Tại Đối thoại Sáng kiến Hành lang Đô thị sông Mê Công (UMCI), các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện tổ chức quốc tế đã chia sẻ, đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy kết nối đô thị, phát triển xanh và tăng khả năng thích ứng biến đổi khí hậu cho các thành phố đang phát triển nhanh trong khu vực.

Một góc đô thị TP Cần Thơ. Ảnh: NAM HƯƠNG

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ: Các đô thị trong khu vực cần tăng cường hợp tác thường xuyên, thực chất và có trọng tâm

- TP Cần Thơ đưa ra hợp tác trọng tâm cần hướng tới: Xây dựng mạng lưới hợp tác thường xuyên giữa các đô thị trong hành lang sông Mekong nhằm chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm quản lý và các mô hình phát triển xanh, thông minh, chống chịu biến đổi khí hậu. Thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu đô thị, dữ liệu khí hậu, tài nguyên nước, ngập lụt, sạt lở và môi trường giữa các đô thị trong lưu vực làm cơ sở cho quy hoạch tích hợp, cảnh báo sớm thiên tai và điều phối các giải pháp thích ứng ở quy mô liên vùng. Đồng thời thúc đẩy các chương trình hợp tác chung về thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý nguồn nước và phát triển hạ tầng đô thị chống chịu biến đổi khí hậu, trong đó ưu tiên các khu vực dễ bị tổn thương do ngập lụt, xâm nhập mặn và sạt lở. Cùng với đó cần tăng cường kết nối giao thông và logistics xanh, đặc biệt phát huy vai trò của giao thông thủy nội địa nhằm giảm phát thải, giảm áp lực cho hạ tầng đường bộ và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng trong khu vực. Phối hợp huy động các nguồn lực quốc tế cho các dự án đô thị xanh, đô thị thông minh và phát triển toàn diện. Đồng thời tăng cường sự tham gia của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Phát triển bền vững chỉ thành công khi có sự đồng hành của toàn xã hội.

Ông Sayasone Phokham, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Chính quyền Thủ đô Viêng Chăn, Lào: Đến năm 2030, Viêng Chăn là một thành phố xanh, kết nối và hòa nhập

- Đến năm 2030, dân số Viêng Chăn dự kiến đạt 1,3 triệu người. Thành phố đặt mục tiêu kết nối 9 quận/thành phố thông qua hạ tầng giao thông tích hợp, giảm 30% khí thải carbon và nâng tỷ lệ mảng xanh lên 45% diện tích đô thị. Tuy nhiên, Viêng Chăn đang đối mặt nhiều thách thức như đô thị hóa nhanh, hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, nguy cơ ngập lụt, gia tăng khu dân cư tự phát và suy giảm không gian xanh. Để giải quyết, thành phố xây dựng chiến lược dựa trên 5 trụ cột gồm: kết nối xanh, giao thông hòa nhập, tăng khả năng chống chịu biến đổi khí hậu, bảo đảm dịch vụ công bằng và quản trị đô thị thông minh.

Trong giai đoạn 2026-2030, Viêng Chăn triển khai mạng lưới BRT, xây dựng cầu vượt xanh, mở rộng giao thông công cộng và phát triển hệ sinh thái xe điện. Đồng thời, thành phố chú trọng mở rộng không gian xanh, phục hồi đất ngập nước, trồng 50.000 cây xanh và phát triển các giải pháp chống ngập dựa vào thiên nhiên. Chiến lược cũng đề cao yếu tố bình đẳng xã hội, bảo đảm tiếp cận cho người khuyết tật, phát triển nhà ở xanh giá hợp lý và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong quy hoạch, giám sát môi trường đô thị. Tổng ngân sách thực hiện dự kiến 450 triệu USD với sự hỗ trợ từ nhiều tổ chức quốc tế như World Bank, ADB, UNDP, JICA và EU.

TS Bernadia Irawati Tjandrandewi, Tổng Thư ký Liên minh các thành phố  và chính quyền địa phương châu Á - Thái Bình Dương (UCLG ASPAC): Cùng nỗ lực mới có thể bảo đảm một tương lai đáng sống

- Quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến nhiều thành phố gặp khó khăn. Gần 1,7 triệu người đã rời khỏi Đồng bằng sông Mekong trong thập kỷ qua, một phần do áp lực khí hậu ảnh hưởng đến sinh kế. Đây không phải là những thách thức mang tính khái niệm mà là thực tế mà chính quyền địa phương phải đối mặt mỗi ngày.

Tại UCLG ASPAC, Dự án Urban-Act với vai trò kết nối các thành phố với các nguồn tài trợ quốc tế, triển khai các chương trình nâng cao năng lực, đồng thời xây dựng nền tảng học hỏi ngang hàng cho các đô thị trong khu vực. Điều này cũng góp phần nâng cao khả năng chống chịu của các thành phố trước tác động của biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, thông qua Dự án Urban-Act thuộc UCLG ASPAC, chúng tôi kết nối các thành phố với các cơ hội tài trợ quốc tế, triển khai các chương trình đào tạo nâng cao năng lực có trọng tâm và thúc đẩy các nền tảng học hỏi ngang hàng mang tính hệ thống. Cách tiếp cận này không chỉ củng cố năng lực quản trị đô thị mà còn tăng cường khả năng thích ứng của các thành phố trước những tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu.

Dù chúng ta gọi đó là “đại đoàn kết”, hay đơn giản như câu nói rằng “một bó đũa thì khó bẻ hơn một chiếc đũa đơn lẻ”, thông điệp vẫn rất rõ ràng: mỗi thành phố của chúng ta đều mạnh mẽ, nhưng chính nỗ lực chung mới có thể bảo đảm một tương lai đáng sống và “đầy nhân phẩm” cho các thế hệ mai sau của vùng Mekong.

KHÁNH NAM (lược ghi)