Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài được kỳ vọng tạo thêm động lực để cộng đồng người Việt tại Canada có thể phát huy thế mạnh về tri thức, kinh nghiệm và mạng lưới quốc tế, đồng thời góp phần giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc và quảng bá hình ảnh đất nước.

Nhóm Tuổi trẻ Việt thuộc Hội đồng Văn hóa Giáo dục Canada-Việt Nam (CVCEC) trong một buổi dạy tiếng Việt cho các thiếu nhi gốc Việt tại Toronto, Canada.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Canada, bà Phan Thị Quỳnh Trang, Chủ tịch Hội đồng Văn hóa và Giáo dục Canada - Việt Nam (CVCEC), nhận định Nghị quyết 23 đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Việc xác định kiều bào không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc mà còn là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng đã khẳng định rõ hơn vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Theo bà Phan Thị Quỳnh Trang, cách tiếp cận này có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng người Việt tại Canada, nơi tập trung đông đảo chuyên gia, trí thức, doanh nhân và những người trẻ được đào tạo trong môi trường quốc tế. Nếu có cơ chế cởi mở, chủ động và minh bạch, cộng đồng này có thể đóng góp hiệu quả hơn trong các lĩnh vực như chuyển đổi số, giáo dục, quản trị hiện đại, phát triển đô thị bền vững và kết nối thị trường quốc tế.

Ngoài việc là nguồn lực tri thức, người Việt Nam tại Canada cũng có thể phát huy vai trò cầu nối, giới thiệu với bạn bè sở tại một Việt Nam hiện đại, năng động và giàu bản sắc. Khi ý kiến và sáng kiến của kiều bào được lắng nghe, cụ thể hóa bằng các chương trình phù hợp, cộng đồng sẽ có thêm điều kiện đóng góp cho quê hương, đồng thời lan tỏa hình ảnh đất nước bằng ngôn ngữ, hiểu biết và vị thế xã hội của mình tại Canada.

Từ thực tế địa bàn, đại diện CVCEC cho rằng việc huy động nguồn lực kiều bào vẫn còn gặp một số khó khăn. Nhiều chuyên gia, trí thức trẻ và nhà khoa học người Việt đang làm việc tại các trường đại học lớn của Canada mong muốn tham gia những dự án trong nước, nhưng hoạt động hợp tác phần lớn mới dừng ở các chương trình trao đổi ngắn hạn, chưa có cơ chế phối hợp về lâu dài và những nhiệm vụ cụ thể.

Khoảng cách về thông tin cũng ảnh hưởng đến khả năng tham gia của kiều bào. Các chủ trương, chính sách và nhu cầu hợp tác trong nước đôi khi chưa được chuyển tải rộng rãi, thường xuyên tới các hội đoàn trên toàn lãnh thổ Canada. Trong khi đó, thế hệ trẻ sinh ra hoặc lớn lên trong môi trường số cần những kênh thông tin và đối thoại trực tiếp, thuận tiện để tìm hiểu về chính sách, đề xuất sáng kiến và tham gia các hoạt động hướng về quê hương.

Từ kinh nghiệm triển khai các dự án giáo dục và kết nối thanh niên của CVCEC và Nhóm Tuổi trẻ Việt (VYRH), bà Phan Thị Quỳnh Trang cho rằng cần xây dựng nền tảng đối thoại số để kết nối các cơ quan trong nước với chuyên gia, trí thức, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thanh niên kiều bào theo từng lĩnh vực. Thông qua nền tảng này, các cơ quan có thể thông tin hoặc chia sẻ những nhu cầu cụ thể, trong khi kiều bào có thể đề xuất sáng kiến và đăng ký tham gia các chương trình phù hợp với chuyên môn, ngành nghề của mình.

Bà Phan Thị Quỳnh Trang cũng đề xuất việc xây dựng kho dữ liệu số chung, bao gồm tài liệu giảng dạy tiếng Việt, tư liệu lịch sử, phim, ảnh, âm nhạc và những sản phẩm văn hóa được phép khai thác. Nguồn dữ liệu chính thống sẽ giúp các hội đoàn và tổ chức phi lợi nhuận xây dựng chương trình bài bản hơn, đồng thời hạn chế tình trạng mỗi đơn vị phải tự tìm kiếm và biên soạn tài liệu.

CVCEC hiện đang thực hiện dự án “Trường tiếng Việt của em”, một nền tảng kết hợp công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy tiếng Việt, lịch sử và văn hóa. Nếu được bổ sung nguồn tài liệu số hóa và tư liệu lịch sử chính thống như đề xuất, dự án có thể nâng cao chất lượng nội dung, đồng thời từng bước mở rộng tới nhiều tỉnh bang tại Canada.

Bên cạnh các hoạt động hướng về Việt Nam, bà Phan Thị Quỳnh Trang còn nhấn mạnh sự cần thiết phải đưa văn hóa Việt Nam vào những không gian chung của xã hội Canada. Các hội đoàn có thể phối hợp với chính quyền địa phương, trường học, thư viện, bảo tàng và các thiết chế văn hóa để tổ chức triển lãm, chương trình nghệ thuật, giới thiệu di sản và các hoạt động giao lưu liên cộng đồng. Qua đó, thanh niên gốc Việt không chỉ hiểu thêm về nguồn cội mà còn trực tiếp giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè sở tại.

Từ góc độ một người hoạt động về giáo dục, văn hóa và phát triển thanh niên, bà Phan Thị Quỳnh Trang cho rằng tinh thần của Nghị quyết 23 cần được cụ thể hóa bằng việc tạo môi trường để người trẻ chủ động đóng góp. Khi được tin tưởng, được cung cấp nguồn tư liệu phù hợp và được trao cơ hội thực hiện các sáng kiến, kiều bào trẻ sẽ trở thành những người truyền tải các câu chuyện về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam trong xã hội Canada.

HÀ LINH