Tại Hội sách TP Cần Thơ vừa qua, các tác giả sách “không hẹn mà gặp” khi cùng giới thiệu nhiều tác phẩm biên khảo về vùng đất Cần Thơ. Những quyển sách ấy, cùng với vốn tài liệu địa chí đang lưu giữ và phục vụ tại Thư viện TP Cần Thơ, đã góp phần làm dày thêm tài liệu biên khảo, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu của độc giả.

TS Tăng Tấn Lộc chia sẻ về phương ngữ Nam Bộ mang dấu ấn sông nước.

“Vì sao người Việt gọi quốc gia mình là Nước?”, TS Tăng Tấn Lộc đặt câu hỏi giao lưu với sinh viên trong buổi giới thiệu sách. Câu hỏi rất hay, về một vấn đề quen thuộc, nhưng không dễ có câu trả lời thỏa đáng. Các sinh viên nêu đại ý là ý niệm gắn liền với đời sống sông nước của dân tộc như “Cây có cội nước có nguồn”, “Giang sơn gấm vóc”, “Sơn hà xã tắc”, “Đất Nước”… và thỏa lòng khi vị tiến sĩ của Trường Đại học Tây Đô lý giải đầy đủ hơn bằng nghiên cứu học thuật. Quyển sách “Tiếng Việt & Văn hóa Nam Bộ - Một góc nhìn” của TS Tăng Tấn Lộc còn có nhiều nghiên cứu thú vị khác về nét đẹp văn hóa và tiếng Việt ở Nam Bộ, đặc biệt với phương ngữ mang đậm bản sắc văn hóa sông nước. TS Tăng Tấn Lộc cũng làm rõ những ảnh hưởng sông nước đến văn hóa, tính cách của người Nam Bộ. Công trình này đã được Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam trao giải B - Giải thưởng Văn học Nghệ thuật năm 2023.

Tác giả Thái Ngọc Anh với tác phẩm “Biên khảo văn hóa dân gian Cần Thơ” cũng góp phần làm rõ hơn diện mạo văn hóa vùng đất Tây Đô ở khía cạnh văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần. Là người có thâm niên công tác lĩnh vực văn hóa ở TP Cần Thơ, tác giả Thái Ngọc Anh cung cấp cho độc giả những nghiên cứu vừa mang tính lý luận, vừa đậm chất thực tế. Theo ông, văn hóa dân gian Cần Thơ còn nhiều điều để bàn, để nghiên cứu và thế hệ trẻ cần đào sâu để hiểu hơn về quê hương, xứ sở mình.

Đại diện trẻ cho việc nghiên cứu văn hóa dân gian Cần Thơ là tác giả 9X Trương Tài Linh với quyển sách “Tìm hiểu văn hóa dân gian Cần Thơ trong miền di sản”. Tác giả Trương Tài Linh không những chia sẻ về sách mà còn truyền cảm hứng với người trẻ về việc mạnh dạn dấn thân tìm hiểu, nghiên cứu về văn hóa Cần Thơ. Anh nói: “Có đi tìm hiểu, nghiên cứu, mới thấy văn hóa Cần Thơ rất phong phú, dày dặn”. Em Nguyễn Văn Khánh, học sinh phường Tân An, chia sẻ: “Những buổi giao lưu với tác giả giúp em hiểu hơn văn hóa địa phương mình. Đây cũng là tài liệu giúp em học giáo dục địa phương tốt hơn”.

Trước đó, nhiều công trình nghiên cứu, biên khảo về văn hóa Cần Thơ của các tác giả như Nhâm Hùng, Trần Phỏng Diều, các hội viên Hội Văn nghệ dân gian Cần Thơ… đã phát huy tác dụng, giúp hình thành nên bộ tài liệu địa chí phong phú của Thư viện TP Cần Thơ. Sự tiếp nối từ nhiều thế hệ đã tạo nên một dòng chảy tri thức giàu sức sống, tạo nên vốn tài liệu giúp mở ra cách nhìn sâu sắc hơn về văn hóa, con người Tây Đô. Trong bối cảnh nhu cầu tìm hiểu, học tập và nghiên cứu ngày càng cao, việc tiếp tục bổ sung, làm giàu nguồn tài liệu địa chí là điều cần thiết. Khi những trang sách tiếp tục được viết, được đọc và được lan tỏa, thì Cần Thơ, với bản sắc văn hóa, sẽ còn được khám phá, bồi đắp và tỏa sáng hơn nữa trong đời sống đương đại.

Bài, ảnh: DUY KHÔI