Thực hiện tinh thần cải cách tư pháp, nâng cao năng lực xét xử và tính minh bạch trong hoạt động tố tụng, Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ quan tâm triển khai các phiên tòa trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm. Tòa án Nhân dân khu vực 1 - Cần Thơ vừa tổ chức phiên tòa xét xử rút kinh nghiệm trực tuyến vụ án hành chính, mang lại nhiều bài học giá trị trong công tác xét xử và quản lý. Phiên tòa này được thực hiện theo Kế hoạch của Thành ủy về đẩy mạnh công tác cải cách tư pháp.

Bài học về xét xử và quản lý

Phiên tòa sơ thẩm được lựa chọn để tổ chức trực tuyến và rút kinh nghiệm là phiên xét xử vụ án hành chính số 22/2025/TLST-DS, do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TP Cần Thơ khởi kiện và người bị kiện là Chủ tịch UBND phường Cái Khế.

Quang cảnh phiên tòa xét xử trực tuyến.

Trước đó, ngày 17-6-2025, dư luận phản ánh bãi giữ xe chợ An Hòa, do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TP Cần Thơ quản lý, thu phí giữ xe của 5 khách hàng với mức giá lên đến 43.000 đồng/xe, gồm tiền giữ xe trong giờ hoạt động (3.000 đồng/xe) và phí thỏa thuận dân sự ngoài giờ khi bãi xe đóng cửa (5.000 đồng/xe/30 phút). Mức phí này cao gấp nhiều lần quy định của thành phố. Công ty khẳng định nguồn vốn của mình là vốn đầu tư tư nhân nên không thuộc đối tượng áp dụng quy định giá dịch vụ trông giữ xe tại Quyết định số 09/2017/QĐ-UBND của UBND TP Cần Thơ. Công ty đã nộp phạt 30 triệu đồng, nhưng đồng thời nộp đơn khởi kiện ra tòa án yêu cầu tòa án hủy Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 670/QĐ-XPHC của Chủ tịch UBND phường Cái Khế, buộc UBND phường hoàn trả tiền phạt kèm tiền lãi, bồi thường chi phí ngày công làm việc của chủ doanh nghiệp và phải công khai xin lỗi trên phương tiện truyền thông.

Sau quá trình xem xét toàn diện hồ sơ, chứng cứ vụ án, Hội đồng xét xử (HĐXX) Tòa án Nhân dân khu vực 1- Cần Thơ bác toàn bộ đơn khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TP Cần Thơ, giữ nguyên Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 670/QĐ-XPHC của Chủ tịch UBND phường Cái Khế, bác yêu cầu bồi thường 7,43 triệu đồng và đình chỉ đối với các yêu cầu buộc trả lại tiền phạt hay xin lỗi công khai do không đúng quy định tố tụng.

Theo nhận định của HĐXX, bãi giữ xe thuộc phạm vi dự án chợ An Hòa do Công ty trực tiếp quản lý. Dẫn quy định Luật Giá, tòa chỉ rõ tổ chức kinh doanh có quyền tự định giá nhưng phải theo khung giá, giá tối đa do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, không được “thả nổi”. Đối với dịch vụ trông giữ xe đầu tư bằng vốn tư nhân, doanh nghiệp không được thu vượt quá mức giá tối đa mà UBND TP Cần Thơ quy định. Do đó, việc Chủ tịch UBND phường Cái Khế xử phạt hành chính 30 triệu đồng là đúng thẩm quyền, phù hợp quy định. Qua đây, HĐXX kiến nghị người bị kiện rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện công tác xử phạt vi phạm hành chính, do lập biên bản vi phạm hành chính quá thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ khi phát hiện vi phạm hành chính, nhưng không thuộc trường hợp phải hủy quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.    

Nâng chất phiên tòa trực tuyến

Ông Nguyễn Quốc Sử, Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 1- Cần Thơ, cho biết: “Phiên tòa được truyền hình trực tuyến đến Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ, cùng 13 điểm cầu tòa án nhân dân các khu vực trên địa bàn thành phố. Việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm quy mô trực tuyến nhằm nâng cao chất lượng xét xử các vụ án hành chính, tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án. Đồng thời, tạo điều kiện để chính quyền địa phương cùng tham gia theo dõi, tương tác từ xa. Qua đó, đại diện chính quyền các cấp có thể trực tiếp nắm bắt thông tin, rút ra những bài học kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc trong ban hành quyết định hành chính và thực thi công vụ tại địa phương, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và củng cố niềm tin của nhân dân”.

Tại cuộc họp rút kinh nghiệm phiên tòa, các đại biểu cho rằng trở ngại lớn nhất là hệ thống âm thanh đôi lúc gặp trục trặc, chưa đáp ứng toàn diện nhu cầu tổ chức trực tuyến quy mô lớn. Về kỹ năng điều hành, HĐXX đôi lúc còn mất nhiều thời gian do đặt những câu hỏi lặp lại. Các bên đương sự có xu hướng trình bày lại vấn đề đã làm rõ, gây lãng phí thời gian. Đặc biệt, sự tham gia của chính quyền địa phương tại các điểm cầu thành phần vẫn chưa đầy đủ, làm giảm đi ý nghĩa tuyên truyền, phòng ngừa chung của phiên tòa.

Theo ông Nguyễn Hoàng Lâm, Phó chánh án Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ, để các phiên tòa trực tuyến hiệu quả hơn, Tòa án Nhân dân khu vực 1 - Cần Thơ và các tòa khu vực còn lại cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và hệ thống âm thanh để đảm bảo chất lượng phiên tòa. Song song đó, cần bồi dưỡng chuyên sâu cho thẩm phán về kỹ năng điều phối tại phiên tòa trực tuyến, tinh giản khâu giải thích quyền nghĩa vụ của đương sự tại phiên tòa và chỉ tập trung đặt câu hỏi vào những nội dung cần làm rõ.

Lãnh đạo Tòa án Nhân dân thành phố kiến nghị Ban Nội chính Thành ủy đôn đốc chính quyền địa phương tham gia đầy đủ qua các điểm cầu trực tuyến vào các phiên tòa tương tự để giúp cán bộ, công chức cấp cơ sở nâng cao nhận thức, áp dụng chuẩn xác quy định pháp luật trong quá trình thực thi công vụ.

Những bài học kinh nghiệm quý báu rút ra từ phiên tòa trực tuyến của Tòa án Nhân dân khu vực 1- Cần Thơ là cơ sở để ngành Tòa án thành phố tiếp tục đổi mới, hướng tới xây dựng một nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Bài, ảnh: PHI YẾN