Những năm gần đây, nông dân trồng lúa tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và dịch vụ Tiến Thuận (HTX Tiến Thuận) ở ấp H2, xã Thạnh Quới, TP Cần Thơ không còn đốt bỏ rơm trên đồng sau các vụ thu hoạch lúa. Nông dân khai thác và sử dụng rơm theo hướng nông nghiệp tuần hoàn...

Sản xuất phân bón hữu cơ từ rơm tại HTX Tiến Thuận.

Từ vụ lúa hè thu 2024, HTX Tiến Thuận được hỗ trợ triển khai mô hình thí điểm sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp, với diện tích 50ha. Mô hình khẳng định hiệu quả, được nhân rộng diện tích trong những vụ lúa gần đây, giúp nâng cao thu nhập cho nhiều nông dân và giảm mạnh lượng phát thải khí nhà kính. Ngành chức năng hỗ trợ ứng dụng các công nghệ, máy móc hiện đại để nâng cao hiệu quả trồng lúa và khai thác, sử dụng rơm rạ theo hướng tuần hoàn, khắc phục được tình trạng đốt rơm trên đồng. Rơm được sử dụng để trồng nấm rơm và giá thể rơm thải ra tiếp tục tái sử dụng để ủ trộn thành phân bón hữu cơ để bón cho lúa và các loại cây trồng khác, giúp tăng thêm thu nhập cho nông dân 5-6 triệu đồng/ha/vụ. 

Ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc HTX Tiến Thuận, cho biết: “Trước đây, cứ mỗi vụ thu hoạch lúa, hầu hết nông dân đều đốt bỏ hết rơm rạ trên đồng. Hiện nay, nông dân tại HTX đã suy nghĩ khác trước, bà con nhận thức rõ đốt rơm chính là “đốt tiền” nên hầu hết lượng rơm sau thu hoạch lúa đều được thu gom”.

Với sự hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật từ ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố, Viện nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) và các đơn vị có liên quan, nông dân tại HTX tận dụng tốt các khoảng đất trống, khoảng không gian quanh nhà và các khu nhà kho sẵn có để trồng nấm rơm. Đặc biệt, mô hình trồng nấm rơm trong nhà cho năng suất nấm khá cao nhờ chủ động trước các điều kiện thời tiết bất lợi, đồng thời sản phẩm cũng đạt chất lượng và giá bán cao hơn so với nấm trồng ngoài trời. Thời gian qua nhiều nông dân trong nước và nhiều khách quốc tế đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

Hiện HTX Tiến Thuận không chỉ tận dụng triệt để nguồn rơm sẵn có mà còn thu mua thêm rơm về trồng nấm rơm và bã rơm thải ra được ủ trộn bằng máy để tạo thành sản phẩm phân bón hữu cơ. Sản phẩm phân bón này có thể sử dụng cho lúa và nhiều loại cây trồng khác, giúp giảm sử dụng phân bón hóa học, từ đó giảm chi phí, giảm tác động xấu đến môi trường.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG