây cũng là nơi tập trung nhiều nhóm sản phẩm có tiềm năng phát triển mạnh trên môi trường số như nông sản, trái cây, thủy sản, thực phẩm chế biến, sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề và các sản phẩm đặc trưng địa phương.

Lợi thế của khu vực còn nằm ở sự bổ trợ giữa các trung tâm kinh tế, công nghiệp, dịch vụ và logistics của Đông Nam Bộ. Hệ thống giao thông, cảng biển, trung tâm đô thị và các thị trường tiêu dùng lớn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển thương mại điện tử theo chuỗi giá trị và liên kết vùng. Từ thực tiễn đó, Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương triển khai Chương trình “Thúc đẩy phát triển thương mại điện tử khu vực Nam Bộ” với chủ đề “Kết nối - Đồng hành - Nâng tầm giá trị hàng Việt”.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Huyền, chương trình hướng tới tăng cường gắn kết giữa định hướng chính sách với yêu cầu thực tiễn; giữa địa phương với cộng đồng doanh nghiệp; giữa sản phẩm địa phương với thị trường số. Qua đó góp phần thúc đẩy thương mại điện tử phát triển thực chất, bền vững, nâng cao hiệu quả liên kết vùng, mở rộng không gian thị trường cho hàng Việt và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế số cho khu vực.

Điểm đáng chú ý, không chỉ tập trung xúc tiến thương mại, chương trình còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và tiểu thương. Các hoạt động hỗ trợ bao gồm phổ biến chính sách, tư vấn pháp lý, đào tạo kỹ năng livestream, xây dựng nội dung số, kết nối thanh toán điện tử, logistics và ứng dụng công nghệ mới trong kinh doanh.

Trong bối cảnh AI đang trở thành xu thế toàn cầu, nhiều doanh nghiệp khu vực Nam Bộ bắt đầu tiếp cận công nghệ để thúc đẩy tăng trưởng. Nhờ khả năng nghiên cứu thị trường, phân tích xu hướng tiêu dùng, AI có thể hỗ trợ xây dựng nội dung quảng bá, chăm sóc khách hàng và tự động hóa nhiều quy trình vận hành. Đây được xem là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ khi nguồn lực còn hạn chế vẫn có thể tham gia sâu hơn vào môi trường kinh doanh số.

Bên cạnh đó, các công nghệ như truy xuất nguồn gốc điện tử, blockchain hay Internet vạn vật (IoT) cũng đang từng bước được ứng dụng trong quản lý chất lượng hàng hóa và chuỗi cung ứng. Khi dữ liệu được số hóa xuyên suốt từ sản xuất đến tiêu thụ, doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng, còn người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin về nguồn gốc sản phẩm.

Dù vẫn còn những thách thức về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và chi phí đầu tư, CĐS đang mở ra không gian phát triển mới cho thương mại Nam Bộ. Với lợi thế về quy mô thị trường, năng lực sản xuất và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, khu vực này được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò tiên phong trên hành trình số hóa hoạt động thương mại, góp phần nâng cao giá trị hàng Việt và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.

Bài, ảnh: NAM HƯƠNG