Nhiều người bệnh bị ho khan dai dẳng, dùng qua nhiều loại thuốc ho, cả kháng sinh liều cao nhưng vẫn không thuyên giảm. Chỉ đến khi xuất hiện thêm các cảm giác: nóng rát ngực, nghẹn cổ hay ợ chua và đi khám chuyên khoa tiêu hóa, mới bất ngờ khi bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân chính gây ho lại bắt nguồn từ bệnh trào ngược dạ dày - thực quản.

Trào ngược xảy ra khi dịch vị tiêu hóa bị trào ngược lên thực quản, vòm họng và thanh quản. Dịch axit liên tục kích thích, làm tổn thương niêm mạc họng và tạo ra phản xạ ho. Đồng thời, tác động của axit lên các đầu tận thần kinh ở thực quản cũng có thể kích hoạt phản xạ co thắt phế quản, gây nên những cơn ho khan dai dẳng, nhất là khi nằm ngủ hoặc sau khi ăn no.

Nhiều trường hợp trào ngược diễn ra âm thầm, không có triệu chứng ợ nóng hay ợ chua rõ rệt, khiến người bệnh chỉ tập trung điều trị đường hô hấp mà bỏ sót nguyên nhân tổn thương từ đường tiêu hóa.

Tình trạng trào ngược kéo dài không chỉ gây ho mạn tính mà còn dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm trên toàn hệ thống tiêu hóa và hô hấp trên. Tại vùng miệng và họng, axit trào ngược làm mòn men răng gây ê buốt, đồng thời dẫn đến viêm họng mạn tính, khàn tiếng và viêm thanh quản dai dẳng. Tại thực quản, tổn thương niêm mạc lâu ngày sẽ gây viêm trợt, loét thực quản, có thể tiến triển thành tổn thương dạng tiền ung thư.

Bệnh trào ngược hiện nay xuất phát chủ yếu từ lối sống hiện đại với chế độ ăn uống thất thường, tiêu thụ nhiều thực phẩm dầu mỡ, cay nóng, thói quen lạm dụng chất kích thích như rượu, bia, cà phê, thuốc lá hoặc do tác dụng phụ khi điều trị các bệnh mạn tính khác. Đặc biệt, tình trạng căng thẳng thần kinh và stress kéo dài làm gia tăng tiết axit dạ dày, đồng thời làm suy yếu chức năng của cơ thắt dưới thực quản.

Để kiểm soát và ngăn ngừa bệnh, cần duy trì lối sống lành mạnh: ăn đúng giờ, không ăn quá no, chia nhỏ các bữa ăn và không nên nằm ngay sau khi ăn. Việc giữ tinh thần thoải mái, hạn chế thức khuya cũng giúp bảo vệ dạ dày. Khi bị ho kéo dài đi kèm các biểu hiện bất thường, nên chủ động đến các cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để được thăm khám, nội soi và có phác đồ điều trị kịp thời.

THU SƯƠNG