27/01/2013 - 16:38

25 năm tiêm chủng mở rộng

Góp phần giảm thiểu các bệnh truyền nhiễm

25 năm qua, Chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) ở Việt Nam nói chung và TP Cần Thơ nói riêng, không những bảo vệ được hàng triệu trẻ em trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mà còn góp phần nâng cao chất lượng giống nòi, cuộc sống và ổn định xã hội…

 Đông đảo người dân đưa con đến tiêm chủng tại trạm y tế.

Từ năm 1974, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề xướng và vận động các nước thành viên thực hiện chương trình TCMR. Tại Việt Nam, với sự giúp đỡ của Quỹ Nhi Đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và WHO, năm 1981, chương trình TCMR ra đời. Cùng với cả nước, năm 1985, tỉnh Hậu Giang trước đây và TP Cần Thơ hiện nay đã triển khai thí điểm chương trình TCMR ở một số xã, phường, tiêm vắc-xin phòng 6 loại bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, bại liệt, lao cho trẻ dưới 1 tuổi. Từ năm 1994, chương trình triển khai rộng khắp 100% các xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh. Đến nay, ngoài vắc-xin phòng 6 loại bệnh trên, đã triển khai thêm các loại vắc-xin miễn phí mới cho trẻ em trong Chương trình TCMR thường xuyên là: viêm gan B, Hib và viêm não Nhật Bản.

Tại Việt Nam, qua 25 năm, chương trình TCMR đã đạt được những thành quả to lớn, làm thay đổi cơ bản tình hình bệnh tật của trẻ em Việt Nam. Theo thống kê của ngành y tế, đến nay không còn bệnh đậu mùa. Bệnh bại liệt được thanh toán vào năm 2000. Năm 2005, Việt Nam được quốc tế đánh giá và công nhận đạt mục tiêu loại trừ uốn ván sơ sinh; bệnh sởi được kiểm soát và tiến tới loại trừ; bệnh ho gà giảm 183 lần; bạch hầu giảm 82 lần, so với 25 năm trước. Đặc biệt, năm 2010, tỷ lệ mắc bạch hầu trên 100.000 dân xuống dưới 0,01.

Theo bác sĩ Huỳnh Minh Trúc, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng thành phố, những năm đầu triển khai chương trình TCMR gặp không ít khó khăn vì người dân không đồng tình, một số địa phương không nhiệt tình tham gia hoặc khoán trắng cho ngành y tế, thiếu hụt kinh phí, công tác tuyên truyền chưa sâu rộng... Chỉ thị số 373 ngày 5-12- 1985 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng về việc "Đẩy mạnh chương trình TCMR cho trẻ em trong cả nước" cũng như Chỉ thị số 33/BYT ngày 2-12-1985 của Bộ Y tế về việc đẩy mạnh chương trình TCMR trong cả nước ra đời. Sau đó, dưới sự chỉ đạo triệt để của chính quyền, ban ngành các cấp, sự quyết tâm của ngành y tế, công tác truyền thông sâu rộng, nhận thức của người dân về hiệu quả phòng bệnh bằng vắc-xin được nâng cao, hoạt động TCMR được đầu tư và đẩy mạnh. Đến nay, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ 8 loại bệnh cho trẻ dưới 1 tuổi hàng năm ở TP Cần Thơ luôn đạt trên 95% và trên 90% phụ nữ có thai được tiêm vắc-xin phòng uốn ván. Sau 25 năm triển khai, chương trình TCMR đã góp phần thực hiện thành công việc chăm sóc sức khỏe trẻ em nói riêng và cộng đồng nói chung.

Nhiều năm qua, Chương trình TCMR ở TP Cần Thơ đã chú trọng đào tạo và nâng cao kỹ năng cho cán bộ tiêm chủng; tăng cường và nâng cao công tác giám sát hoạt động của chương trình từ tuyến thành phố đến tuyến xã, phát hiện sớm và kịp thời hỗ trợ, chấn chỉnh những địa phương gặp khó khăn; đảm bảo an toàn tiêm chủng, hạn chế sai sót trong khâu vận chuyển và bảo quản vắc-xin, nhất là các bàn tiêm lưu động trong các chiến dịch cũng như bàn tiêm cố định tại trạm y tế. Đặc biệt, thực hiện tốt Quyết định 23 của Bộ Y tế về việc ban hành quy định sử dụng vắc-xin sinh phẩm trong điều trị và dự phòng tại các bàn tiêm các tuyến, xem đây là kim chỉ nam về kỹ thuật, đảm bảo mục tiêu "An toàn tuyệt đối trong tiêm chủng". Bác sĩ Nguyễn Trung Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, cho biết: "Từ khi triển khai TCMR đến nay, chưa có một trường hợp nào tiêm chủng tại TP Cần Thơ xảy ra tai biến nghiêm trọng, tử vong. Kinh nghiệm cho thấy, để đảm bảo an toàn tiêm chủng, các trạm y tế phải khám chỉ định và sàng lọc trước khi tiêm chặt chẽ, tập huấn chống sốc và cung cấp dụng cụ chống sốc cho các trạm y tế đầy đủ".

Theo bác sĩ Huỳnh Minh Trúc, TCMR là giải pháp hữu hiệu để đạt tới mục tiêu phát triển thiên niên kỷ về giảm tỷ lệ tử vong trẻ em. Do vậy, thời gian tới, cần một cam kết mạnh mẽ của chính quyền các cấp, đặt công tác tiêm chủng là mục tiêu y tế và dân sinh ưu tiên. Ngành y tế tiếp tục bảo vệ thành quả đã đạt được, tiến tới loại trừ bệnh sởi và hạ thấp tỷ lệ nhiễm viêm gan B xuống dưới 1% dân số, duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ các loại vắc-xin trong chương trình cho trẻ dưới 18 tháng tuổi đạt trên 90% trên quy mô quận, huyện. Ngành tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, đào tạo thường xuyên, liên tục, có trọng điểm cho cán bộ tiêm chủng, nâng cao kỹ năng thực hành tiêm chủng.

Bài, ảnh: Huệ Hoa

Chia sẻ bài viết