Hỏi: Do cần tiền chữa bệnh cho vợ, tôi vay tiền của ông Nguyễn Văn T. Để đảm bảo khoản vay này, ông T yêu cầu tôi đến văn phòng công chứng làm hợp đồng giả cách (hay còn gọi là giả tạo) chuyển nhượng quyền sử dụng đất của tôi cho ông T. Tại văn phòng công chứng, tôi đã nêu rõ mục đích của hợp đồng, hai bên cũng thống nhất khi tôi trả đủ tiền thì ông T sẽ giao lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tôi và hủy hợp đồng chuyển nhượng. 3 tháng sau, tôi mang tiền đến trả thì ông T cho biết đã làm xong thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tôi qua tên ông ấy. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có tính chất giả tạo này không?

Dương Văn N (phường Cái Răng, TP Cần Thơ)

Luật sư Nguyễn Hiếu Văn, Đoàn Luật sư TP Cần Thơ, trả lời:

Việc ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Dương Văn N và ông Nguyễn Văn T là hợp đồng giả tạo nhằm ràng buộc trách nhiệm của ông N đối với khoản tiền vay. Bản chất thực của giao kết giữa ông N và ông T là giao dịch dân sự vay tài sản. Như vậy, trong trường hợp của ông N, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch giả tạo, giao dịch dân sự bị che giấu là hợp đồng vay tài sản. Về hành vi này, theo khoản 1, Điều 124, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác thì giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đó cũng vô hiệu theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 hoặc luật khác có liên quan.

Do đó, ông Dương Văn N có quyền khởi kiện yêu cầu tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình (theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015).

NGỌC DUNG (thực hiện)