Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, nếu trước đây, buôn lậu chủ yếu diễn ra trên các tuyến biên giới, cửa khẩu, đường biển thì hiện nay đã chuyển sang môi trường mạng. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội và nhiều nền tảng thương mại điện tử để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giữ vững môi trường kinh doanh lành mạnh, nâng cao uy tín hàng hóa Việt Nam trong hội nhập quốc tế.

Chi cục Quản lý thị trường TP Cần Thơ phối hợp ngành chức năng kiểm tra tại một hộ kinh doanh mỹ phẩm có bán hàng qua mạng xã hội, trên địa bàn quản lý.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, quyền lợi người tiêu dùng, sức khỏe nhân dân và uy tín hàng hóa Việt Nam. Trong quá trình thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, việc tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện và xử lý gần 68.000 vụ vi phạm, tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm trước; trong đó có hơn 5.700 vụ hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng khoảng 75%. Tổng số tiền thu nộp ngân sách gần 9.648 tỉ đồng; 1.676 vụ án đã bị khởi tố với 2.789 đối tượng. Riêng lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra hơn 21.000 vụ việc, xử lý gần 20.000 vụ vi phạm; phối hợp với các sàn thương mại điện tử gỡ bỏ hơn 9.000 sản phẩm vi phạm, chặn trên 2.000 gian hàng có dấu hiệu kinh doanh hàng giả và xử lý hơn 4.500 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những kết quả này cho thấy trọng tâm đấu tranh đang dịch chuyển mạnh sang không gian số.

Tại TP Cần Thơ, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả trên môi trường số, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử có xu hướng gia tăng. Trong 6 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng TP Cần Thơ đã kiểm tra 3.002 vụ, phát hiện 713 vụ vi phạm, xử lý 653 vụ với tổng số tiền xử lý trên 10,4 tỉ đồng. Riêng các hành vi buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, gian lận thương mại và hàng giả có 678 vụ, tăng hơn 52% so với cùng kỳ; trị giá hàng hóa vi phạm ước gần 97,6 tỉ đồng. Tang vật bị thu giữ gồm thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, mỹ phẩm, thực phẩm, phân bón cùng nhiều mặt hàng khác.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Ủy viên Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, cùng với sự phát triển mạnh của hoạt động thương mại, đặc biệt là thương mại điện tử, các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý nhà nước. Thời gian qua, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như xăng dầu, thương mại điện tử, an toàn thực phẩm, đấu tranh chống hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời xây dựng Kế hoạch phòng, chống hàng giả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên nền tảng số giai đoạn 2026-2030. Tới đây, lực lượng Quản lý thị trường sẽ đẩy mạnh kiểm tra các mặt hàng thiết yếu, xăng dầu, thực phẩm và hoạt động kinh doanh trên thương mại điện tử. 

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia mới đây, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và sở hữu trí tuệ, bảo đảm theo kịp thực tiễn phát triển của nền kinh tế số. Xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa Công an, Hải quan, Quản lý thị trường cùng các cơ quan liên quan; ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo để phát hiện sớm các hành vi vi phạm trên môi trường mạng.

Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy quyết tâm của Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương trong việc lập lại kỷ cương thị trường. Tuy nhiên, khi các hành vi vi phạm liên tục thay đổi, cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn còn nhiều thách thức. Thông điệp “có điểm bắt đầu nhưng không có điểm dừng” của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và củng cố niềm tin của các đối tác quốc tế đối với Việt Nam.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM