Học sinh tốt nghiệp trung học ở Trung Quốc ngày càng ưa chuộng thi vào các học viện cảnh sát và quân đội, với triển vọng cao tìm được việc làm ổn định trong khu vực công, trong bối cảnh kinh tế trì trệ kéo dài đang định hình lại nguyện vọng nghề nghiệp của giới trẻ.

Các học viên cảnh sát biểu diễn một bài quyền võ thuật như một phần huấn luyện tại Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc. Ảnh: Getty Images 

Sức hút ngày càng tăng của các cơ sở giáo dục như học viện cảnh sát và quân đội phản ánh một sự chuyển biến đáng kể trong giới trẻ Trung Quốc, những người ngày càng sẵn sàng đánh đổi bằng cấp học thuật ở các trường danh tiếng để có được sự ổn định nghề nghiệp trong tương lai. 

Trong nhiều thập kỷ, tấm bằng từ một trường đại học hàng đầu được xem là con đường chắc chắn dẫn đến một sự nghiệp ổn định với mức lương cao. Tuy nhiên, giả định đó đã bị đảo ngược khi khu vực tư nhân, những nhà tuyển dụng lớn nhất Trung Quốc, đã cắt giảm việc làm hoặc ngừng tuyển  nhân sự mới trong bối cảnh nền kinh tế suy yếu. 

Một cuộc khảo sát toàn quốc với 32.247 sinh viên tốt nghiệp năm 2025 do Đại học Bắc Kinh thực hiện vào cuối năm ngoái cho thấy hơn 1/3 số người được hỏi đến từ các trường đại học danh tiếng vẫn chưa tìm được việc làm toàn thời gian sau khi tốt nghiệp. Con số này tăng lên hơn 2/5 đối với sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học bình thường. 

Tháng 6-2026, tỷ lệ thất nghiệp chính thức của thanh niên Trung Quốc là 15%, và điều này đã khiến khu vực công - có tiếng là công việc ổn định và lương khá - trở nên hấp dẫn đối với sinh viên tốt nghiệp đại học.

Trong xu hướng đó, nhiều học sinh giỏi đang ưu tiên chọn các trường đại học có triển vọng cao nhất về việc làm trong chính phủ. 

Theo quy định, thí sinh dự thi vào các chương trình cạnh tranh nhất tại Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc (PPSUC) cần đạt 652 điểm trên tổng số 750 điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Cao khảo. 

Tại trường Cao đẳng Hải quan Thượng Hải, thí sinh cần đạt điểm thi đại học cao hơn nữa, lên tới 662 điểm. Mức điểm này cao hơn điểm sàn của Đại học Giao thông Thượng Hải, một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc. 

Bộ Quốc phòng Trung Quốc hôm 30-7 cho biết, các sinh viên trúng tuyển vào học viện quân sự năm nay trung bình nằm trong tốp 6% thí sinh đạt điểm cao nhất kỳ thi Cao khảo của các tỉnh. “Trình độ học vấn của các sinh viên nhập học đã đạt mức cao kỷ lục”, người phát ngôn Jiang Bin cho biết trong một cuộc họp báo. 

“Em đi học đại học để kiếm việc làm. Đừng nói về lý tưởng hay tương lai, nếu không có cơ hội việc làm, thì sinh viên tốt nghiệp đại học hạng nhất và học sinh tốt nghiệp trung học cũng chẳng khác gì nhau”, một học sinh ở tỉnh Chiết Giang cho biết. Dù điểm thi đại học của nam sinh này đủ điều kiện vào tốp 20 trường đại học hàng đầu Trung Quốc, song em quyết định chọn vào học viện cảnh sát.  

Được biết, sinh viên tốt nghiệp từ các học viện quân sự  của Trung Quốc được miễn học phí và được phong hàm sĩ quan quân đội ngay sau khi tốt nghiệp. Còn sinh viên tốt nghiệp từ các học viện cảnh sát có hơn 90% cơ hội gia nhập lực lượng cảnh sát thông qua hệ thống tuyển dụng công khai toàn quốc. 

Những công việc trong khu vực công này cũng có mức lương tương đối cao so với tiêu chuẩn địa phương. Một cảnh sát mới vào nghề ở Thượng Hải kiếm được hơn 220.000NDT (33.000USD) một năm, so với mức lương trung bình là 114.000NDT của người lao động trong khu vực tư nhân tại thành phố này. “Với mức lương này, tôi không chỉ có thể tự nuôi sống bản thân mà còn lo cho gia đình tương lai”, một học sinh ở Thượng Hải đã chọn học viện cảnh sát trong năm nay chia sẻ. 

T. TRÚC (Theo Financial Times)