Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ NN&PTNT, UBND các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn. Tuy nhiên, hiện nay tình hình dịch bệnh, đặc biệt bệnh dịch tả heo châu Phi bùng phát, diễn biến phức tạp đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, chăn nuôi trên cả nước, trong đó có khu vực ÐBSCL. Tập trung nguồn lực tổ chức đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng, chống dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm đang được các địa phương nỗ lực thực hiện...

Trang trại chăn nuôi heo an toàn sinh học phát triển tại huyện Cờ Ðỏ, TP Cần Thơ.

Bùng phát dịch bệnh

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, trong 7 tháng năm 2024, cả nước đã xuất hiện hơn 660 ổ bệnh dịch tả heo châu Phi tại 44 tỉnh, thành phố, buộc tiêu hủy trên 42.400 con heo, nhất là tại các tỉnh Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hòa Bình, Sơn La, Quảng Nam và tỉnh Long An… gây thiệt hại cho người chăn nuôi. Dịch bệnh đang có chiều hướng gia tăng, nguy cơ lây lan diện rộng là rất cao, có thể ảnh hưởng đến nguồn cung thực phẩm, chỉ số giá tiêu dùng và môi trường trên cả nước...

Tại ÐBSCL, bệnh dịch tả heo châu Phi xuất hiện ở nhiều địa phương. Ðiển hình, khoảng nửa đầu tháng 7, trên địa bàn TP Vị Thanh (tỉnh Hậu Giang) đã xảy ra 3 ổ bệnh dịch tả heo châu Phi tại 17 hộ chăn nuôi thuộc xã Hỏa Lựu, Vị Tân và phường III. Tổng số heo chết, tiêu hủy là 145 con, với trọng lượng gần 3 tấn. Nhờ phát hiện kịp thời, mầm bệnh được khống chế tốt, nên các ổ dịch không lây lan ra diện rộng. Ông Nguyễn Văn Vĩnh - Phó Trưởng trạm Chăn nuôi và Thú y TP Vị Thanh, cho biết: “Khi dịch bệnh xảy ra, cán bộ Trạm Chăn nuôi và Thú y thành phố hướng dẫn cán bộ thú y xã, phường khoanh vùng và xử lý theo quy định. Ðồng thời, trạm kết hợp với địa phương, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Hậu Giang tiêu hủy toàn bộ số lượng heo có biểu hiện bệnh và mắc bệnh. Sau đó tổ chức vệ sinh, tiêu độc tại các vùng xảy ra dịch bệnh và khu vực lân cận nhằm tránh lây lan…”.

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Hậu Giang, ngay sau khi phát hiện các ổ bệnh dịch tả heo châu Phi, ngành Thú y tỉnh Hậu Giang đã kích hoạt hệ thống phòng, chống dịch, tiến hành tiêu hủy nhanh đàn heo bị mắc bệnh và bố trí lực lượng thú y tiến hành phun hóa chất tiêu độc khủ trùng khu vực ổ dịch liên tục nhiều ngày liền. Ngoài ra, còn cấp phát hóa chất, hướng dẫn và giám sát các hộ chăn nuôi heo trên địa bàn TP Vị Thanh, các huyện tiếp giáp là Long Mỹ và Vị Thủy tự tiêu độc sát trùng chuồng trại, tránh nguy cơ lây lan dịch bệnh. Ðến nay đã qua 24 ngày (tính từ ngày tiêu hủy cuối cùng 18-7) trên địa bàn tỉnh Hậu Giang không còn xuất hiện heo bị mắc bệnh và chết do bệnh dịch tả heo châu Phi. Hiện nay, tỉnh Hậu Giang có tổng đàn heo trên 146.000 con, trong đó có trên 100.000 con heo thịt. Ngành Nông nghiệp tỉnh đang chỉ đạo chặt chẽ việc tái đàn heo đúng theo thời điểm để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và giá cả thị trường; rà soát, xác định và nhân rộng những cơ sở đảm bảo thực hiện an toàn sinh học trong chăn nuôi; tăng cường thông tin, tuyên truyền sâu rộng về phòng bệnh để đảm bảo an toàn đàn heo, hạn chế thấp nhất rủi ro thiệt hại do dịch bệnh gây ra...

Tại TP Cần Thơ, từ đầu năm đến nay, ngành Thú y thành phố đã tăng cường kiểm tra, phòng ngừa, hạn chế được dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của nhiều hộ dân, cơ sở chăn nuôi trên địa bàn thì thời điểm mùa mưa, dịch bệnh thường xuất hiện trên đàn gia súc, gia cầm. Anh Trần Thanh Tâm, ở xã Thạnh Phú, huyện Cờ Ðỏ (TP Cần Thơ), cho biết: “Hằng năm vào mùa này, thời tiết nắng nóng, mưa, lạnh xuất hiện bất thường nên dịch bệnh trên đàn gia cầm, gia súc thường hay xảy ra. Do đó, việc chăn nuôi trong thời gian này phải hết sức cẩn trọng, phòng ngừa. Chăn nuôi gà, vịt, heo trong mùa này phải cảnh giác dịch bệnh rất cao và tiêm vaccine phòng ngừa bệnh theo đúng hướng dẫn của ngành Thú y địa phương”.

Giải pháp

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Cần Thơ, hiện nay hoạt động chăn nuôi trên địa bàn TP Cần Thơ chuyển biến rõ nét về tổ chức sản xuất, chăn nuôi trang trại, tập trung theo chuỗi khép kín, an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh; phát triển chăn nuôi theo quy trình VietGAHP. Thành phố có tổng đàn heo là 125.570 con, vượt 0,5% so với kế hoạch năm; đàn trâu 248 con; đàn bò 3.850 con, vượt 6,9% so với kế hoạch; đàn gia cầm 2.087.508 con, vượt 4,4% so với kế hoạch năm; 303 cơ sở nuôi chim yến, với tổng số nhà yến là 324 nhà và tổng đàn trên 198.000 con. Trong 7 tháng năm 2024, thành phố cung cấp sản lượng thịt hơi các loại 20.767 tấn, đạt 70% kế hoạch năm, giảm 8% so cùng kỳ năm 2023; trứng 56.081.300 quả, đạt 58,42% kế hoạch, tăng 1,3% so cùng kỳ 2023. Từ đầu năm đến nay, dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm không xảy ra trên địa bàn TP Cần Thơ… Ngành Thú y TP Cần Thơ tiếp tục thực hiện nghiêm túc công tác tiêm phòng, vệ sinh môi trường nhằm đảm bảo hiệu quả chăn nuôi thời gian tới.

Tình hình dịch bệnh còn diễn biến phức tạp trong thời gian tới, nhất là thời điểm mùa mưa. Bộ NN&PTNT đề nghị các địa phương trong cả nước, đặc biệt vùng ÐBSCL tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng, chống dịch bệnh; rà soát, tổ chức tiêm phòng vaccine cho gia súc, gia cầm; tổ chức ngăn chặn gia súc, gia cầm nhập lậu trái phép, truyền nhiễm dịch bệnh… Ngày 14-7-2024, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đã ký Chỉ thị số 21/CT-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch tả heo châu Phi.